ANP trekt na veel kritiek meerdere schikkingsvoorstellen wegens vermeende auteursrechtinbreuk in
ANP Fair Licensing heeft de afgelopen weken meerdere dossiers over vermeende inbreuken op het auteursrecht gesloten. De speciale afdeling van het ANP spoort ongeoorloofd gebruik van foto’s op en stuurt gebruikers vervolgens een schikkingsvoorstel voor een zogenoemde retroactieve licentie.
De werkwijze van ANP Fair Licensing ligt al lang onder vuur. Verschillende claims van het persbureau bleken onterecht, onder meer omdat het ANP niet over de auteursrechten beschikte. Zo stuurde het ANP een clainm voor een foto die door het Noordkoreaanse persbureau was gemaakt. Ook verloor het persbureau in verschillende rechtszaken die het zelf had aangespannen.
Dit artikel is een in een lange serie artikelen over fototrollen. Bedrijven die veel onterechte claims sturen over vermeend inbreuk op auteursrecht van foto’s.
De redactie van Feit of Fake kent zes dossiers waarin het ANP de afgelopen twee weken besloot het schikkingsvoorstel in te trekken. De betreffende voorstellen werden verspreid over een langere periode, in 2025 en 2026, verstuurd. Mogelijk gaat het in werkelijkheid om meer dossiers, omdat niet iedereen die een intrekking ontvangt daarvan melding maakt. Het intrekken van zoveel dossiers in een korte periode is uniek. Voor zover bekend deed ANP dat niet eerder.
Het ANP is gevraagd waarom de schikkingsvoorstellen zijn ingetrokken en hoeveel dossiers en geldbedragen hiermee zijn gemoeid. Een woordvoerder wilde daarover geen nadere informatie geven.
“We trekken soms inderdaad een schikkingsvoorstel terug als we tot de conclusie komen dat daar redenen voor zijn. Over aantallen en bedragen doen we geen mededelingen.”
Claims rond historische foto’s
Bij een aantal van de recent ingetrokken schikkingsvoorstellen gaat het om het gebruik van een of meer historische foto’s. Juist over dergelijke beelden kreeg het ANP de afgelopen tijd veel kritiek. In verschillende gevallen werd betwist dat het persbureau over de benodigde auteursrechten beschikte.
De claims van ANP waren voor diverse eigenaren van website reden om te stoppen met de site uit angst voor meer claims. Anderen verwijderden artikelen. Daardoor is een deel van de geschiedschrijving van internet verdwenenen.
Zo stuurde ANP Fair Licensing een claim voor het gebruik van een foto die tijdens de Tweede Wereldoorlog was gemaakt door een Duitse propagandafotograaf. Feit of Fake schreef daar eerder over:
Ook de Stichting Memorial 2015 voor Damslachtoffers 7 mei 1945 ontving meerdere claims voor het gebruik van historische foto’s. Het ANP beschikt echter niet over de rechten op die beelden.
In augustus besteedde sporthistoricus Jurryt van de Vooren in een column voor Villamedia aandacht aan de kwestie. Eerder behandelde ook het NPO Radio 1-programma Villa VdB de gevolgen van de fotoclaims voor beheerders van historische websites:
Martha Riemsma, algemeen directeur van ANP, nam vervolgens na een eerdere ingezonden brief opnieuw contact op met de redactie van Villamedia. Dat resulteerde in een artikel waarin het ANP liet weten opnieuw te kijken naar zaken waarin discussie bestaat over de rechten op historische foto’s:
Het is niet bevestigd dat alle recente intrekkingen het gevolg zijn van de discussie over historische foto’s. De timing en de aard van een aantal dossiers wijzen er echter op dat het ANP na herbeoordeling heeft geconcludeerd dat handhaving van deze claims niet langer gerechtvaardigd was. Omdat het persbureau geen inhoudelijke toelichting geeft, blijft onduidelijk hoeveel andere schikkingsvoorstellen eveneens worden herzien of ingetrokken.
Het intrekken van dossiers door ANP past in de trend waarin ANP steeds meer fouten herstelt. Eerder kreeg een stichting een waarschuwende brief in plaats van een schikkingsvoorstel met verzoek tot betaling. Ook de tarieven voor een retroactieve licentie zijn in bepaalde gevallen verlaagd. Een hobbywebsite kreeg na bemiddeling door de redactie een fors bedrag terug van ANP.
Toch blijft ANP doorgaan met het versturen van schikkingsvoorstellen naar particulieren. Dit terwijl ANP helemaal geen licenties aan particulieren verkoopt. Er is daarom geen sprake van een gerechtvaardigde schadevergoeding.
