Claim op portretfoto Dick Schoof onder de loep: wat mocht ANP wel en niet?

Journalist Bart Nijman kreeg van het ANP een forse rekening omdat hij het auteursrecht van een vijftal foto’s zou hebben geschonden. Het betrof een aantal foto’s en screenshots waarin foto’s zichtbaar waren die Nijman had gepubliceerd in meerdere artikelen op zijn website Nijmans Nieuwsbriefje.

Op zijn website schreef Nijman een uitgebreid verhaal over de claim van het ANP.

De redactie van Feitoffake heeft iedere claim van het ANP geanalyseerd. In dit artikel staat een analyse van de vermeende inbreuk met betrekking tot één van de foto’s. Het gaat om een portretfoto van Dick Schoof.

Dit artikel is een in een lange serie artikelen over fototrollen. Bedrijven die veel onterechte claims sturen over vermeend inbreuk op auteursrecht van foto’s. Het ANP heeft intussen recent al vier rechtszaken verloren. En mogelijk nog meer want lang niet iedere uitspraak wordt door de Rechtspraak gepubliceerd.

Nijman publiceerde een foto van Dick Schoof op zijn website. Een gearchiveerde versie van het artikel is hier te vinden:

Het artikel zag er als onderstaand uit.

Wat weten we van de foto

De foto is gepubliceerd in de ANP beeldbank. https://www.anpfoto.nl/search.pp?pictureid=499815609

De foto is op 8 april 2020 gemaakt door Martijn Beekman. Beekman laat deze website weten dat hij het copyright heeft en zich door ANP (voorheen Hollandse Hoogte) laat vertegenwoordigen. De foto lijkt in opdracht te zijn gemaakt van iBestuur Magazine.

Deze foto is behalve op de website van iBestuur vrijwel nergens te vinden. Dat is een sterke indicatie dat dit geen rechtenvrije foto is en niet is gepubliceerd op de site van de Rijksoverheid.

Een andere foto , die wel rechtenvrij is , en ook gemaakt door Martijn Beekman is de onderstaande. Die is wel gepubliceerd door de Rijksoverheid.

Wie heeft het auteursrecht en mag vorderen

ANP beschikt niet over het auteursrecht. ANP verkoopt uitsluitend deze foto. Daarom mag ANP ook geen vorderingen versturen en geen rechtshandelingen voeren zonder expliciet toestemming van de fotograaf. Vaak heeft het ANP deze niet.

Er is echter wel sprake van inbreuk op auteursrecht.

Wat is het verweer van Nijman

Nijman erkent zijn fout en schrijft dat hij een vergissing heeft gemaakt.

Nijman betaalde een deel van de door ANP gevraagde vergoeding voor de licentie. ANP ging daar getuige de e-mails niet mee akkoord. Nadat Nijman een artikel had gepubliceerd over zijn claim ging ANP alsnog akkoord met zijn voorstel.

Wat had Nijman kunnen doen

Nijman erkende zijn fout en dat is keurig. Hij was echter niet bereid het veel te hoge en niet door ANP gespecificeerde bedrag voor licentie en opsporing te betalen. Ook dat was verstandig.

Nijman had ook niet kunnen betalen en ANP vragen om een machtiging.

Als ANP geen reactie geeft had hij een eventuele dagvaarding om te verschijnen voor de kantonrechter kunnen afwachten. Zijn verweer had oa kunnen zijn dat ANP niet gerechtigd is om namens de fotograaf een vordering in te dienen. Dat levert wel een hoop gedoe op met het risico dat de zaak wordt verloren en de kosten dan veel hoger zijn dan wat Nijman betaalde. Dit omdat de daadwerkelijke kosten van de tegenpartij, waaronder advocaatkosten, moeten worden vergoed en niet het liquidatietarief dat bij niet-intelectueel eigendom zaken wordt toegepast.