Programma Kassa roept gedupeerden van fotoclaims op: groeiende onrust over hoge rekeningen van fototrollen
Het consumentenprogramma Kassa van BNNVARA doet een opvallende oproep: mensen die een hoge claim hebben ontvangen voor het gebruik van een foto, worden gevraagd zich te melden. Daarmee lijkt het programma in te spelen op een groeiend probleem rond zogenoemde fotoclaims.
De media besteden nauwelijks tot geen aandacht aan de wanpraktijken van fototrollen zoals het ANP, Visual Rights Group en Rights Control. Terwijl per jaar vele honderden tot mogelijk duizenden kleine ondernemers een forse claim aan de broek krijgen vanwege vermeend inbreuk op auteursrecht.
Dit artikel is een in een lange serie artikelen over fototrollen. Bedrijven die veel onterechte claims sturen over vermeend inbreuk op auteursrecht van foto’s.
Oproep aan slachtoffers
Op de website van Kassa vraagt de redactie expliciet om ervaringen van particulieren, stichtingen en websitebeheerders die een rekening hebben gekregen na het gebruik van een afbeelding van internet. Vaak gaat het om berichten waarin wordt gesteld dat er zonder toestemming gebruik is gemaakt van beeldmateriaal, met een forse financiële claim als gevolg.
Geduppeerden kunnen hun verhaal delen met het programma, dat mogelijk verdere aandacht wil besteden aan de kwestie.
Toenemende aandacht voor fotoclaims
De oproep komt niet uit de lucht vallen. Al langer klinkt kritiek op partijen die actief zoeken naar online geplaatste foto’s en vervolgens claims indienen. In sommige gevallen gaat het om bedragen die volgens critici niet in verhouding staan tot de oorspronkelijke licentiekosten.
Op sociale media wordt in reactie op de oproep gesproken over “enorm veel mensen” die dergelijke claims hebben ontvangen, vaak van gespecialiseerde bureaus of rechtenorganisaties.
Grijs gebied tussen recht en praktijk
Het gebruik van foto’s zonder toestemming kan inbreuk maken op het auteursrecht. Daar staat tegenover dat de hoogte van de gevraagde vergoedingen regelmatig onderwerp van discussie is. Juristen wijzen erop dat schadevergoedingen in beginsel moeten aansluiten bij de normale licentiewaarde van een foto, en niet bedoeld zijn als straf.
Toch ervaren veel ontvangers van dergelijke claims de aanpak als intimiderend of buitenproportioneel, zeker wanneer het gaat om niet-commerciële websites of particulieren.
Mogelijke uitzending in voorbereiding
Met de oproep lijkt Kassa te onderzoeken hoe wijdverspreid het probleem is en of er sprake is van structurele misstanden. Het programma staat erom bekend consumentenkwesties publiekelijk aan te kaarten en bedrijven ter verantwoording te roepen.
Of en wanneer het onderwerp daadwerkelijk in een uitzending wordt behandeld, is nog niet bekend. Maar de eerste stap is gezet: wie een ‘claim aan de broek’ heeft, wordt nadrukkelijk gevraagd zich te melden.
