Uitleg over de slots met historische rechten die mogelijk moeten worden ingenomen en hoe dit wordt opgelost
Doordat de regering de overlast voor omwonenden rond Schiphol wil verminderen en de rechtspositie wil verbeteren is een van de maatregelen een reductie van het aantal vliegtuigbewegingen. Voor iedere start en landing op Schiphol is een slot nodig. Dat is een soort vergunning voor de luchtvaartmaatschappij om te mogen vliegen op Schiphol.
Het nieuwe aantal vliegtuigbewegingen is lager dan het aantal uitgegeven slots. Deze slots staan bekend historische slots (of regulier slot). Dat wil zeggen dat de airline in het bezit van een historisch slot het volgende seizoen wederom het recht heeft dit slot te gebruiken.
Als de krimp doorgaat moeten er in het winterseizoen 25/26 en het zomerseizoen 2026 ieder 3000 historische slots worden ingenomen. Totaal voor het gebruiksjaar dus 6000 slots.
De Nederlandse slotcoordinator heeft een plan gemaakt hoe deze slots worden ingenomen. Dat plan is besproken met de luchtvaartmaatschappijen. “We hebben uitvoerig met de sector overlegd en komen tot de conclusie dat dit een evenwichtige, werkbare oplossing is om de krimp in goede banen te leiden zonder historische slots actief af te moeten pakken”, aldus Thomassen in gesprek met Luchtvaartnieuws.
Het innemen van de historische slots wordt gedaan op basis van het bezit van historische slots. KLM bezit 54% van de historische slots in het winterseizoen. KLM zal dus 54% van 3000 slots is 1620 historische slots moeten inleveren. Het winterseizoen kent 123 dagen. Dat zijn dus 13 vluchten per dag. De verdere verdeling van inleveren slots is dat Transavia en Easyjet ieder ongeveer 6-7% van de slots moeten inleveren. Delta Air Lines moet 3% van de slots inleveren.
Echter dat inleveren is voorlopig. Wat luchtvaartmaatschapijen voor de start van ieder seizoen doen is slots aanvragen. Echter niet alle slots worden daadwerkelijk gevlogen. Bijvoorbeeld wanneer het aantal boeking tegenvalt, er gebeurtenissen plaatsvinden in een land (bijvoorbeeld Israel) , wanneer een luchtvaartmaatschappij failliet gaat of omdat vluchten vanwege slecht weer worden geannuleerd.
Slots die wel zijn gereserveerd maar niet worden gebruikt worden teruggegeven (returned slots ) aan de slotcoordinator. Airlines reserveren veelal slots en kijken dan hoe de boekingen voor vluchten zich ontwikkelen. Vallen de boekingen tegen dan geven airlines voor de HBD de slots terug aan de slotcoordinator.
Deze slots komen dan in de In Season Slot Pool (ISSP) of kortweg slotpool. Ook slots van airlines die niet voldeden aan de 80/20-regel in het vorige seizoen ( non operated Slots) komen in deze pool terecht. Deze regel houdt in dat een airline die slots heeft gekregen 80% van de gekregen slots ook daadwerkelijk moet vliegen.
Luchtvaartmaatschappijen die bijvoorbeeld de frequentie willen opvoeren kunnen een aanvraag doen van slots uit deze slotpool. Deze slots hebben de IATA T-status. Dat staat voor Temporary.
hoeveel slots zijn teruggegeven?
Om te beoordelen hoe groot de kans op moeten inleveren van vluchten is, moeten we weten hoeveel slots worden ingeleverd. De slotcoordinator geeft aan deze website aan dat : “Vanaf de eerste allocatie tot aan het einde van het W24 seizoen zijn 6000 slots teruggekomen naar de slotpool.” Tijdens het kort geding van 14 april werd door de advocaten aangeven dat over de seizoen W24 en S24 in totaal 21.341 slots werden teruggegeven.
Met andere woorden: de in totaal 6000 slots met historische rechten die voor W25 en S25 moeten worden ingenomen vanwege de krimp kunnen met grote waarschijnlijkheid worden teruggegeven aan deze airlines.
De slotcoordinator reserveert voor het seizoen Winter25 en Summer25 2/3 van alle slots in de slotpool voor uitgave aan airlines die historische rechten hadden maar vanwege de krimp deze slots moesten inleveren. Die slots (genaamd Temporary slots) komen dan vanaf 31 augustus 2025 beschikbaar. Deze datum is de Historic Baseline Date (HBD). Het probleem voor maatschappijen is dat men pas vanaf 31 augustus zekerheid heeft over de hoeveelheid slots. Dit is te kort om nog schema’s te maken voor het winterseizoen, dat start op 26 oktober.
Volgens de dagvaarding waarin oa KLM de Nederlandse Staat en Schiphol in een kort geding daagt geven die maximaal 13 vluchten per dag, maar in de praktijk veel minder, ” aanzienlijke schade“.
Volgens KLM cs dreigt door een vluchtenplafond ‘aanzienlijke schade’ voor luchtvaartmaatschappijen en derden, zoals reizigers. Vluchtschema’s die gewijzigd moeten worden, geplande vluchten die moeten worden geannuleerd, historische start- en landingsrechten die vervallen, bestemmingen die verdwijnen, de mainportstrategie en het vestigingsklimaat die bedreigd worden, een verslechtering van de concurrentiepositie van KLM cs.
1/3 van de slots uit de slotpool worden uitgegeven als ad-hoc slot. Voorheen werd 100% van deze slots uitgegeven als ad-hoc slot. Dit type slot wordt vooral door vrachtmaatschappijen aangevraagd. Deze vliegen veelal op ad-hoc basis. De vrachtmarkt is veel onvoorspelbaarder dan de passagiersmarkt. Vrachtmaatschappijen krijgen dus door deze maatregel veel minder slots om vluchten op Schiphol uit te voeren.
Luchtvaartnieuws schrijft:
Thomassen verwacht dat deze klus binnen drie jaar eerlijk en draaglijk voor de markt geklaard is. “Maar uiteindelijk gaat het wel om een kleinere slotpool. Helemaal pijnloos voor ieder lukt daarom niet. Het is voor bijvoorbeeld vrachtvliegers en nieuwkomers niet zo leuk. Ook is er minder ruimte voor spontane route-uitbreidingen en hogere frequenties tijdens het seizoen”, waarschuwt de slotcoördinator.
Desalniettemin denkt Thomassen er in alle redelijkheid uit te kunnen komen. “Ja, dit moet voldoende zijn om aan de belangrijkste wensen tegemoet te komen.”
