Fout van Yteke: Brussel besluit helemaal niet over wel of geen krimp Schiphol

Journalist Yteke de Jong van de Telegraaf schrijft veel nonsense over de krimp van het aantal maximale aantal vliegtuigbewegingen op Schiphol. Ze stelt zich enorm activistisch op en lijkt op een woordvoerster van de KLM ipv een journalist . Deze blog is er een in een lange serie die aantonen dat De Jong onzin schrijft.

Minister Harbers heeft eind augustus een notificatie document naar de Europese Commissie gestuurd. Dat document beschrijft het plan om te krimpen en hoe de Balanced approach procedure is gevolgd.

De Jong beweerde oa in de podcast Inchecken bij de aflevering genaamd ” Waar blijft KLM’s blauwe leger” (rond 26:47) “en die geven geen advies (die is de Europese Commissie) maar een besluit”. Harbers zelf noemt wat de Commissie gaat geven op de notificatie een advies. De Jong hoorde uit andere kringen dat het een besluit was. Volgens haar Europese bronnen “zou de Commissie er gehakt van maken”.

De opmerking dat de EC een besluit neemt is onjuist!

De Nederlandse Staat mag van Brussel niet zomaar de capaciteit van Schiphol beperken. Er moet een zogenaamde Balanced Approach zijn gebruikt. Dit is een proces waarbij de minister het voornemen van een krimp publiceert met daarbij een serie maatregelen als voorstel om het doel te bereiken. Vervolgens mag iedereen in de consultatie fase opmerkingen geven op het voornemen. Zo diende de KLM een zienswijze in met een alternatief plan om zonder krimp toch de geluidsdoelen (deels) te halen. Met deze input ging minister Harbers aan de slag en koos een aantal maatregelen. Vervolgens werd de Europese Commissie in Brussel genotificeerd. Dat wil zeggen op de hoogte gesteld van de plannen en een uitwerking van de maatregelen.

Op de site van de overheid staat glashelder dat Brussel het besluit van Den Haag niet kan tegenhouden.

Op de site van de Rijksoverheid staat het volgende sinds september 2023

“Vandaag diende het kabinet het plan in de bij Europese Commissie, die er een advies over moet geven. De maatregelen worden nu voorgelegd aan de Europese commissie. Zij moet hier een advies over uitbrengen om de maatregelen in uitvoering te nemen. Na het ontvangen van dit advies kan het kabinet hier een besluit over nemen.”

En in deze slide die werd getoond tijdens een presentatie door het Ministerie van IenW over de Balanced Approach staat dat de EC wet een reatcie komt. Daarna worden de maatregelen in de wet vastgelegd.

 

In november 2022 publiceerde de Telegraaf een artikel van De Jong met de kop ‘’Brussel neemt besluit over krimp Schiphol, niet Nederland zelf’. Het artikel start met de tekst “De EU heeft het laatste woord of Schiphol al dan niet mag krimpen. Dat zegt Henrik Hololei, de hoogste luchtvaartambtenaar in de EU tegen De Telegraaf. 

In het FD van 11 maart 2023 staat een veel genuanceerder verhaal waar Hololei ook wordt aangehaald. Daarin staat “De Europese Commissie toetst de procedure en de motivatie”.

De Jong schreef voor de Telegraaf in september 2023 weer onzin over wat de Europese Commissie zou kunnen. De titel van het stuk is ‘Rond krimp Schiphol dreigt groot juridisch moeras: EU kan reddingsboei zijn voor luchtvaart’. Ze haalt daar professor luchtvaartrecht Pablo Mendes de Leon aan. Deze meneer heeft belangen bij de KLM. Hij zit namelijk al bijna twintig jaar in het bestuur van de Stichting Administratiekantoor KLM.

Naast die procedure over de inbreuk op de vrije luchtvaartmarkt loopt dus de vastgestelde EU-procedure van krimp tegen de tweede stap naar 452.500 starts en landingen, die vorige week door demissionair minister Harbers (Infrastructuur) werd ingediend in Brussel, ook weer volgens de balanced approach. De bewindsman kan niet op eigen houtje beslissen dat Schiphol maximaal 452.500 starts- en landingen afhandelt.

„De Europese Commissie komt met een besluit, in plaats van een advies. Dat kan Nederland niet zomaar naast zich neerleggen. Als het besluit positief is voor het kabinet, dan kunnen Europese luchtvaartmaatschappijen, en eventueel andere belanghebbenden, in beroep gaan bij het Europese Hof van Justitie”, aldus de jurist.

Hoe zit het dan precies? Hoe kan het dat FD en de Staat het hebben over ‘advies’ en ’toetsen’ en de Telegraaf over ‘besluit’? Kan Harbers “niet op eigen houtje” beslissen over krimp zoals De Jong ongetwijfeld door Mendes de Leon is ingefluisterd.

De Balanced Approach wordt beschreven in Verordening 2014/598 “Vaststelling van regels en procedures voor de invoering van geluidsgerelateerde exploitatiebeperkingen op luchthavens in de Unie binnen het kader van een evenwichtige aanpak”. Deze wordt ook wel de Geluidsverordening genoemd. Feitelijk staat in deze verordening het proces beschreven dat een lidstaat moet volgen wanneer het van plan is om de capaciteit van een luchthaven te beperken. Een “verordening” is een bindende rechtshandeling die in de hele EU van toepassing is.

Wat belangrijk is om te weten is het ‘right to review’ voor de Europese Commisie. Artikel 8, lid is is het recht van de Commissie de plannen te beoordelen (right to review)

Op verzoek van een lidstaat of op eigen initiatief kan de Commissie binnen een termijn van drie maanden na de datum waarop zij de in lid 1 bedoelde kennisgeving heeft ontvangen, de procedure voor de invoering van een exploitatiebeperking toetsen. Indien de Commissie van oordeel is dat bij de invoering van een geluidsgerelateerde exploitatiebeperking de in deze verordening vastgestelde procedure niet in acht is genomen, kan zij de bevoegde instantie daarvan in kennis stellen. De betrokken bevoegde instantie onderzoekt de kennisgeving van de Commissie en informeert de Commissie omtrent haar intenties alvorens de exploitatiebeperking in te voeren.

In dit stuk (cache) wordt een uitleg gegeven over de Balanced approach. In dat stuk is te lezen dat in een draft versie van de verordening de Commissie een veto had. De tekst was:

Initially, the proposal gave a plain veto right to the Commission: ‘at the request of a Member State or on its own initiative, and without prejudice to a pending appeal procedure, the Commission may scrutinise the decision on an operatingrestriction, prior to its implementation. Where the Commission finds that the decision doesnot respect the requirements set out in this Regulation, or is otherwise contrary to Union law,it may suspend the decision“.

Onder andere Oostenrijk en Duitsland waren fel tegen een veto. We lezen even verder:

The Commission has been denied the possibility of a veto. Still, it keeps the possibility to review the process for the introduction of an operatingrestriction and, where it finds that the introduction of a noise-related operating restriction doesnot follow the process set out in the Regulation, to ask for explanation

Concusie:

De Europese Commissie mag een review doen van de plannen van Harbers en vragen stellen maar kan de plannen niet tegenhouden. Dat kan alleen bij de rechter.

Yteke de Jong praat en schrijft onzin.