ANP verliest auteursrechtzaak tegen blogger website: “Slordige dagvaarding en claim van 500 euro is onredelijk”

Het Algemeen Nederlands Persbureau (ANP) heeft een gevoelige nederlaag geleden bij de rechtbank Oost-Brabant. In een rechtszaak tegen de een blogger van een niet-commerciele journalistiek blog eiste het persbureau 500 euro vanwege een vermeende inbreuk op het auteursrecht van een foto. De kantonrechter maakte echter korte metten met de vordering: ANP werd niet-ontvankelijk verklaard vanwege grove procedurele fouten en kreeg te horen dat de schadevergoeding, indien toegekend, waarschijnlijk niet meer dan één euro had bedragen.

De zaak draaide om een foto van toenmalig minister Stef Blok in de Tweede Kamer, gemaakt door een fotograaf die een licentieovereenkomst heeft met het ANP. Een screenshot van een tweet van NU.nl, waarin de foto te zien was, verscheen in 2018 op de website van een non-profit collectief van vrijwilligers. Pas in 2022 werd een van deze vrijwilligers door de Visual Rights Group (VRG), namens het ANP, aangesprakelijk gesteld voor de publicatie.

Dit is al de tweede nederlaag van het ANP in een zaak over vermeend inbreuk op auteursrecht van een foto. In een uitspraak van 14 januari 2026 maakte de kantonrechter korte metten met een claim van het ANP. Volgens de rechtbank had ANP onvoldoende onderbouwd dat de betreffende foto auteursrechtelijk beschermd was én dat er daadwerkelijk sprake was van een inbreuk. 

Deze website heeft eenserie van artikelen geschreven over de praktijken van fototrollen zoals het ANP. Martine Bakx heeft over deze zaak ook een artikel geschreven.

Onderstaande screenshot van het bewuste artikel laat de foto zien (he ANP, dit is citaatrecht)

Procedurele blunders

De uitspraak van de kantonrechter is opvallend streng voor het ANP. De rechter oordeelde dat het persbureau op meerdere punten niet heeft voldaan aan de wettelijke verplichtingen voor een dagvaarding. Zo ontbrak in het document een officieel petitum (de formele eis), waardoor voor de tegenpartij en de rechter onduidelijk was wat er precies werd gevorderd.

Daarnaast verweet de rechter het ANP dat zij haar verplichting om feiten volledig en naar waarheid aan te voeren (artikel 21 Rv) heeft geschonden. In de dagvaarding gebruikte het ANP algemene, standaardteksten over waarom de foto auteursrechtelijk beschermd zou zijn, zonder dit specifiek toe te passen op de betreffende foto. Ook werd verzwegen dat de gedaagde in de eerdere correspondentie al verweren had gevoerd, wat in strijd is met de zogenaamde substantiëringsplicht.

Waarde van de foto: nul tot één euro

Hoewel de zaak al strandde op de procedurele fouten, deed de kantonrechter nog een opmerkelijke uitspraak over de geëiste schadevergoeding. Het ANP claimde 500 euro voor het ongeautoriseerde gebruik, maar de rechter noemde dit bedrag volstrekt onrealistisch voor deze situatie.

De rechter wees erop dat het ANP in het verleden zelf de website EerlijkeFoto.nl lanceerde, waar kleine blogs dergelijke foto’s konden kopen voor slechts één euro per stuk. Omdat het hier ging om een kleine non-profit website zonder inkomsten, concludeerde de rechter dat een reële vergoeding in dit geval tussen de nul en één euro zou liggen. Bovendien vermeldt het ANP op de eigen website dat kleine non-profitorganisaties in principe niet meer worden aangeschreven voor dergelijke inbreuken.

De foto op de internetsite was slechts 505 pixels breed. 

“Kleine non-profitorganisaties die niet staan ingeschreven bij de KvK worden nu niet meer aangeschreven. En kleine thumbnails (tot 100×100 pixels) zullen ook niet meer in rekening worden gebracht.”

Waarom deze uitspraak belangrijk is

Deze uitspraak is van groot belang voor zowel auteursrechthebbendes als (kleine) websitebeheerders:

• Strenge eisen aan handhaving: De rechter stelt paal en perk aan “slordige” procesvoering door grote partijen. Professionele partijen zoals het ANP moeten hun vorderingen specifiek en eerlijk onderbouwen en mogen niet volstaan met standaarddocumenten zonder de volledige context te schetsen.

• Bescherming van non-profits: De uitspraak bevestigt dat de status van een website (commercieel versus non-profit) een grote rol speelt bij de bepaling van de schadevergoeding.

• Redelijkheid van claims: Het feit dat de rechter de waarde van de licentiederving vaststelt op maximaal één euro, is een krachtig signaal tegen partijen die hoge standaardbedragen eisen voor inbreuken op kleine, niet-commerciële platforms.

Het ANP is veroordeeld tot het betalen van de proceskosten van de gedaagde. De vordering van de blogger zelf, die een schadevergoeding eiste voor de stress en het werk dat de zaak hem had gekost, werd niet afzonderlijk toegewezen omdat dit al in de proceskostenveroordeling werd meegewogen.