De extreem hoge kosten van ANP-schikkingsvoorstellen vragen om een uitleg

Men mag niet zomaar een foto van internet halen en deze op een website of socialmediakanaal publiceren. Op veel foto’s rust auteursrecht. Wil iemand een dergelijke foto gebruiken, dan moet een licentie worden gekocht. De afdeling Fair Licensing van ANP zoekt met speciale software het internet af naar vermeende inbreuken op het auteursrecht. Wordt een inbreuk gevonden, dan stuurt ANP een zogenaamd schikkingsvoorstel. Eerder heeft Feitenradar uitgebreid bericht over onjuiste schikkingsvoorstellen die werden verzonden terwijl ANP helemaal niet over het auteursrecht beschikte.

De kosten die ANP in rekening brengt, roepen veel vragen op.

Een licentie voor een foto kost bij het ANP tussen de 100 en 117 euro exclusief btw wanneer deze vóór publicatie wordt gekocht.

Wanneer iemand die volgens ANP een foto heeft gebruikt zonder een licentie te kopen een schikkingsvoorstel ontvangt, gebeurt er iets opmerkelijks. De prijs voor een licentie van een foto die na publicatie wordt gekocht, schiet omhoog. Dat niet alleen, de kosten verschillen ook per ontvanger!

Zo kreeg de eigenaar van een website een prijs van 278,93 euro per licentie, terwijl de eigenaar van een andere website slechts 130 euro moest betalen. Het gaat om twee verschillende foto’s waarbij de schikkingsvoorstellen in dezelfde periode in 2026 werden verstuurd.

De rechtspraak in Nederland staat niet toe dat een boete wordt toegevoegd aan de kosten voor de licentie wanneer deze voorafgaand aan de publicatie zou zijn gekocht. Het civiele recht in Nederland kent alleen schadevergoeding ter compensatie van de werkelijk geleden schade.

Als die verhoging van 117 euro naar 278,93 euro dan geen boete-element heeft, wat verklaart dan die enorme verhoging? Ik benaderde het ANP voor een uitleg.

Patrick Rasenberg van ANP geeft in reactie op vragen van Feitenradar aan dat ANP geen boete oplegt.

“Het schikkingsbedrag bestaat uit verschillende onderdelen. Naast de vergoeding voor het ongeautoriseerde gebruik van de foto worden kosten in rekening gebracht voor het vaststellen en opvolgen van de auteursrechtinbreuk. Een deel van deze werkzaamheden wordt uitgevoerd door een externe partij, die hiervoor kosten bij ANP in rekening brengt. Daarnaast maakt ANP zelf kosten voor onder andere de administratieve verwerking, beoordeling en afhandeling van de dossiers. Deze kosten maken wij en onze externe partij inderdaad per foto en het schikkingsbedrag dekt deze gemaakte kosten.”

Dit is een opmerkelijke uitleg. Ten eerste de externe partij. Sinds een paar jaar werkt ANP niet meer met de externe partij Copyright Agent, die eerder Visual Rights Group en Permission Machine heette. Welke externe partij ANP in haar reactie bedoelt is onduidelijk. Mogelijk is dat PIXRAY. Dat Duitse bedrijf is de leverancier van de software die foto’s op internet opspoort en geautomatiseerd schikkingsvoorstellen stuurt.

Laten we de kosten die ANP in rekening brengt eens op een rijtje zetten. We nemen het voorbeeld van een schikkingsvoorstel met een prijs per foto van 278,93 euro. ANP vermeldt dit als “Netto Licentiekosten”.

• 1- Kosten voor het achteraf aanschaffen van een licentie: maximaal €117 exclusief btw.
• 2- ANP-kosten voor administratieve verwerking, beoordeling en afhandeling van het dossier: €161,93 exclusief btw.
• 3- Kosten voor opsporing, onderzoek en documentatie (33,33%) over 278,93 euro = €92,97 exclusief btw.

Opmerkelijk is dat ANP dus de kosten voor opsporing (de 33,33%) berekent over het licentiebedrag waarin al kosten voor administratieve verwerking verwerkt zouden zijn (kosten 1 en 2) . ANP rekent dus kosten over kosten. En dat kan niet. Iedere kantonrechter, mits de gedaagde de rechter hier expliciet op wijst, zal deze constructie van ANP afwijzen.
De kosten voor het inzetten van de PIXRAY software vallen onder punt 3. De enorme kosten voor punt 2 blijven onverklaarbaar.

En dan is er nog iets opvallends. ANP rekent met verschillende prijzen voor een foto. In het ene schikkingsvoorstel is dat 130 euro en in het andere 278,93 euro. Dat is nogal een verschil. ANP maakt dan voor de foto van 130 euro geen kosten voor administratieve verwerking, beoordeling en afhandeling van het dossier. En voor de andere foto 116,93 euro exclusief btw.
Het verschil is hoogstwaarschijnlijk verklaarbaar door het gebruik. Bij een schikkingsvoorstel dat naar een particulier of stichting wordt gestuurd is de prijs van de licentie rond de 130 euro. Bij commercieel gebruik van een foto is de prijs rond de 278 euro.

Onder andere vanwege deze willekeur is het advies om de schikkingsvoorstellen die ANP stuurt te negeren. Ze hebben juridisch net zoveel waarde als een vrijblijvende offerte. Die kan je negeren. De redactie van Feitenradar kent geen enkel dossier van ANP Fair Licensing dat naar een deurwaarder is gestuurd. Er is nog geen enkele dagvaarding gestuurd. Blijkbaar zijn er genoeg mensen die een schikkingsvoorstel betalen.

Ga je toch reageren, dan kan je gaan onderhandelen. De persoon die deze post op Reddit schreef, weigerde het bedrag van het schikkingsvoorstel te betalen. Uiteindelijk stelde hij 50% van het oorspronkelijke bedrag voor. ANP ging daarmee akkoord.

Uit dit artikel blijkt dat ANP allerlei kosten toevoegt die onverklaarbaar hoog zijn en bovendien kosten rekent over kosten.