Truuk 1 van Madlener: gebruiken van KLM informatie voor vlootvernieuwing
Minister Madlener kwam met een set maatregelen waarbij de krimp een stuk minder was dan bij de plannen van Harbers. Hoe kreeg hij dat voor elkaar?
Deze blogpost beschrijft een van de truuks: het fors verhogen van het percentage ernstig gehinderen middels de de maatregel ‘ additionele vlootvernieuwing’. Uit berekeningen van dee website blijkt dat slechts 2 nieuwe toestellen goed zouden zijn voor 3,9% minder ernstig gehinderden. Dat is onmogelijk.
Met deze maatregel wordt bedoeld dat KLM en Transavia in een hoger tempo dan het historisch gemiddelde oudere toestellen vervangen door stillere toestellen. Wanneer het tempo hoger ligt dan het gemiddelde wordt dit gezien als een maatregel om de geluidsoverlast te verminderen.
Bij deze maatregel zijn een aantal aandachtpunten. Ten eerste is het niet zo dat een ouder toestel direct aan de grond komt te staan zodra een nieuw toestel in de vloot komt. Daarnaast is het zo dat bij sommige types het aantal stoelen toeneemt en de vermindering van de geluidsoverlast zeer beperkt is.
Transavia heeft in de zomer 2024 zes nieuwe Airbus A321’s vliegen. De toestellen die de vloot gaan vervangen zijn 4 x B737-700 en 2 x Boeing 737-800. Deze worden echter pas in het winterseizoen 2024/2025 vervangen. Waarschijnlijk worden de -800s PH-HZD en PH-HZE als eerste uitgefaseerd.
Er bestaan twee berekeningen over de vlootvernieuwing. Die van de oorspronkelijke set maatregelen van Harbers. Onderzoekbureau To70 kwam in de meest recente plannen van Harbers tot een vermindering van het aantal ernstig gehinderden van 1 %.
Minister Matlener komt tot een geheel andere waarde namelijk een reductie van 4,9%. Ook deze is berekend door To70 maar met andere invoer. Deze invoer kwam van KLM. Eerder liet KLM in haar zienswijze op de balanced approach door NLR een reductie van het aantal ernstig gehinderden berekenen. NLR berekende de vlootvernieuwing van KLM en Transavia tot november 2025. Vanaf november 2025 moet er een reductie zijn bereikt van het aantal ernstig gehinderden van 17%.
NLR schrijft dat de levering van nieuwe toestellen voor KLM en Transavia zeer ruim voor 1 november 2025 ligt. Daardoor wordt voor deze toestellen geen onzekerheidsmarge van 20% genomen.
Het verschil tussen wat in eerste instantie werd berekend en wat na gesprekken met oa KLM is berekend staat in de Beslisnota Balanced Approach

Met ‘ onzekerheidsmarge’ wordt bedoeld dat niet altijd even zeker is wanneer een besteld toestel door Airbus, Boeing of Embraer wordt afgeleverd. Fabrikanten hebben soms grote problemen met de supply chain. De bestelde B787-9’s van KLM worden bijvoorbeeld veel later afgeleverd dan eerst de planning was.Ieder nadeel heeft zijn voordeel. Door de levering in 2025 en niet in 2024 tellen deze toestellen mee in de ‘ additionele vlootvernieuwing.
De onzekerheidsmarge is dus voor de meeste af te leveren toestellen niet meer toegepast door minister Madlener.
To70 schreef eerder nog het volgende. Daaruit blijkt de gehanteerde marge 20% te zijn.


Wat berekende NLR in de zienswijze van KLM op de Balanced approach.
NLR kwam op maar liefst een reductie van 4,9% van het aantal ernstig gehinderden vanaf november 2025. Het verschil met wat IenW berekende is fors. IenW kwam tot +/- 1%.

Wat klopt er en wat niet?
In dit artikel wordt duidelijk dat KLM, KLM Cityhopper en Transavia in 2025 in totaal 24 nieuwe toestellen verwachten te ontvangen. Voor KLM Cityhopper 3 x E195-E2, KLM 3 x B787-10 en 10 x A320neo. Voor Transavia 8 x A321.
De drie E195-E2 worden zeer waarschijnlijk voor november 2025 afgeleverd. Echter maar 2 B787-9 worden voor november 2025 afgeleverd. De 8 x Transavia A321’s worden waarschijnlijk net voor of in de zomer 2025 afgeleverd. Het schema van aflevering van de 10 x KLM A320neo is nog onbekend,
Eerder schreef To70 dat de additionele vlootvernieuwing in 2025 ongeveer 40% boven de historische baseline line. Deze baseline wordt geschat op de 14 jaarlijke nieuwe toestellen. Dat concluderen we uit het feit dat To70 aangaf (en de minister in een kamerbrief) dat in 2024 er geen sprake was van ‘ additionele vlootvernieuwing’. Het gaat dus om ongeveer 7-10 nieuwe toestellen die tellen als ‘ additionele vlootvernieuwing’.
De 20% marge gaat dan weer af. Laten we 10 toestellen nemen, dan is met aftrek van de onzekerheid maximaal 8 toestellen als additionele vlootvernieuwing. In de berekening die Harbers gebruikte.
Het verschil tussen de 8 toestellen die To70 voor Harbers berekende en waar de additionele vlootvernieuwing op 1 % minder ernstig gehinderden uitkwam en de 10 toestellen (zonder onzekerheidsmarge) kan nooit verklaren dat de ernstig gehinderden op een reductie van 4,9% uitkomen.
Dat zou namelijk betekenen dat 2 nieuwe toestellen goed zijn voor 3,9% minder ernstig gehinderden.
Kortom, Matlener is aan het goochelen met de berekeningen.