Pas op met afbeeldingen in de WordPress-mediabibliotheek: een upload kan direct openbaar zijn en geld kosten

Wie een afbeelding uploadt naar de mediabibliotheek van WordPress, kan die foto onbedoeld al openbaar maken voordat het bijbehorende artikel is gepubliceerd. Dat kan vervelende gevolgen hebben wanneer voor de afbeelding geen geldige licentie bestaat of niet aan de licentievoorwaarden is voldaan.

Bedrijven die met speciale software het internet afspeuren naar mogelijk ongeoorloofd gebruikte foto’s, sturen regelmatig schikkingsvoorstellen. Daarin worden voor het gebruik van één afbeelding soms honderden tot duizenden euro’s gevraagd. Critici noemen zulke bedrijven daarom ook wel ‘fototrollen’.

Dit artikel is een in een lange serie artikelen over fototrollen. Bedrijven die veel onterechte claims sturen over vermeend inbreuk op auteursrecht van foto’s.

Een upload krijgt direct een URL

Wat veel gebruikers van WordPress niet weten, is dat een afbeelding direct na het uploaden een eigen bestands-URL krijgt. Als de website openbaar is en het bestand niet op een andere manier wordt afgeschermd, kan iedereen die de exacte URL kent de afbeelding bekijken.

Een dergelijke URL ziet er bijvoorbeeld zo uit:

https://feitenradar.nl/wp-content/uploads/2026/09/deze-foto-gebruiken-voor-artikel-over-tuin-.png

De afbeelding hoeft daarvoor nog niet in een gepubliceerd artikel te zijn opgenomen. Het bestand staat al op de webserver en kan via de directe URL worden opgevraagd.

Dat betekent niet automatisch dat een zoekmachine of opsporingsbedrijf de afbeelding onmiddellijk vindt. Als nergens naar het bestand wordt verwezen, is de kans op ontdekking doorgaans kleiner. Volledig onvindbaar is het bestand echter niet. Bots kunnen afbeeldingen onder meer aantreffen via zoekmachines, sitemaps, feeds, archieven, eerder opgeslagen URL’s of links vanaf andere pagina’s.

WordPress kan ook een attachment page maken

Naast de directe URL van het afbeeldingsbestand kan WordPress een afzonderlijke attachment page aanmaken. In het Nederlands wordt dit een bijlagepagina genoemd.

Dat is een HTML-pagina waarop het mediabestand binnen de vormgeving van de website wordt weergegeven. Zo’n pagina kan bijvoorbeeld de koptekst, menubalk, zijbalk en voettekst van de website bevatten. Ook kunnen een titel, onderschrift en beschrijving aan de afbeelding worden toegevoegd.

Een attachment page kan in dit voorbeeld de volgende URL hebben:

Deze foto gebruiken voor artikel over tuin

De attachment page kan al bestaan voordat het artikel waarvoor de afbeelding is bedoeld, is gepubliceerd. WordPress behandelt een geüpload mediabestand namelijk als een afzonderlijk onderdeel in de database.

Er bestaan daardoor twee verschillende adressen: de URL van het afbeeldingsbestand zelf en de URL van de HTML-pagina waarop het bestand wordt getoond.

Uploaden kan auteursrechtelijk relevant zijn

Stel dat iemand van plan is een artikel over tuinontwerp te schrijven en daarvoor alvast enkele foto’s naar WordPress uploadt. Het artikel staat nog als concept opgeslagen, maar de afbeeldingen zijn via hun eigen URL mogelijk al bereikbaar.

Auteursrechtelijk kunnen daarbij twee verschillende handelingen een rol spelen. Door het bestand naar de webserver te kopiëren, kan een verveelvoudiging ontstaan. Als het bestand vervolgens voor internetgebruikers toegankelijk wordt gemaakt, kan bovendien sprake zijn van openbaarmaking of, in juridische termen, een ‘mededeling aan het publiek’.

Of daarvan in een concreet geval daadwerkelijk sprake is, hangt mede af van de technische toegankelijkheid en de omstandigheden. Het is daarom te stellig om te zeggen dat iedere WordPress-upload automatisch een vaststaande auteursrechtinbreuk oplevert. Wel is het verstandig om ook een nog ongepubliceerde upload naar een openbare webserver als potentieel auteursrechtelijk gebruik te behandelen.

De voorbeeldafbeelding bij dit artikel is met AI gegenereerd en wordt uitsluitend gebruikt om de werking van een attachment page te demonstreren. Bij foto’s van fotografen moet vóór het uploaden worden gecontroleerd of toestemming is verleend, een geldige licentie is verkregen of een wettelijke uitzondering van toepassing is.

Wacht bij voorkeur met het uploaden van een afbeelding totdat het artikel waarin deze wordt gebruikt daadwerkelijk wordt gepubliceerd. Blijkt de afbeelding toch auteursrechtelijk beschermd te zijn of is niet aan de licentievoorwaarden voldaan, dan is de periode waarin het bestand online stond zo kort mogelijk gebleven.

Dat kan van belang zijn voor de hoogte van een eventuele claim. Organisaties die fotoclaims innen, stellen regelmatig dat hun cliënten licenties per gebruiksjaar verkopen. Heeft een afbeelding bijvoorbeeld dertien maanden online gestaan, dan wordt soms een vergoeding voor twee volledige licentiejaren gevorderd.

Naamsvermelding bij Creative Commons

Extra oplettendheid is nodig bij afbeeldingen die onder een Creative Commons-licentie worden aangeboden, bijvoorbeeld op Wikimedia Commons of Wikipedia. Zulke afbeeldingen mogen vaak kosteloos worden gebruikt, maar alleen als aan de licentievoorwaarden wordt voldaan.

Afhankelijk van de licentie kan het onder meer verplicht zijn om de naam van de maker, de titel van het werk, de gebruikte licentie en een link naar de bron of licentietekst te vermelden. Soms moet ook worden aangegeven of de afbeelding is gewijzigd.

Bij het losse afbeeldingsbestand is meestal geen zichtbare tekstuele naamsvermelding mogelijk. Een vermelding kan bijvoorbeeld worden opgenomen in een onderschrift, op de attachment page of op de webpagina waarop de afbeelding uiteindelijk wordt gebruikt. Alleen informatie opnemen in de bestandsnaam of technische metadata is niet zonder meer voldoende om aan alle voorwaarden van een Creative Commons-licentie te voldoen.

Wanneer niet aan de voorwaarden wordt voldaan, kan de gebruiker zich mogelijk niet op de licentie beroepen. Daarnaast kan het ontbreken van de naam van de maker onder omstandigheden een inbreuk op diens persoonlijkheidsrecht opleveren. Dat is echter een afzonderlijke juridische beoordeling en niet iedere schending van een licentievoorwaarde is automatisch ook een schending van een persoonlijkheidsrecht.

Attachment pages kunnen worden geïndexeerd

Attachment pages kunnen door zoekmachines worden geïndexeerd. Omdat op zo’n pagina tekst, een titel en een beschrijving kunnen staan, kan de pagina via een zoekopdracht worden gevonden. Dat kan extra bezoekers opleveren, maar maakt het voor opsporingssoftware mogelijk ook eenvoudiger om een afbeelding te ontdekken.

Een crawler begint bovendien niet noodzakelijk op de homepage van een website. Zoekmachines en gespecialiseerde beeldherkenningsdiensten kunnen URL’s uit verschillende bronnen verzamelen.

Bij nieuwe installaties standaard uitgeschakeld

Attachment pages zijn bij nieuwe WordPress-installaties sinds WordPress 6.4 standaard uitgeschakeld. Bij oudere websites kunnen ze nog wel actief zijn. Ook plugins en instellingen kunnen invloed hebben op de manier waarop deze pagina’s worden behandeld.

Wie de pagina’s niet gebruikt, kan controleren of ze zijn ingeschakeld. Ga daarvoor in het WordPress-dashboard naar ‘Settings’ en vervolgens naar ‘Media’. Bij ‘Attachment pages settings’ kan het vinkje bij ‘Enable attachment pages’ worden weggehaald. Sla de wijziging daarna op met ‘Save changes’.

Gebruikers van Yoast SEO kunnen de instelling ook aantreffen onder ‘Yoast SEO’, ‘Settings’, ‘Advanced’ en ‘Media pages’.

Het uitschakelen van attachment pages betekent overigens niet dat de afbeelding zelf van internet verdwijnt. De directe bestands-URL blijft doorgaans bestaan. Yoast kan een attachment page zelfs doorsturen naar het losse mediabestand. Wie een afbeelding daadwerkelijk ontoegankelijk wil maken, moet het bestand verwijderen of de opslag technisch afschermen.

Zo verklein je het risico op fotoclaims

Websitebeheerders kunnen verschillende voorzorgsmaatregelen nemen:

• Upload een afbeelding pas als duidelijk is dat deze rechtmatig mag worden gebruikt.
• Gebruik waar mogelijk afbeeldingen die door AI zijn gemaakt.
• Controleer vóór het uploaden wie de maker en rechthebbende is.
• Bewaar bewijs van de licentie en de voorwaarden die op het moment van downloaden golden.
• Controleer bij Creative Commons-afbeeldingen welke naams- en licentievermelding verplicht is.
• Behandel ook een upload voor een ongepubliceerd concept als potentieel auteursrechtelijk gebruik.
• Gebruik voor conceptmateriaal bij voorkeur een lokale computer, een besloten testomgeving of afgeschermde opslag.
• Schakel ongebruikte attachment pages uit.
• Houd er rekening mee dat de directe bestands-URL daardoor niet wordt verwijderd.
• Verwijder ongebruikte afbeeldingen uit de mediabibliotheek wanneer deze niet online hoeven te blijven.

De veiligste werkwijze is eenvoudig: controleer de auteursrechten en licentievoorwaarden voordat een afbeelding naar WordPress wordt geüpload. Wachten met die controle totdat het artikel wordt gepubliceerd, kan te laat zijn.