Vrijdag 12 juli uitspraak Hoge Raad in cassatie zaak KLM en anderen tegen Staat en Schiphol
Vrijdag 12 juli 2024 om 10:00 doet de Hoge Raad uitspraak in de cassatiezaak die is ingediend door oa de KLM, aantal andere airlines en IATA (hierna: de eisers) tegen de Nederlandse Staat en de luchthaven Schiphol.
De zaak gaat om het voornemen van de Nederlandse Staat, specifiek minister Harbers, om te stoppen met anticiperend handhaven en het voornemen een experimenteerregeling te gaan toepassen.
De uitspraak is belangrijk voor de omwonenden van Schiphol. Er vinden jarenlang meer vliegbewegingen op Schiphol plaats dan wettelijk is toegestaan. Het door Schiphol gehanteerde maximum in de capaciteitsdeclaratie is 500.000 jaarlijkse vluchten. De wet staat er echter maar maximaal ongeveer 410.000 toe.
De toezichthouder ILT staat deze overtreding van de wet toe omdat de minister in het verleden steeds heeft aangegeven dat ‘ anticiperend handhaven ‘ is toegestaan omdat er zich was op nieuwe wetgeving. De nieuwe wetgeving zou 500.000 vluchten gaan toestaan. Er is echter nog steeds geen uitzicht op nieuwe wetgeving.
Minister Harbers wilde gaan stoppen met anticiperend handhaven. Dat zou leiden tot een forse krimp van het aantal vliegbewegingen. Om dat verlies deels te compenseren is de Experimenteerregeling bedacht.
Eisers stapten naar de voorzieningenrechter van de rechtbank Noord-Holland in Haarlem. Deze gaf de eisers gelijk. De rechter was van mening dat voor het stoppen met anticiperend handhaven en starten met een experimenteerregeling eerst de Balanced Approach procedure moet worden doorlopen.
De Staat ging tegen deze uitspraak in beroep bij het Gerechtshof Amsterdam. Deze gaf de Staat gelijk. Het oordeel van het Gerechtshof was ” De Experimenteerregeling is een tijdelijk en kortdurend experiment ter voorbereiding van eventuele toekomstige aanpassingen van de geldende geluidsregels waarvoor de Staat de ‘balanced approach’-procedure volgt. Het stoppen met anticiperend handhaven betekent dat een eind wordt gemaakt aan een tijdelijke gedoogsituatie waarin de geldende regels beperkt worden gehandhaafd. Volgens het hof volgt uit de Geluidsverordening (de EU-verordening die voorschrijft dat de Balanced Approach moet worden gevolgd wanneer er voornemens zijn van een explotatiebeperking) niet dat de luchtvaartmaatschappijen er recht op hebben dat de illegale situatie die de Staat gedoogde onveranderd in stand blijft. ”
De procureur-generaal van de Hoge Raad gaf in zijn advies van april 2024 aan dat het besluit van het Gerechtshof Amsterdam zou moeten vernietigd. Hij schrijft ” Het stoppen met gedogen is als een dergelijke ‘actie’ aan te merken omdat al geruime tijd wordt uitgegaan van andere normen dan de wettelijke normen waarvan de overtreding wordt gedoogd”.
