Defect aan veer gashendel meest waarschijnlijke oorzaak Stint drama Oss
Update 4 juli 2019: Het Openbaar Ministerie maakte in een voortgangsrapportage bekend dat de torsieveer (door OM gasveer genoemd) niet was gebroken bij het ongevalsvoertuig.
Er bestaat een extreem kleine kans dat de motorcontroller de motor vol gas liet draaien ondanks dat de gashendel werd losgelaten.
———————————–
Een defect aan een veer van de gashendel van de Stint lijkt de meest waarschijnlijke oorzaak van het ongeval in Oss waarbij 4 kinderen om het leven kwamen. De Stint, een elektronische bolderwagen, kwam in botsing met een aanstormende trein. Naast de vier doden raakte 1 kind en de bestuurster zwaargewond.
Een aantal instanties waaronder de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) doen momenteel onderzoek naar de oorzaak. In een voorlopig feitenrelaas van de ILT werden begin oktober een aantal bevindingen genoemd die voor Minister van Van Nieuwenhuizen aanleiding waren om de vergunning van de Stint voorlopig te schorsen.
Het feitenrelaas noemt een tweetal opvallende bevindingen. Ten eerste kan de gasveer afbreken waardoor de bestuurder geen mogelijkheid heeft om te remmen door de gashendel los te laten. Daarnaast kan de 0-stroomkabel breken of losraken, waardoor de Stint gaat versnellen naar de maximale snelheid waarbij de rem niet meer werkt.
Ooggetuigen verklaarden dat de bestuurster gilde dat de remmen niet meer werkten, seconden voordat de Stint in botsing kwam met een trein.
Om te begrijpen wat de oorzaak kan zijn, moeten we begrijpen hoe de Stint werkt.
De bestuurder geeft met het rechterhandvat van het stuur gas. Als het handvat wordt losgelaten gaat het handvat door de ingebouwde veer automatisch terug naar de uitgangspositie. Hierdoor gaat het toerental van de motor naar nul en zal de Stint binnen 6 meter stoppen.
Bestuurders zijn gewend om uitsluitend middels deze gashendel te remmen. Om extra hard te remmen wordt de handrem gebruikt. Deze is bevestigt bij het linkerhandvat van het stuur. De remhendel zorgt ervoor dat de beide achterwielen van de Stint middels schijfremmen worden geremd. Bij loslaten van de gashendel en tegelijkertijd met de hand remmen bedraagt de remweg ongeveer 4 meter.
De werking van de gashendel wordt in een door de fabrikant gemaakt video uitgelegd. Via onderstaande link zie je een fragment van de video
https://ytcropper.com/embed/I65bbf23ee255eb/loop/noautoplay/via ytCropper
Als de veer die in de gashendel is verwerkt breekt of losraakt zal de gashendel wanneer deze wordt losgelaten om te remmen in dezelfde stand blijven staan. De Stint gaat dan dus niet, tegen de verwachting in, afremmen. De Stint in Oss reed op een fietspad zonder bochten. Waarschijnlijk op het moment dat de bestuurster wilde gaan remmen voor de dichte spoorbomen was de snelheid zo’n 15 tot 17 km per uur. De handrem van de Stint is niet krachtig genoeg om tegen de kracht van de motor de Stint te laten afremmen. Sterker nog, de motorcontroller die de motor aanstuurt, zal de motor harder laten draaien om de weerstand van de rem te compenseren. De motorcontroller ‘denkt’ namelijk dat de Stint bij weerstand en ‘open gashendel’ een helling oprijdt.
Dit alles speelde zich in zo’n 4 tot 5 seconden af. De enige manier om de Stint in een dergelijk situatie te kunnen stoppen is de contactsleutel omdraaien. Die is echter aan de linkerkant van de stuurkolom geplaatst. Aan dezelfde kant als de rem. Het is heel goed voorstelbaar dat de bestuurster de rem niet wilde loslaten of niet bekend was met de noodstop procedure.
Veer defect geen onbekend probleem
Een ’throttle spring’ of gasveer van de gashendel ziet er uit als op onderstaande afbeelding. Het kost nog geen $ 2,-.
Een defect aan de veer van de gashendel is geen onbekend probleem bij de Stint. RTL Nieuws deed een enquête onder 336 kinderdagverblijven die een of meerdere Stints gebruikten en stelde onder andere de vraag of ze wel eens een storing of incident met het voertuig hebben meegemaakt.
Vier kinderdagverblijven melden problemen met de veer in het handvat waarmee gas wordt gegeven. Die veer moet er voor zorgen als je’m los laat, dat de Stint remt. Die veer was vier keer stuk of werkte niet goed, volgens de gebruikers.
Bij de Stint welke betrokken was bij het ongeluk in Oss werd eerder door de fabrikant de gashendel vervangen aldus berichtgeving door de NOS. “Dat ging om iets kleins. Een veertje of zo”, zegt het bedrijf.
Een medewerkster van een BSO in Den Haag vertelde een ouder dat een Stint meermaals alleen kon worden gestopt door de sleutel om te draaien. Ze vertelde verder dat de Stint na een zo’n incident werd gerepareerd door de fabrikant, die de suggestie wekte dat dit een bekend euvel is.
In dit item van Omroep Brabant (vanaf 2:20) wordt een demonstratie gegeven die laat zien dat de remmen onvoldoende werken wanneer er gas wordt gegeven.
De eerste variant van de Stint was voorzien van een noodknop. Als deze knop werd ingedrukt stopte de Stint vrijwel direct doordat de parkeerrem op de motor werd geactiveerd. De noodknop, die overigens niet aanwezig was op de Stint welke is gekeurd door de RDW, verdween weer bij de nieuwere modellen die vanaf mei 2014 werden geleverd.
0-stroomkabel
Een andere bevinding van de ILT is dat de 0-stroomkabel van de gashendel kan losraken of breken. De ILT geeft aan dat losraken mogelijk kan gebeuren doordat de soldeer waarmee de kabel is vastgemaakt aan de motor kan smelten. Dat lijkt zeer onwaarschijnlijk als oorzaak van het ongeluk in Oss. Ten eerste omdat soldeer voor elektronica niet smelt bij 72 graden zoals de ILT stelt. Daarnaast geeft de fabrikant aan dat zij nog nooit hebben meegemaakt dat een 0-stroomkabel werd verbroken.
Elektromagnetische straling
Er wordt ook onderzoek gedaan naar het effect van elektromagnetische straling op de Stint. Dat lijkt echter een zeer onwaarschijnlijke oorzaak. Die oorzaak werd geopperd omdat een aantal Stints in het verleden stil waren gevallen op het spoor. In alle drie bekend gevallen bleek de oorzaak te liggen in de contactsleutel. Die zat niet goed in het slot of draaide door een zware sleutelhanger vanzelf om.
