Na bijna 5 jaar onderzoek besluit het Openbaar Ministerie de fabrikant van de Stint te gaan vervolgen.

Op 21 augustus 2023 heeft het Openbaar Ministerie Oost-Brabant bekend gemaakt twee leidinggevenden van de bedrijven die de Stint produceerde en op de markt bracht te gaan vervolgen. Na bijna vijf jaar onderzoek is het OM van mening dat de Stint een schadelijk product was als bedoeld in artikel 174 van het Wetboek van Strafrecht, dat de verdachten van die schadelijkheden wisten en dat zij hierover zwegen. Het OM heeft op deze pagina een aantal antwoorden op veel gestelde vragen gepubliceerd. Echter kon het OM geen enkel zinnig antwoord geven op vragen van de auteur van dit artikel. Daardoor blijft het OM onduidelijk over de oorzaak het het ongeluk in Oss en waarom dit onderzoek bijna 5 jaar moest duren.

Dit artikel is er een in een serie van artikelen over de Stint en het ongeval in Oss. Alle artikelen zijn hier te vinden.

De feiten waarvan het OM de verdachten en de twee bedrijven van verdenkt zijn:

• Artikel 174 (lid 1 en 2)
• Artikel 175 (lid 1 en 2)
• Artikel 225 (lid 1 en 2)

Artikel 174 van het Wetboek van Strafrecht beschrijft een situatie waarbij iemand waren verkoopt waarvan de verkoper weet dat deze schadelijk is maar dit verzwijgt.

Artikel 175 lijkt erg op artikel 174. Het verschil lijkt te zijn dat artikel 175 een medeplichtigheid beschrijft aan het verkopen van een schadelijk product.

Artikel 225 beschrijft valsheid in geschriften.

Het Openbaar Ministerie heeft in een gesprek met het Brabants Dagblad iets meer bekendgemaakt dan in het persbericht stond. Officier van Justitie Janine Kramer zegt op 17 augustus 2023 zegt het volgende “en wij menen dat op moment dat de Stint niet schadelijk was geweest dat dit ongeluk niet was gebeurd”.

Het OM legt dus een duidelijk verband tussen de technische staat van de Stint en het ongeluk in Oss. Daarbij kwamen vier kinderen om het leven. Het OM wil echter niet aangeven wat de precieze technische oorzaak dan zou zijn! In een reactie op vragen van de auteur schrijft de woordvoerder “Het OM meent dat als de constructie van de Stint had gedeugd, dat het ongeluk nooit zou zijn gebeurd. Op de zitting zullen we hier uitgebreider op in gaan.”

Dit is een opvallende uitspraak! Het OM bevestigde nogmaals aan deze blog dat de torsieveer en de nuldraad van de Stint betrokken bij het ongeval in Oss niet waren gebroken. Dat houdt in dat door het loslaten van de gashendel door de bestuurster de Stint zou hebben afgeremd tenzij er een andere technische falen het niet remmen kan verklaren. Waarom de Stint onvoldoende remde blijft voor het publiek tot in ieder geval de zitting gissen.

Het OM lijkt met haar reactie aan te geven dat wanneer de Stint de voorzieningen had die TNO bedoelde de Stint niet op het spoor terecht zou zijn gekomen. De vraag is hoe het OM tot deze conclusie kan zijn gekomen zonder de oorzaak van het ongeval te kennen.

De fabrikant was bekend met een aantal technische issues die werden gemeld door gebruikers van de Stint. Zo was de levensduur van de accu korter dan verwacht. En kon de torsieveer van de gashendel breken waardoor de gashendel na loslating niet automatisch terugviel naar de neutrale stand.

Het OM schrijft over de schadelijkheid van de Stint het volgende:

“Belangrijke elementen zijn dat het product niet voldeed aan de veiligheidseisen in machinerichtlijn, dat de Stint bij remmen niet snel genoeg stil stond en de werking van de accu’s verslechterde snel; daardoor kon het onbedoeld vertragen of stilvallen. Ook werd niet voldaan aan de EMC-richtlijn, dat ziet op eisen rond de elektromagnetische compatibiliteit, en was er geen noodstopvoorziening.”

Van al deze zaken staat voor zover bekend niet vast dat deze de oorzaak van het ongeval waren. De aanstormende trein was veel te ver verwijderd van de Stint om de oorzaak te zijn van een storing door elektromagnetische straling (EMC). Er is nooit een eis geweest van RDW voor een noodstopvoorziening. De toestand van de accu is geen oorzaak. De Stint is niet plotseling stilgevallen op de overweg. Deze is stilgevallen doordat het de gesloten spoorboom raakte. Er zijn verder geen incidenten bekend die aangeven dat de remmen van de Stint niet goed zouden zijn. Wat wel het geval is dat in een situatie dat er gas wordt gegeven de knijprem niet voor voldoende vertraging zorgt om de Stint tot stilstand te brengen.

Het OM geeft aan op Twitter dat “De Stint die was betrokken bij het ongeluk in 2018 was door vele aanpassingen een wezenlijk ander product geworden dan de Stint die in 2011 werd goedgekeurd. Al die wijzigingen moesten telkens worden doorgegeven aan de RDW, maar dat hebben de producenten niet gedaan.”

Dat is nogal kort door de bocht! De letterlijke tekst in de aanwijzing met het akkoord van de minister om de Stint toe te laten tot de openbare weg luidde: “dat alle door u op de markt gebrachte Stints naar vormgeving, technische specificaties en wat betreft hun verkeersveiligheid aan de door de RDW en de SWOV beoordeelde eisen dienen te blijven voldoen.”

Met deze zin bedoelde het ministerie volgens de OVV die de toelating onderzocht aan te geven dat er geen wijzigingen mochten worden aangebracht aan de configuratie van de Stint. Deze zin werd echter door de fabrikant van de Stint op een ander manier opgevat, namelijk dat wijzigingen aan de configuratie waren toegestaan, mits deze binnen de in de regelgeving vastgelegde eisen en in de beschikking genoemde voorwaarden bleven.

Op mijn vraag aan het OM aan welke ‘door de RDW en de SWOV beoordeelde eisen’ voldeed de bij ongeluk betrokken variant van de Stint niet meer?” antwoorde het OM met “Die toets is aan de RDW en/of SWOV”. Dat is natuurlijk geen antwoord op de vraag.

Opvallend is dat het OM niet alleen e-mail berichten van de fabrikant aan het strafdossier heeft toegevoegd maar ook gesprekverslagen van telefoongesprekken tussen de fabrikant en journalisten. Blijkbaar ziet het OM bepaalde uitspraken van de fabrikant als bewijs dat deze wist van bepaalde tekortkomingen. Dat komt niet over als sterk bewijs. Het komt over al dossier opvulling.

Tenslotte heeft het onderzoek bijna 5 jaar geduurd. Dat is zeer lang en de daadwerkelijke oorzaak is mogelijk nog steeds niet bekend. OM doet daar nogal geheimzinnig over. Om te beoordelen hoeveel uur politie en de Officier van Justitie in 2023 aan het onderzoek hebben vroeg ik een ureninschatting. Het OM gaf aan dat politie en de OvJ niet bijhouden hoeveel uur aan dit onderzoek werd besteed. Dat lijkt mij zeer onwaarschijnlijk. Ik sluit de mogelijkheid niet uit dat het OM weinig uren heeft gewerkt aan dit dossier in 2023 om tijd te rekken.

Wanneer de zaak op zitting bij de rechtbank komt is nog niet bekend, De verdediging heeft drie maanden de tijd om het strafdossier te bestuderen. Er kunnen onderzoekswensen bij de rechter commissaris worden ingediend.

Alle vragen en antwoorden van de woordvoerder van het OM zijn hieronder beschreven. De antwoorden zijn in rood.

OvJ Janine Kramer zegt op 17 augustus 2023, uitgezonden bij Brabants Dagblad,  het volgende “en wij menen dat op moment dat de Stint niet schadelijk was geweest dat dit ongeluk niet was gebeurd”.

Klopt de aanname dat het Openbaar Ministerie hiermee aangeeft dat een technisch gebrek aan de Stint de oorzaak van het ongeval in Oss is geweest?

Het OM meent dat als de constructie van de Stint had gedeugd, dat het ongeluk nooit zou zijn gebeurd. Op de zitting zullen we hier uitgebreider op in gaan.

2.       Het Openbaar Ministerie heeft tot op heden in het openbaar aangegeven dat de oorzaak van het ongeluk niet kon worden vastgesteld. Wel werd  de schuld van de bestuurster uitgesloten.

Welke aanwijzingen heeft het OM dat er nu wel sprake is van een technische oorzaak?

Hier gaan we pas op de zitting op in.

3.       Op basis van welke feiten is het OM van oordeel dat de bestuurster van de Stint alles heeft gedaan om de Stint te laten remmen?

Op basis van het strafrechtelijk onderzoek naar het handelen van de bestuurster & het ongeluk an sich.

4.      Welke handelingen heeft de bestuurster volgens het OM verricht om de Stint te laten stoppen?

Veel. Zij heeft alles gedaan om te proberen de Stint tot stilstand te krijgen en weggestuurd van de spoorwegovergang. Hier zal ook op zitting ook nog bij worden stil gestaan.

5.       Welke technische oorzaak of oorzaken  heeft volgens het OM het ongeval in Oss veroorzaakt?

Zie eerder antwoord; daar gaan we op zitting nader op in.

6.       De OvJ Janine Kramer zegt bij Brabants Dagblad:
“Ze hebben steeds ansich de Stint die gebreken vertoonde gerepareerd door bijvoorbeeld een nieuwe accu te geven alleen wij vinden dat ze het breder hadden moeten oppakken door alle Stints op dat moment veiliger te maken en dat hebben ze nagelaten en dat verwijten we ze.”

Welke maatregelen had de fabrikant voor alle Stints volgens het OM moeten nemen om de Stints veiliger te maken?  
https://www.bd.nl/video/productie/om-vervolgen-de-makers-van-de-stint-393499?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.nl%2F&referrer=https%3A%2F%2Ft.co%2F&cb=5dcae3265b19fc5c13dbca3e6163f637&auth_rd=1

Op het moment dat de fabrikant meldingen krijgt mbt de (on)veiligheid door de constructie van de Stint is het zijn verplichting om te zorgen dat deze gebreken bij alle Stints worden verholpen. Vergelijk dit met terugroepacties van andere fabrikanten van voertuigen, maar ook van speelgoed en voedsel.  

7.   Op basis van welke feiten is het OM van mening dat deze maatregelen de Stint veiliger had kunnen maken?

Daar zullen we op zitting op in gaan

8.      Is het OM de mening toegedaan dat wanneer de fabrikant deze door de OvJ bedoelde maatregelen had genomen het ongeval is Oss was voorkomen?

 Ja

9.      Kunt u aangeven (mag bij benadering) hoeveel uur aan werkzaamheden is verricht door het onderzoeksteam van politie voor het onderzoek naar de Stint? Graag voor uitsluitend het jaar 2023. Indien u dat niet kunt, kunt u aangeven waarom niet?

Kunnen we niet aangeven; dat houden we niet bij

10.   Kunt u aangeven (mag bij benadering) hoeveel uur aan werkzaamheden is verricht door de officier van justitie voor het onderzoek naar de Stint?  Graag voor uitsluitend het jaar 2023. Indien u dat niet kunt, kunt u aangeven waarom niet?

idem

11.   In een communicatie over de stand van zaken was op de site politie.nl het volgende te lezen. Dit artikel is helaas om onbekende reden niet meer te lezen op de site politie.nl

Janine Kramer geeft als één van de Officieren van Justitie (OvJ) leiding aan het onderzoek: “Wel kunnen wij op basis van het onderzoek concluderen dat er geen breuken zijn geconstateerd in de gasveer of de nuldraad.”

Is het nog steeds een feit dat er geen sprake was van breuken in de gasveer of de nuldraad?

http://web.archive.org/web/20210306155003/https://www.politie.nl/nieuws/2019/juli/4/09-stand-van-zaken-onderzoek-stint-ongeluk-in-oss.html

 ja

12.   Het OM Oost-Brabant schijft op X (voorheen Twitter) op 17 augustus het volgende:

De Stint die was betrokken bij het ongeluk in 2018 was door vele aanpassingen een wezenlijk ander product geworden dan de Stint die in 2011 werd goedgekeurd. Al die wijzigingen moesten telkens worden doorgegeven aan de RDW, maar dat hebben de producenten niet gedaan.

Op mijn vraag op X waaruit zou moeten blijken dat de producent wijzigingen moet doorgeven reageert het OM via X

In de beschikking waarin de stint werd toegelaten.

De OVV schrijft in haar rapport

Ook werd, net als bij de eerder aangewezen bijzondere bromfietsen, in de aanwijzing aangegeven: “dat alle door u op de markt gebrachte Stints naar vormgeving, technische specificaties en wat betreft hun verkeersveiligheid aan de door de RDW en de SWOV beoordeelde eisen dienen te blijven voldoen.” Met deze zin bedoelde het ministerie aan te geven dat er geen wijzigingen mochten worden aangebracht aan de configuratie van de Stint. Deze zin werd echter door de fabrikant van de Stint op een ander manier opgevat, namelijk dat wijzigingen aan de configuratie waren toegestaan, mits deze binnen de in de regelgeving vastgelegde eisen en in de beschikking genoemde voorwaarden bleven.

Aan welke  ‘door de RDW en de SWOV beoordeelde eisen’ voldeed de bij ongeluk betrokken variant van de Stint niet meer?

Die toets is aan de RDW en/of SDOW