Inval bij TÜV Süd werpt nieuw licht op Stint-onderzoek
In opdracht van het Nederlandse Openbaar Ministerie deed de Duitse justitie een inval bij het in Duitsland gevestigde bedrijf TÜV SÜD. De inval was vanwege het strafrechtelijke onderzoek naar gebreken die de Stint zou hebben en de kennis van de fabrikant over deze gebreken. TÜV SÜD had in opdracht van de fabrikant remtesten gedaan met een Stint.
Dat een inval was gedaan bleek tijdens een van de zes zittingsdagen van het proces tegen de twee fabrikanten van de Stint. Deze lieten in oktober 2008 een technisch onderzoek doen bij TuV. Dat was naar aanleiding van het van de weg halen van alle Stints door de minister Zij liet TNO daarna een onderzoek doen. Uit dat onderzoek bleek dat de Stint allerlei tekortkomingen had, waaronder een onvoldoende remvertraging die slechter was dan de wet eist.
Uit de eerste testen uitgevoerd door TuV in oktober 2018 bleek inderdaad een onvoldoende remvertraging volgens het OM. De fabrikanten stuurden vervolgens nog een Stint naar Duitsland. Volgens het OM zou de motorcontroller van deze Stint door de fabrikanten zijn aangepast door een instelling in de software van de controller aan te passen. Bij deze tweede test, uitgevoerd in november 2018, bleek de remvertraging wel te voldoen aan de wettelijke norm. Tuv Sud stelde een rapport op met de datum 12 november 2018 (bron )
De rechtbank Noord-Holland schrijft daarover in haar uitspraak:
“Uit het TÜV-SÜD-rapport blijkt onder meer dat de remweg van de Stint met een motorvermogen van 1200 Watt binnen 4 m/s² blijft (bij gebruik van de handrem en het terugdraaien van de gashendel), terwijl dat volgens de bevindingen van TNO niet zo is.”
TÜV-SÜD deed geen onderzoek naar de uitvoering van de Stint met de 800 watt motor.
De instelling van de remvertraging van de door TÜV-SÜD gebruikte Stint was volgens het OM afwijkend van de Stints die werden gefabriceerd. Dat zit zo: een te sterke remvertraging leidt tot een dusdanige hoeveelheid stroom die wordt teruggeleverd naar de accu’s, dat de levensduur en betrouwbaarheid van de accu’s daaronder zou leiden.
Het Brabants Dagblad schrijft daarover:
“Maar volgens justitie kunnen die rapporten in de prullenbak. De resultaten zijn volgens het OM op geraffineerde wijze gemanipuleerd door de opdrachtgevers. Van Hees: ‘Na onderzoek heeft ook TÜV dat geconcludeerd. Ze hebben de verdachten verboden om deze rapporten te mogen gebruiken. Dit getuigt wat mij betreft ook van het onbetrouwbare karakter van de verdachten.’”
In een telefoongesprek heeft Renzen tegen Noorlander gezegd dat hij niet bang is dat de Stint niet door de keuring komt. Hij heeft het over een ‘goochelaar‘ die de Stint wel door de test kan krijgen.
Het tweede testrapport van TuV, waaruit blijkt dat de remvertraging wel voldeed aan de wet, werd door de fabrikant ingebracht in een rechtszaak tegen het Ministerie van IenW. Een aantal kinderopvangorganisaties en de fabrikant hadden beroep ingesteld tegen het besluit van de minister om de aanwijzing in te trekken. De aanwijzing is een soort vergunning voor de Stint om op de openbare weg gebruikt te mogen worden.
Het verweer van de verdediging tijdens de zitting was dat de aanpassing van de software was bedoeld om hiermee aan te geven dat de Stint de wettelijke remvertraging in theorie kon halen.
De test was alleen maar bedoeld dat de Stint na aanpassingen de remvertraging gehaald kan worden. Het OM stelde dat TÜV vanwege het gesjoemel het rapport werd ingetrokken. “Het rapport was alleen maar ingetrokken door TÜV omdat ze niet in een rechtszaak betrokken wilden raken”, zegt de advocaat.
De bestuursrechtzaak vanwege eis schadevergoeding
In maart 2021 diende de zitting bij de rechtbank Noord-Holland. Dit was bij de bestuursrechter en ging dus over de vraag of de minister terecht de Stint van de weg had gehaald. Tijdens deze zitting blijkt wat TNO concludeerde over de onvoldoende remvertraging lijnrecht te staan tegenover de bevindingen van TuV.
Het rapport dat de minister van IenW liet maken door TNO heeft een datum van 12 december 2018.
https://uitspraken.rechtspraak.nl/details?id=ECLI:NL:RBNNE:2021:711
De advocate Marieke Coumans van de fabrikant Stintum Holding B.V. stelt over het TuV-rapport:
“In dit verband acht eiseres sub 3 van belang dat zij de feitelijke uitkomsten van het TNO-onderzoek voor wat betreft de remwegvertraging niet kunnen plaatsen. Het is volgens eiseres sub 3 volstrekt onduidelijk waarom TÜV-SÜD – een vooraanstaande en onafhankelijke partij – heeft kunnen concluderen tot een remwegvertraging die voldoet aan de Regeling voertuigen en TNO tot een tegengestelde conclusie komt. Gelet hierop is eiseres sub 3 van mening dat het in het kader van de zorgvuldigheid op de weg van verweerder had gelegen om TNO opnieuw onderzoek te laten doen, waarbij TNO tevens had moeten ingaan op de hiervoor bedoelde kritieken en verschillen.”
De advocaat van het Ministerie van IenW stelt daar tegenover dat dit TÜV-SÜD-rapport geen toelichting bevat op welke wijze dit is onderzocht. Daarnaast wijst verweerder erop dat het bij TÜV-SÜD aangeboden en gekeurde voertuig – een Stint met een motorvermogen van 1200 Watt – een hogere maximumsnelheid kan bereiken dan bij de remtest door TÜV-SÜD gebruikt is. Daarmee rijst de vraag wat de remvertraging van het voertuig zou zijn bij de maximumsnelheid, hetgeen door TNO wel is onderzocht bij de aan TNO aangeboden en gekeurde Stint met een motorvermogen van 800 Watt. Overigens geeft ook TÜV-SÜD volgens verweerder aan dat bij louter het terugdraaien van de gashendel om te remmen dan wel louter het gebruik van de handrem de vereiste remvertraging niet wordt gehaald. Concreet blijkt volgens verweerder uit de tabel op pagina 7 dat slechts bij gebruik van de handrem, tezamen met het terugdraaien van de gashendel, een remvertraging van 4 m/s² mogelijk is. Het keuringsvoertuig uit 2011 waar in de visie van verweerder het aanwijzingsbesluit op ziet, bevat geen handrem. Ook valt in de visie van verweerder op dat TÜV-SÜD geen commentaar geeft op de regelbaarheid van de snelheid, die door TNO als onvoldoende is beoordeeld.
Wat blijkt: bij TuV is getest met een snelheid van maximaal 15 km/h, terwijl de Stint die is voorzien van een 1200 watt elektromotor een maximale snelheid heeft van 17,2 km/h.
De rechtbank geeft de kinderopvang en fabrikant gelijk. De minister had TNO moeten vragen om naar het TuV Süd-onderzoek te kijken en daarop te reageren. Tevens is de rechtbank van mening dat het aanwijzingsbesluit ook van toepassing is op de Stints voorzien van de 1200 watt motor.
Vervolgens ging de minister in beroep bij de Raad van State. Die schrijft het volgende:
“Dat Stintum Holding B.V. kennelijk bewust een aangepast type door TÜV-SÜD heeft laten testen en dat deze aanpassingen de Stint naar haar mening veiliger zouden maken, doet hier niet aan af. Reeds hierom kunnen aan het rapport van TÜV-SÜD geen rechten worden ontleend. Het intrekkingsbesluit ziet immers alleen op de Stint met een 800 watt elektromotor. Bovendien staan er gegevens in het rapport van TÜV-SÜD die niet kloppen of tegenstrijdig zijn,” aldus de minister.
De Raad van State schrijft tevens:
“Het betoog van de minister dat de rechtbank ten onrechte heeft geoordeeld dat zij niet aan haar vergewisplicht heeft voldaan, omdat zij de rapporten van TÜV-SÜD en van mr. Pessers niet ter beoordeling aan TNO heeft voorgelegd, behoeft geen bespreking meer. Dit oordeel van de rechtbank had namelijk alleen betrekking op de Stints met een elektromotor van 1200 watt en een maximumsnelheid van 17,2 km/uur. Nu, zoals hiervoor is geoordeeld, dit type Stint niet onder de reikwijdte van het intrekkingsbesluit valt, rustte op de minister geen vergewisplicht voor zover het om dit type Stint ging.”
Met andere woorden: de resultaten van het onderzoek dat de fabrikant liet uitvoeren hadden juridisch gezien geen enkele waarde.
Terug naar het strafrechtelijk proces
De reden waarom het OM de Duitse justitie vroeg om een inval te doen bij TuV is niet duidelijk. Deze website stelde op 17 december onderstaande vragen aan de woordvoerder van het OM:
- De verdediging vertelde gisteren in haar pleidooi dat het OM een inval had gedaan bij TÜV SÜD.
a. Klopt het dat het OM een inval heeft gedaan?
b. Waarom heeft het OM een inval gedaan?
De woordvoerder gaf echter geen antwoorden op een serie vragen van deze website. Wel volgde de reactie: “Ik ga hier niet aan beginnen, sorry.” Het kwam er volgens de woordvoerder op neer dat de journalist van deze website de antwoorden had kunnen weten na het luisteren naar het requisitoir van de officier van justitie.
Een mogelijke reden van de inval kan zijn dat er nog een civiele rechtszaak gaat spelen. Het Ministerie van IenW heeft namelijk een vordering bij de fabrikant ingediend. Dit omdat de klanten van de 1200 watt Stint zijn gecompenseerd. Het Ministerie wil die kosten verhalen op de fabrikant. In die civiele zaak zou bewijsmateriaal dat uitsluitend via een inval kan zijn verkregen mogelijk van nut kunnen zijn.
