Veel Nederlandse media publiceren onzinnig Duits onderzoek veilige airlines
Veel Nederlandse media namen de berichtgeving van het ANP over waarin staat dat KLM de op een na veiligste luchtvaartmaatschappij ter wereld is. Echter het jaarlijks uitgevoerde onderzoek door het Duitse Jet Airlines Crash Data Evaluation Centre (JACDEC), een bedrijfje van twee man, roept veel vragen op.
Onder andere AD, NOS, BNR, NU.Nl berichtten begin 2022 over het onderzoek. Een paar minuten onderzoek door de redacties met een dosis gezond verstand had duidelijk kunnen maken dat dit lijstje dat jaarlijks aan het begin van het jaar wordt gepubliceerd wel erg raar tot stand komt. Zo is op de Wikipedia pagina te lezen The results do not take into account the cause of the hull losses, or whether the airline is at fault, so they are not a perfect measure of how safely an airline operates. In 2012 gaf IATA aan dat de samenstelling van de lijst door JACDEC niet klopt.
De lijst van 2021 is nog niet gepubliceerd. Die van 2020 ziet er zo uit.
Veiligheid laat zich niet meten in aantal crashes ten opzichte van aantal gevlogen kilometers. Een onveilige airline kan veel geluk hebben waardoor een of meerdere incidenten niet leidt tot een ongeluk met doden. Zo’n airline kan echter hoog eindigen op de ranglijst.
Het is onzinnig om een ranglijst te maken van de vliegveiligheid van airlines. Airlines vergelijken is appels met peren vergelijken. De ene airline vliegt vooral lange afstanden, de andere vooral korte afstanden. Waar het ene toestel per dag 1 dag en landing maakt, doet het andere toestel er drie. De start en landing is het meest riskante deel van de vlucht. En wat maakt het verschil tussen plaats 1 en zeg plaats 25 op de ranglijst? Zal het publiek die de berichtgeving leest snappen dat de airline op plek 25 net zo veilig of zelfs veiliger is dan die op plek 1? Dat lijkt zeer onwaarschijnlijk.
Daarnaast is veiligheid een momentopname. Airlines die jaren geleden een crash hebben gehad komen nooit meer in de buurt van de top 20. Terwijl de veiligheid enorm kan zijn toegenomen. Singapore Airlines had een crash in oktober 2000 waarbij 83 mensen omkwamen. Daardoor stond het op plek 25 in 2020.
Naast verlies van een toestel kijkt JACDEC ook naar het aantal gevlogen kilometers zonder incidenten. Een airline die veel vliegt zal daardoor hoger op de ranglijst staan dan een airline die minder kilometers vliegt. Terwijl ze net zo veilig kunnen zijn. Ook kijkt JACDEC naar de leeftijd van de vloot en naar hoe transparant de toezichthouder is in het land waar de airline haar thuisbasis heeft. JACDEC schrijft zelf dat ze naar 33 factoren kijken.
Een aantal voorbeelden waarom de methode van JACDEC niet deugt :
- In de ranglijst van 2019 stond Lufthansa op plek 56, het jaar ervoor nog op plek 21. De reden van deze forse terugval was dat in juli 2019 een vliegtuigtrap tegen een Airbus A319 was gereden. Het toestel was dermate beschadigt dat deze afgeschreven was. Twee mensen in het toestel raakten gewond. Het feit dat het toestel werd afgeschreven (hull loss) telt zwaar mee in de methodiek van JACDEC. Maar zegt lang niet alles over de veiligheid.
2. In 2012 verloor TAP Air Portugal drie plaatsen. Niet door een incident maar door de gemiddelde leeftijd van de vloot die ouder was dan die van andere airlines. De crashes van twee gloednieuwe Boeing 737 MAX toestellen toont aan dat de leeftijd nauwelijks iets zegt over de veiligheid. Het gaat om een combinatie van vele factoren. Vele waar JACDEC helemaal geen inzage in heeft.
3. In 2021 stond Emirates als meest veilige airline genoemd. Dat is opmerkelijk want Emirates kent een flink aantal incidenten en ongelukken die te wijten zijn aan de airline zelf. Op 20 december 2021 steeg een Boeing 777 op het laatste stukje asfalt op vanaf de luchthaven van Dubai. In 2016 verongelukte een B777 bij de landing in Dubai. Gelukkig kon iedereen op tijd ontsnappen. Het toestel brandde uit. Een overzicht van incidenten is op deze website te lezen.
Ondanks de crash in 2016 daalde Emirates maar 5 plekken op de ranglijst. Dat zal een gevolg zijn van de vele kilometers die deze airline vliegt. Een crash heeft dan beperkt effect op de veiligheid van de airline, vindt JACDEC.
4. Cathay Pacific viel 11 plaatsen terug na een aanpassing van de methodiek die JACDEC gebruikt. Na twee jaar op plaats 1 kwam het in 2017 op plaats 12.
Het is te hopen dat de Nederlandse media in 2023 geen aandacht meer geven voor dit onzinnige rapport.
