ANP nu zelf voor de rechter om fotoclaim: gemachtigde vecht schikkingsvoorstel aan
Het Algemeen Nederlands Persbureau (ANP), dat via zijn afdeling Fair Licensing actief optreedt tegen vermeende inbreuken op auteursrechten van foto’s, moet binnenkort zelf voor de rechter verschijnen in een geschil over een fotoclaim. Op 7 juli staat een zaak gepland bij de kantonrechter van de rechtbank Den Haag waarin het ANP is gedagvaard door Martine Bakx, die optreedt als gemachtigde van schrijfster en activist Joke Kaviaar.
Dit artikel maakt deel uit van een langere serie over zogenoemde fototrollen: organisaties die op grote schaal schadeclaims versturen wegens vermeende auteursrechtinbreuken, terwijl de juridische onderbouwing daarvan regelmatig vragen oproept.
Het ANP houdt zich al langer bezig met het opsporen van ongeoorloofd gebruik van persfoto’s op websites en sociale media. Daarbij wordt gebruikgemaakt van speciale software die internet afzoekt naar afbeeldingen waarvan het ANP meent dat de auteursrechten zijn geschonden. Die werkwijze leidde in het verleden regelmatig tot juridische procedures. Toen de handhaving nog werd uitgevoerd door het Belgische bedrijf Visual Rights Group (VRG), werden tientallen zaken aan rechters voorgelegd.
Ditmaal is de situatie omgekeerd: niet een vermeende inbreukmaker, maar het ANP zelf moet zich voor de rechter verantwoorden.
Tweede claim voor dezelfde foto
Aanleiding voor de procedure is een schikkingsvoorstel dat het ANP stuurde aan Joke Kaviaar wegens vermeend ongeoorloofd gebruik van een foto. Volgens Bakx betaalde Kaviaar het gevraagde bedrag, maar ontving zij vervolgens opnieuw een claim voor dezelfde afbeelding.
Toen Bakx namens Kaviaar bezwaar maakte tegen de tweede vordering, zou zij volgens haar zeggen weinig gehoor hebben gevonden bij het ANP. Dat vormde uiteindelijk de aanleiding om de zaak aan de rechter voor te leggen.
Wat Joke Kaviaar overkwam is door Feitoffake uitgebreid beschreven in dit artikel.
Kritiek op onderbouwing claim
Volgens de dagvaarding rammelt de claim op meerdere punten. Zo wordt gesteld dat de betreffende foto op het moment van publicatie vrij van auteursrecht was. Ook zou het geëiste bedrag buiten proportie zijn. Daarnaast verwijt Bakx het ANP dat het de behandeling van het bezwaar heeft bemoeilijkt door herhaaldelijk om aanvullende machtigingen te vragen, terwijl volgens haar al duidelijk was dat zij namens Kaviaar optrad.
De zaak raakt aan een bredere discussie over de werkwijze van partijen die actief auteursrechten handhaven. Critici stellen al langer dat regelmatig claims worden verstuurd voor foto’s waarvan de juridische status niet altijd zorgvuldig is vastgesteld.
Mogelijk uitstel
De inhoudelijke behandeling van de zaak laat mogelijk nog enige tijd op zich wachten. In civiele procedures is het gebruikelijk dat een gedaagde partij om uitstel verzoekt om een verweerschrift op te stellen. Het ligt voor de hand dat het ANP tijdens de eerste rolzitting om vier weken uitstel zal vragen. Daarna kan in sommige gevallen nogmaals uitstel worden verleend.
Als daarvan gebruik wordt gemaakt, zal een inhoudelijke behandeling vermoedelijk pas na de zomer plaatsvinden, mogelijk begin september.
