Zo gaat de ILT vanaf 1 november handhaven op lawaaiige vliegtuigen in de nacht
Een van de maatregelen om de geluidsoverlast voor omwonenden rond Schiphol te verminderen is het weren van lawaaiige vliegtuigen in de nacht. Per 1 november mogen bepaalde typen vliegtuigen niet meer vliegen van en naar Schiphol. In dit artikel wordt een uitleg gegeven welke middelen de toezichthouder Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) heeft om te handhaven.
De meeste vliegtuigen die momenteel in de nacht van en naar Schiphol vliegen worden niet geraakt door de nieuwe maatregel. De toestellen van FedEx, DHL en Transavia bijvoorbeeld zijn net stil genoeg. Een aantal toestellen van KLM vallen echter wel in de categorie. Geraakt worden vooral drie Boeing 747 Freighters en zeven Airbus A330 toestellen. De Boeing 747 zorgt tijdens het vertrek in de nacht voor veel overlast.
KLM heeft aangegeven deze toestellen te gaan hercertificeren door het maximale startvermogen iets te verlagen. Echter blijkt uit niets dat KLM stappen heeft gezet die leiden tot hercertificatie. KLM heeft wanneer ze een aantal toestellen niet hercertificeert dan de keus om deze toestellen niet meer in de nacht in te zetten, een ander toestel in te zetten dat wel is toegestaan of het risico nemen van het krijgen van een boete.
Op basis van de Regeling operationele beperkingen lawaaiige luchtvaartuigen die per 1 november 2025 in werking treedt kan de ILT optreden wanneer vliegtuigen met een marge lager dan 13 EPNdB in de nachtperiode landen of starten. De Regeling is van toepassing op alle luchtvaartmaatschappijen en is dus anders dan het convenant dat moet worden getekend door KLM en Schiphol.
Bij een overtreding van de regeling kan de inspecteur van de ILT die de overtreding vaststelt een zogenaamde Last onder Dwangsom (LOD) opleggen. De vraag is bij hoeveel overtredingen de ILT een LOD gaat geven. Bij een routeafwijking kreeg KLM pas bij de derde overtreding een LOD. De ILT gaf op vragen van deze website aan dat voor de bepaling van de wijze van interveniëren en de zwaarte van de sanctie zij gebruik maakt van de Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht (LHSO). Zodra na 1 november zich een overtreding voordoet zal de wijze van interveniëren en de zwaarte van de sanctie worden bepaald.
Op de vraag wat de hoogte van de dwangsom zal zijn gaf ILT de volgende reactie: ” Bij de bepaling van de hoogte van de dwangsom wordt gekeken naar de ernst van de overtreding, het onrechtmatig verkregen economisch gewin, de veroorzaakte milieuschade en de opstelling van de overtreder. Dit alles wordt vertaald naar een bedrag in euro’s. Dit bedrag wordt vermenigvuldigd met een bepaalde factor om de overtreder een zo robuust mogelijke financiële prikkel te geven de overtreding niet te herhalen. Wat bij dit type overtredingen de hoogte van de dwangsom zal zijn is nog niet bekend.”
In de HUF-toets, dat staat voor Handhaafbaar, Uitvoerbaar, Fraudebestendig, waarin wordt aangegeven of een nieuwe wet ook echt uitvoerbaar is, schreef de ILT dat het handhaven tegen de luchtvaartmaatschappij middels een bestuurlijke boete op dit moment niet kan worden uitgevoerd zodra de wetgeving het heeft over ‘de gezagvoerder’ als normadressaat en daar is in deze regeling sprake van. De Wet luchtvaart moet hierop worden aangepast en het gaat zeker nog een jaar duren voordat de wet in werking treedt.
Het handhavingsinstrument LOD is wel als sanctie te gebruiken. Die kan worden opgelegd aan de rechtspersoon waar de gezagvoerder in dienst is. Dat is de luchtvaartmaatschappij.
Het verschil tussen een bestuurlijke boete en een Last onder Dwangsom is dat een bestuurlijke boete tot doel heeft het straffen. Het is gelijk aan een boete vanwege een snelheidsovertreding. De LOD heeft tot doel het herstellen. De overtreder krijgt een verplichting om iets te doen of te laten binnen een termijn. Als dat niet gebeurt, moet hij een geldbedrag betalen (de dwangsom). Zie het als het geven van een gele kaart.
Het is voor iedereen, ook buiten de ILT, redelijk makkelijk vast te stellen of een toestel in de nacht op Schiphol mag landen of niet. De gegevens van toestellen met een Nederlandse PH- registratie staan allemaal in het luchtvaarttuigregister van de ILT. Voor ieder vliegtuig van de Nederlandse airlines staat een noise reference. Dat nummer verwijst naar een record in de EASA database. Voor niet-Nederlands geregistreerde toestellen is het wat lastiger. Dan moet je precies het type motoren weten en het startgewicht.
Mocht nu blijken dat de ILT geen actie onderneemt tegen maatschappijen die met toestellen in de nacht vliegen die teveel lawaai maken kunnen burgers een handhavingsverzoek bij de ILT indienen. De indiener moet dan wel een belang hebben. Op deze pagina staat een uitleg.
