Van sluiting banen Schiphol gedurende twee uur wordt niemand blij

Minister Harbers heeft op 24 mei 2024 een aangepaste set van maatregelen aangekondigd om daarmee de geluidsoverlast voor omwonenden te beperken. En tegelijkertijd rekening te houden met de belangen van luchtvaartmaatschappijen die op Schiphol vliegen.

Deze maatregelen zijn voor de omwonenden een wassen neus. Harbers rekent zich rijk.

Een van de nieuwe maatregelen is de tijdelijke sluiting van twee secondaire banen iedere dag tussen 13:00 en 15:00. Het idee erachter is om de omwonenden van deze banen die jarenlang last hebben van vliegtuig geluid een paar uur rust te geven.

Het gaan dan om de Aalsmeerbaan (18L/36R) en de Zwanenburgbaan (18C/36C) die twee uur per dag dicht gaan.

Echter deze maatregel verschuift het lawaai naar andere omwonenden en het geeft problemen voor airlines.

De maatregel wordt omschreven als ‘ Verminderen secondair baangebruik’ , ‘ Minder gebruik van de start- en landingsbanen bij dichtbevolkte gebieden’ , ‘ Minimize the use of the secondary runways between 13:00 – 15:00’ of ‘ Reduction of the usage of the
secondary runways’.

De winst voor de omwonenden is zeer beperkt. Overdag zullen naar berekening door To70 slechts 1,7% minder omwonenden in de 48 dB(A) countour minder overlast ervaren.

To70 schrijft in haar rapport ‘ The increased use of primary runways
and no (allowed) use of the secondary runway will result in delays and other operational inefficiencies.’

Opvallend is dat het Ministerie in haar document voor de september 2023 notificatie andere getallen liet zien. Het effect voor de omwonenden was daar groter dan in de mei 2024 maatregel.

Deze maatregel wordt genoemd in het notificatie document dat naar de Europese Commissie is gestuurd. Maar het wordt daar verder niet uitgewerkt. Bijvoorbeeld wat het effect dan concreet zou kunnen zijn.

Impact voor luchtvaartmaatschappijen,.

airlines zullen last krijgen van deze voorgestelde sluiting. Bijvoorbeeld langere taxi tijden omdat de Zwanenburgbaan niet beschikbaar is en starts vanaf de Polderbaan moeten plaatsvinden. Doordat de capaciteit van landingen zal afnemen is de kans groot dan een deel van de vluchten zal moeten holden in de periode 13:00 tot 15:00. Bij bepaalde weersomstandigheden kan dit een domino effect opleveren. Alle andere vluchten die het vertraagde toestel moet uitvoeren die dag lopen dan mogelijk ook vertraging op. Wanneer airlines deze situatie willen voorkomen worden de aankomsttijden van vluchten vervroegd waardoor reizigers worden geconfronteerd met langere overstap tijden. De verleiding is dan groot om niet te kiezen voor Schiphol als overstap maar voor een andere luchthaven.

De capaciteit van een startbaan,

Om het mogelijke effect te analyseren van sluiting van beide banen kan worden gekeken naar de capaciteit van de landingsbanen. In de drukste periodes van de dag, de inbound en outbound peaks, gebruikt Schiphol 2+1 banen. In de outbound peak 2 banen om te starten en 1 om te landen. In de inboundpeak 2 om te landen en 1 om te starten.

Uit deze tabel blijkt dat de capaciteit van Schiphol, die vooral wordt bepaald door verkeersleiding, maximaal ongeveer 110 vluchten per uur is. De maximale capaciteit per landingsbaan is rond de 35 starts of 35 landingen per uur.

Wat wordt er geraakt tussen 13:00 en 15:00?

Uit het SEO onderzoek blijkt er tussen 13:00 en 15:00 zowel 1 inbound peak te zijn en 1 outbound peak.

De inbound peak is van 13:00 tot 14:00.

De outbound peak is van 14:00 tot 15:00

Wat gaat er gebeuren tijdens de sluiting tussen 13:00 en 15:00 ?

Wat er gaat gebeuren is lastig te voorspellen. De veiligheid gaat voorop in de luchtvaart. Het gebruik van de banen is afhankelijk van de windrichting. De vluchten van de inbound peak tussen 13:00 en 14:00 lopen mogelijk vertraging op. In het zomerseizoen komen er tussen 13:00 en 14:00 op een maandag 54 vluchten binnen. Dat is meer dan de capaciteit van 1 landingsbaan (namelijk 35 aankomsten per uur). Een groot van deze aankomende vluchten zijn feeders van KLM. De outbound peak op een maandag in de zomerdienstregeling tussen 14:00 en 15:00 betreft ongeveer 54 vluchten. Ruim meer dan 1 startbaan aan kan.

In NNHS staan baan preferenties aangegeven. Dat heet Strikt geluidpreferent baangebruik. NNHS is niet in de wet vastgelegd. Harbers heeft aangegeven dat anticiperend handhaven niet wordt gestopt. Wettelijk kan Luchtverkeersleiding Nederland en de airlines iedere baancombinatie inzetten resp gebruiken die het meest veilig is en past om vertragingen te voorkomen.

Het preferent baangebruk staat in onderstaande tabel. Bij de inbound peak bij wind uit het noorden/ noordoost mag de L2 baan 36R (Aalsmeerbaan) dus tussen 13:00 en 15:00 niet worden gebruikt. Op de Polderbaan mag niet worden geland vanuit het zuiden. Dat zou bovendien tot conflicten leiden. Er is dus geen goed alternatief.

Bij starten tijdens de outboudpeak is de Zwanenburgbaan 36C niet beschikbaar.
Een alternatief is de Buitenveldertbaan 09. Deze zal inwoners van Amsterdam- Zuidoost en Amstelveen extra lawaaioverlast geven,

Bij landen bij zuidelijke wind is bij preferentie 5b en 6b de baan 18C niet beschikbaar. Baan 18L is nooit beschikbaar voor landen. De kans is dan groot dan bij de inbound veel toestellen recht over het centrum van Amsterdam vliegen voor landing op baan 22.

De overstappers

De KLM biedt in de namiddag een flink aantal intercontinentale vluchten aan. Het gaat dan om bijvoorbeeld de vluchten naar Shanghai (KL895), Montreal (KL671), Vancouver (KL681), Accra (KL589) , Riyadh (KL423) , Beijing (KL897) , Boston (KL617), Salt Lake City (KL609), Atlanta (KL621), New York (KL643), Toronto (KL695), Delhi (KL871) . De kans bestaat dus dat passagiers die aankomen met zogenaamde feeder vluchten van KLM en anderen minder op Schiphol zullen overstappen. Of er alternatieven zijn in Europa zal onderzocht moeten worden.

In dit SEO onderzoek wordt een overzicht gegeven van het percentage transferpassagiers dat op KLM vluchten reist. De met de rode lijn aangegeven vluchten vertrekken in de periode van sluiting beide banen. De Lagos vlucht heeft bijvoorbeeld 85% reizigers aan boord die op Schiphol overstappen. Niet alle vluchten in deze diagram zijn door de redactie gecontroleerd op vertrektijd.

Conclusie

Tussen 13:00 en 15:00 is er een inboud en een outbound peak. De inbound peak brengt relatief veel overstappers van de KLM. Waarschijnlijk gaan deze vluchten op secondaire landingsbanen landen. Rust voor de ene groep omwonenden geeft overlast voor andere.

Niemand zal gelukkig worden van deze maatregel.