Tijdslijn onwettig handelen kinderopvang toeslag door Belastingdienst

In 2005 start Ahmet Gökçe met gastouderbureau Dadim in Eindhoven. In de loop der jaren bemiddelt Dadim voor gastouders in onder meer Amsterdam, Den Haag, Tilburg, Almelo, Rotterdam, Arnhem, Eindhoven, Amersfoort, Oss, Soest en nog een aantal andere plaatsen. In 2012 heeft Dadim 157 gastouders.

Op 13 mei 2011 schrijven de minster van sociale zaken /werkgelegenheid en de staatssecretaris van Financien een brief naar de Kamer waarin zij aankondigen scherper te gaan optreden tegen fraude met de kinderopvangtoeslag. De maatregelen staan in dit artikel beschreven.

Er zijn gevallen bekend van grote fraude met de kinderopvangtoeslag. Dit artikel beschrijft een fraude die startte in 2007 en waardoor de schatkist voor minstens zeven miljoen euro  is benadeeld. De veroordeelde was eigenaar van diverse multiculturele gastouderbureaus.

Eind december 2013 worden 20 gastouders (BSNs) van het gastouderbureau  Dadim bezocht. Dadim heeft voornamelijk klanten met een Turkse achtergrond. Tien gastouders  zijn aangewezen door Dadim, de andere tien willekeurig  door de Belastingdienst getrokken uit de restpopulatie.

Deze gastouders moesten de administratie uitleggen.

In januari 2014 treedt staatssecreataris Weeker af. Door fouten van de Belastingdienst kregen tienduizenden mensen ten onrechte geen toeslagen. Ook kwam hij er tijdens het debat achter dat hij brieven had ondertekend die tot gevolg hadden dat toeslagen te snel werden stopgezet.  (NOS)

 

In 2014 vermoedt de Belastingdienst onder meer dat Dadim ‘sjoemelt met de toeslagen’. In mei komen twee inspecteurs van Dadim op bezoek. In een intern document van de Belastingdienst  wordt aangegeven dat het gastouderbureau geen controle heeft gedaan of de bedragen van de facturen voor de gastouderopvang overeenkomen met de bedragen die op de derdenrekening binnenkomen. Ook wordt geconstateerd dat het gastouderbureau uitgaat van onjuiste hoge urenlijsten waarbij overzichten en afrekeningen worden verstrekt die onjuist zijn. Verder is verwoord dat er nog geen strafrechtelijke mogelijkheden werden gezien.

Het betreft hier ouders die klant zijn van  gastouderbureau Dadim. Er wordt een onderzoek gestart door de Belastingdienst. Ouders moesten langskomen bij de Belastingdienst om hun administratie te overleggen.

In augustus 2014 worden de mogelijkheden onderzocht om het gastouderbureau strafrechtelijk te vervolgen.

Dadim heeft op dat moment 157 klanten. Voornamelijk mensen van Turkse en Marokkaanse afkomst.

Deze zaak is bekend onder de naam c  CAF-11 Hawaii.

1 september 2014.  De betaling van de toeslagen van de 232 aangesloten gezinnen worden stopgezet en reeds ontvangen toeslagen teruggevorderd. Dat kan de Dienst vanwege artikel  Artikel 23 Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen. Die zegt dat de Belastingdienst een uitbetaling geheel kan opschorten als redelijkerwijs kan worden vermoed dat het voorschot ten onrechte of tot een te hoog bedrag is verleend.

Een groot deel van de ouders gaat in bezwaar. Het indienen van een bezwaar automatisch leidt tot het verlenen van uitstel tot betaling.

Per 1 januari 2017 vertrekt directeur Hans Blokpoel bij de Belastingdienst. Hij had zijn vertrek in juni 2016 al aangegeven.

In 2017 schrijft de staatssecretaris over het stopzetten  “In het verleden stopte de Belastingdienst/Toeslagen de kinderopvangtoeslag zodra er een sterk vermoeden bestond van mogelijk misbruik van de kinderopvangtoeslag. Daarna pas werd er nader onderzoek uitgevoerd om vast te stellen of er inderdaad sprake was van het onrechtmatig verkrijgen van kinderopvangtoeslag. De werkwijze in de periode 2013/2014 paste in de politieke en maatschappelijke context van die jaren, om vermoedens van misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsmiddelen tegen te gaan.”

Later, nadat via WOB-verzoeken en een klokkenluiders documenten naar boven kwamen, blijkt dat de Belastingdienst vraagouders van verschillende gastouderbureau’s werden gekoppeld aan 1 gastouderbureau, namelijk Dadim uit Eindhoven.

De getroffen ouders kunnen niet opnieuw toeslag aanvragen want ze zijn geblokkeerd.

In februari 2015 wordt door de Belasingdienst geconstateerd dat het geen strafzaak betreft, omdat de aansprakelijkheid niet is vast te stellen.

Twee jaar lang doet de Belastingdienst niets! Ouders moesten in bezwaar maar kregen niet te horen welke bewijsstukken ze moesten overhandigen.

In antwoord op kamervragen schrijft de staatssecretaris hierover in 2017:

Over de jaren 2012, 2013 en 2014 samen zijn er in totaal 533 bezwaarschriften ontvangen. In 47% van de gevallen is het bezwaar tijdig afgehandeld. In de gevallen waarbij het bezwaar niet op tijd is behandeld bedroeg de gemiddelde behandeltijd 18 maanden.

Uit een intern document van het team dat zich met CAF-11 bezighoudt schrijven ambtenaren dat “kleine onvolkomenheden juridisch moeilijk te verdedigen waren”. Verder wordt geschreven dat “in de meeste dossiers vermoedens van onjuistheden zijn, maar dat deze niet hard zijn te maken.” Er was toen al twijfel of de Belastingdienst ‘een zaak had’.

Op 4 juli 2016 laat de Belastingdienst weten dat ze nog geen besluit heeft genomen op de bezwaren van 142 burgers.

8 maart 2017  de Raad van State doet uitspraak in de zaak: de Belastingdienst was roekeloos te werk gegaan. De RvS noemde de stopzetting van alle toeslagen onrechtmatig. Ook heeft de Belastindienst onzorgvuldig gehandeld met dat disproportionele besluit.

Op 14 maart 2017 heeft drs. A.C. Kops (gepensioneerd econoom, en voorheen werkzaam als inspecteur van rijksbelastingen te Tilburg en als belastingadviseur) ten behoeve van een gedupeerde een rapport, met bijlagen, opgesteld met zijn bevindingen. Samengevat komt hij tot de conclusie dat de Belastingdienst/Toeslagen op basis van puur wantrouwen jegens gedupeere gehandeld heeft, dat gedupeerde en de ouders de mogelijkheid is ontnemen om zich te verdedigen en dat geen sprake was van grootschalige fraude. In Trouw zegt Kops:

 “schandalig wat hier is gebeurd”. “Ik heb minachting voor zulk optreden van de overheid. Het onderzoek van de Belastingdienst was zo amateuristisch, zo vooringenomen. Er móest iets gevonden worden, terwijl dat er niet was. Er was geen sprake van fraude.”

De Belastingdienst/Toeslagen heeft de bevindingen van Kops bestreden in een rechtszaak die diende in 2019.

In een rapport  werd door de Kinderombudsman geconcludeerd dat het stopzetten van deze toeslagen in veel gevallen onterecht was

17 Augustus 2017. De Ombudsman publiceert een rapport over het handelen van de Belastingdienst. De Belastingdienst had alle 232 betrokkenen op voorhand al schuldig verklaard door de kinderopvangtoeslag stop te zetten. Men vroeg de ouders om te bewijzen dat er geen sprake was van fraude. Zonder een opgave te doen welke documenten moesten worden overhandigd.

Op 15 september 2017  schrijft de staatssecretaris Wiebes  op Kamervragen van Pieter Omtzigt :

Zijn er ouders, kinderopvanginstellingen/gastouders en bemiddelingsbureaus die een onnodig grote schade geleden hebben van het abrupt stopzetten en terugvorderen van kinderopvangtoeslag in 2014? Zo ja, om hoeveel mensen en instellingen gaat het dan?

Antwoord
Daar is niets van gebleken. Een ieder die meent dat hij als gevolg van onrechtmatig handelen schade heeft geleden kan overigens individueel een verzoek om schadevergoeding doen. Dit verzoek zal dan worden getoetst aan de daarvoor geldende wet- en regelgeving.

Oktober 2017: Menno Snel wordt staatssecretaris van Financien

Begin 2018 blijkt de Belastingdienst telefoonnotities niet te hebben ingebracht in een zaak tegen de dienst aanspannen door de familie Kuipers bij de Raad van State. De juristen van de Belastingdienst die bij de rechtbank waren gaven desgevraagd aan dat ze niet over telefoonnotities beschikten. De advocaat van de vraagouder, Eva González Pérez, had echter deze notities wel in haar bezit. Verkregen via een klokkenluider.

Uit die telefoonnotities bleek dat ouders van wie de toeslag was gestopt alle gevraagde documenten hadden ingeleverd. Ze belden steeds met de Belastingdienst om te vragen of de dienst alle documenten had. De toegang tot de Toeslagen website was direct na stopzetten toeslag geblokkeerd.

In september 2018 verzoekt het ministerie van Financien aan de EDP-audit dienst van de Belastingdienst om een onderzoek uit te voeren naar CAF-11. De onderzoeksvragen waren:

1. Is de informatieverstrekking aan de Tweede Kamer volledig
2. Is het dossier volledig in de circa 20 CAF11 casussen waarin beroep loont
3. Algemeen: advies over informatiehuishouding, opvallende zaken

De EDP is een afdeling binnen de Belastingdienst die die bezig houdt met controle op informatiestromen. Kennis van ICT is hierbij belangrijk. De heer van der Meer werkte mee aan dit EDP-onderzoek. Deze ambtenaar verdedigde als jurist de Belastingdienst bij de rechter in CAF11 zaak.

18 oktober 2018. Staatssecretaris Menno Snel biedt in een brief zijn excuses aan de Kamer aan. Hij moest toegeven dat de Tweede Kamer stelselmatig niet goed is geïnformeerd over de zaak.

18 februari 2019. De Belastingdienst had de belangen van kinderen moeten meewegen toen het in 2014 besloot de kinderopvangtoeslag van ruim 200 gezinnen stop te zetten. Door dat niet te doen, handelt de fiscus in strijd met het Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK), concludeert Kinderombudsman Margrite Kalverboer in een brief aan de Belastingdienst

In de loop van 2018 wordt duidelijk wat de aanleiding is geweest voor het onderzoek door de Belastingdienst. Er zouden signalen zijn van de GGD. Echter de GGD en de Gemeente Eindhoven geven juist complimenten aan Dadim voor de kwaliteit van het werk.

In een interview met Omroep Brabant geeft Ahmet Gökçe aan dat hij nog tien klanten overheeft.

Mei 2019: Een speciale commissie genaamd ‘uitvoering toeslagen’ onder leiding van voormalig vicevoorzitter van de Raad van State Piet Hein Donner gaat doorlichten hoe de Belastingdienst mensen behandelde die toeslagen ontvingen.

In juni 2019 geeft de staatssecretaris in een brief aan de Kamer aan dat de Autoriteit Persoonsgegevens onderzoek gaat doen naar de verwerking van bijzondere persoonsgegevens zoals nationaliteit door de Belastingdienst.

9 juli 2019: Staatssecretaris Snel laat de Kamer in een brief weten de Auditdienst Rijk (ADR)  een onderzoek te laten uitvoeren naar het handelen van Toeslagen in alle CAF zaken vanaf 2013. Deze kijkt ook naar het handelen in andere zaken dan CAF-11. Dit onderzoek is naar verwachting eind 2019 afgerond.

Juli 2019. Staatssecretaris Menno Snel wil rechtszaken die tegen ouders lopen over de kinderopvangtoeslag tijdelijk stopzetten.

12 juli 2019:  De rechtbank Rotterdam doet uitspraak in een andere CAF zaak (CAF16). “het besluit van de Belastingdienst om de toeslag van de vrouw stop te zetten is onrechtmatig . De Belastingdienst moet niet alleen toeslagen alsnog uitbetalen maar ook schade aan de vrouw vergoeden. Door het mislopen van de toeslagen zijn bij de vrouw schulden ontstaan en heeft zij langer over haar studie gedaan. De rechtbank heeft
bepaald dat de Belastingdienst alvast een voorschot op de schadevergoeding moet betalen. Het
exacte schadebedrag moet nog worden vastgesteld. Daarnaast heeft de rechtbank beslist dat de
vrouw en haar advocaat inzage krijgen in het dossier van de Belastingdienst dat betrekking heeft
op het onderzoek naar het door de vrouw ingeschakelde gastouderbureau. De vrouw hoopt
hiermee meer duidelijkheid te krijgen over de gang van zaken.

Op 19 juli bericht Trouw dat de Belastingdienst informatieverzoeken van ouders frustreert. Volgens de landsadvocaat, die voor de Belastingdienst tegen de ouders procedeert, moeten de ouders eerst zelf aangeven welke stukken mogelijk door de Belastingdienst zijn gebruikt om hun toeslag stop te zetten. Dat moet bovendien in alle procedures afzonderlijk voor de rechter worden bevochten. Alleen dan wil de fiscus bekijken of het eventueel (een deel van) het onderzoeksdossier in rechtszaken wil voorleggen.

Juli 2019. Menno Snel kondigt aan dat de Auditdienst Rijk gaat onderzoeken of bij de andere kinderopvangtoeslagzaken sinds 2013 ook „onzorgvuldig en onterecht” is gehandeld

Juli 2019.  Een topambtenaar van de Belastingdienst geeft toe dat ook in de zaak van klanten van een kinderopvang in Rotterdam onrechtmatig is gehandeld door de fiscus. Dit zou gaan om dossier CAF-1601 of CAF-16

9 juli 2019: De minister van Financien zegt in Jinek dat stilleggen van alle rechtszaken niet ver genoeg gaat.

1 oktober: de commissie Donner zou op deze datum een rapport uitbrengen. Dat gebeurde niet.

Op 4 november stemt de Kamer unaniem voor een motie van Omtzigt, Lodders en Leijten over het stoppen van invorderingen.

Op 14 november maakt de commissie Donner haar rapport over de CAF11 zaak bekend. De Belastingdienst was te streng bij het beoordelen van een groep ouders die kinderopvangtoeslag had aangevraagd, en kwam te snel tot het oordeel ‘fraude’. Dat bracht de gezinnen ten onrechte in grote financiële problemen, waardoor zij nu recht hebben op terugbetaling en schadevergoeding.

Op 15 november maakt Menno Snel bekend dat hij het advies van Donner volgt en de ruim 300 gedupeerde ouders nog voor het einde van het jaar gaat compenseren.

Eind 2019: Onderzoek door Auditdienst Rijk moet zijn afgerond.