Factcheck: SAS wordt niet even groot als KLM
In een column voor het vakblad Luchtvaartnieuws schrijft Daan Lenderink, CEO van Schiphol Travel International, over de mogelijke gevolgen van krimp en de stijgende vliegtaks voor Schiphol en de Nederlandse economie. In zijn column staan echter enkele feitelijke onjuistheden.
Schiphol Travel International is een zakenreisorganisatie en heeft niets te maken met de exploitant van de luchthaven, Royal Schiphol Group.
Lenderink schrijft onder andere:
De luchthavens van Kopenhagen en Stockholm hebben enorme uitbreidingsplannen gelanceerd. Het groeiprogramma van de SAS is zó groot dat de maatschappij na levering van haar bestelde widebody’s ongeveer even groot wordt als KLM (exclusief Transavia). De hoeveelheid van in totaal maar liefst 120 narrowbody’s als feeders voor de nieuwe hubs onthullen wel iets van de heersende aspiraties.
Deze beweringen vragen om een factcheck.
Narrowbody’s als aanvoer voor intercontinentale vluchten
Om te beoordelen of SAS de ambitie heeft het netwerkmodel van KLM over te nemen, is het belangrijk eerst te kijken naar de daarvoor benodigde vlootsamenstelling. Een dergelijke vloot bestaat uit een groot aantal narrowbody’s en een kleiner aantal widebody’s. De narrowbody’s vervullen daarbij een feederrol. Ze brengen passagiers vanaf talrijke Europese bestemmingen naar een hub. Een aanzienlijk deel van die passagiers moet daar overstappen op widebody’s die naar intercontinentale bestemmingen vliegen.
KLM heeft op dit moment 125 vliegtuigen in de vloot. KLM Cityhopper beschikt daarnaast over 62 toestellen.
Daarmee beschikken KLM en KLM Cityhopper samen over 187 vliegtuigen. Daarvan zijn er 69 widebody’s.
Dat totale aantal is overigens nooit langdurig stabiel. Oudere toestellen worden uitgefaseerd, terwijl nieuwe vliegtuigen worden afgeleverd. Daarnaast wordt een aantal toestellen via een wetleaseconstructie ingezet.
SAS beschikt over veel minder widebody’s
SAS heeft momenteel een vloot van ongeveer 143 vliegtuigen. Niet alle toestellen zijn eigendom van SAS of worden rechtstreeks door de maatschappij van een leasemaatschappij gehuurd. Een deel van de vluchten wordt uitgevoerd door andere luchtvaartmaatschappijen. Zo worden de ATR 72’s ingezet door Braathens en de CRJ-900’s door CityJet.
Uit onderstaande tabel uit het jaarverslag over 2025 blijkt dat SAS in oktober 2025 slechts 12 widebody’s heeft. In september is dat uitgegroeid tot 14 stuks door de aflevering van 2 nieuw A350’s. In 2018 had SAS overigens 16 widebodies in haar vloot.
Volgens Lenderink zou SAS na levering van de bestelde widebody’s ongeveer even groot worden als KLM. De bestellingen en leaseplannen van SAS geven echter een ander beeld.
In juni 2026 maakten SAS en Airbus bekend dat de Scandinavische luchtvaartmaatschappij achttien Airbus A330-900neo’s heeft besteld. Die bestelling is bedoeld voor zowel modernisering als uitbreiding van de vloot.
Het lijkt vrijwel zeker dat de bestaande Airbus A330-300’s, waarvan sommige ouder zijn dan twintig jaar, na de komst van de eerste A330-900’s worden uitgefaseerd.
Daarnaast worden nog twee A330-900’s van een leasemaatschappij betrokken. Deze twintig vliegtuigen worden tussen 2030 en 2035 afgeleverd.
Om de lange levertijd te overbruggen, least SAS tot 2030 tien tweedehands A330-300’s. Deze vliegtuigen worden soms meegeteld wanneer over een uitbreiding met veertig toestellen wordt gesproken, maar hun inzet is tijdelijk.
SAS heeft bovendien een optie op nog eens tien A330-900’s. Mogelijke leveringen daarvan zouden rond 2035 tot 2040 kunnen plaatsvinden.
Embraer-order is deels vlootvervanging
SAS heeft ook 45 nieuwe Embraer E195-E2’s besteld. Deze vliegtuigen worden tussen eind 2027 en 2031 afgeleverd. Naar verwachting is deze bestelling bedoeld voor zowel modernisering van de vloot als een zekere mate van groei.
Uiteindelijk zullen de nieuwe E195-E2’s de huidige zestien Embraer E195LR’s vervangen. Het is bovendien goed mogelijk dat ze ook de veertien CRJ-900’s vervangen die momenteel door CityJet voor SAS worden ingezet.
Per saldo zal de groei van de narrowbody-feedervloot daardoor waarschijnlijk beperkt blijven tot ongeveer vijftien à twintig toestellen.
SAS vliegt nu al met bijna 130 narrowbody’s
Lenderink schrijft verder:
“De hoeveelheid van in totaal maar liefst 120 narrowbody’s als feeders voor de nieuwe hubs onthullen wel iets van de heersende aspiraties”.
Dat aantal wijst op zichzelf echter niet op een uitzonderlijk nieuw groeiprogramma. SAS vliegt momenteel namelijk al met bijna 130 narrowbody’s.
Ook in 2018 beschikte SAS al over een grote narrowbodyvloot. Destijds ging het om maar liefst 141 toestellen, zo blijkt uit het jaarverslag over dat boekjaar:
https://www.sasgroup.net/files/documents/agm/2019/sas-sas-annual-report-fiscal-year-2018-190129.pdf
De aanwezigheid van ongeveer 120 narrowbody’s kan daarom moeilijk als bewijs worden gezien dat SAS een volledig nieuw hubmodel met de schaal van KLM ontwikkelt. Een dergelijke vlootomvang had de maatschappij acht jaar geleden immers ook al.
Intercontinentaal netwerk SAS blijft beperkt
Ook het huidige routenetwerk van SAS laat zien dat de maatschappij buiten Europa veel minder bestemmingen bedient dan KLM.
KLM vliegt bijvoorbeeld naar diverse bestemmingen in Afrika. Het Afrikaanse netwerk van SAS is veel beperkter. In Marokko bedient de maatschappij slechts twee bestemmingen.
In Azië vliegt SAS momenteel alleen naar Bangkok, Tokio en Seoul. Binnenkort komen daar Mumbai, Phuket en Krabi bij. De verbindingen met Phuket en Krabi worden echter uitsluitend tijdens het winterseizoen uitgevoerd en zijn vooral gericht op vakantiegangers.
SAS breidt het intercontinentale netwerk dus uit, maar het aantal bestemmingen en widebody’s blijft voorlopig aanzienlijk kleiner dan bij KLM.
SAS heeft nog niet bekendgemaakt naar welke nieuwe intercontinentale bestemmingen het met zijn sterk uitgebreide widebodyvloot wil vliegen. Wel zegt de maatschappij dat de toestellen zowel worden ingezet voor extra capaciteit op bestaande routes als voor nieuwe verbindingen. De expansie concentreert zich vooralsnog op Noord-Amerika en Azië. Recent zijn onder meer Seattle, Seoul en Mumbai aan het netwerk toegevoegd, terwijl Phuket en Krabi in winter 2026/27 volgen.
Nieuwe KLM-toestellen zorgen nauwelijks voor nettogroei
KLM ontvangt de komende jaren nog ongeveer 22 Airbus A350-900’s. Deze vliegtuigen dienen echter hoofdzakelijk ter vervanging van de oudere Airbus A330-200’s, A330-300’s en Boeing 777-200ER’s. Per saldo is daardoor nauwelijks sprake van vlootgroei.
Hetzelfde geldt voor de Airbus A320neo’s en A321neo’s die KLM ontvangt. Deze toestellen vervangen de huidige Boeing 737’s.
De vlootvernieuwing van KLM verandert daarom weinig aan de vergelijking: KLM behoudt naar verwachting een veel grotere totale vloot en vooral een aanzienlijk grotere intercontinentale capaciteit dan SAS.
SAS blijft aanzienlijk kleiner dan KLM
Rond 2031 zal SAS naar verwachting met ongeveer 160 vliegtuigen opereren. Daarna kan de vloot jaarlijks nog enigszins groeien door de verdere aflevering van de A330-900’s.
Dat aantal blijft echter duidelijk onder de 187 toestellen waarover KLM en KLM Cityhopper nu gezamenlijk beschikken.
Het verschil is vooral zichtbaar bij de widebodyvloot. KLM beschikt momenteel over 69 widebody’s en zal naar verwachting ook rond 2035 een vloot van ongeveer die omvang hebben. SAS zal in 2035 naar schatting over ongeveer 24 widebody’s beschikken.
De widebodyvloot van SAS blijft daarmee ongeveer een derde van die van KLM. SAS heeft onmiskenbaar groeiambities, maar de beschikbare vlootgegevens ondersteunen niet de bewering dat de maatschappij na aflevering van de bestelde widebody’s ongeveer even groot wordt als KLM.
Om een serieuze hub te kunnen worden dat met Schiphol kan concureren moet er een groot aanbod van intercontinentale vluchten zijn. Bovendien moet de vluchttijd inclusief overstap op een SAS- hubluchthaven dusdanig zijn dat reizigers voor Kopenhagen of Stockholm zullen kiezen voor een overstap. Alleen al de minder stategische ligging van deze steden tov Amsterdam maakt dit niet heel waarschijnlijk.
