Eigenaar molen vecht Leidse woontorens aan bij Raad van State: “De wind wordt me ontnomen”
De eeuwenoude zaagmolen De Herder in Leiden staat centraal in een juridisch conflict over de bouw van honderden nieuwe woningen langs de Schipholweg. Eigenaar Rob Proper is naar de Raad van State gestapt om het besluit van de gemeente Leiden aan te vechten. Volgens hem bedreigen de geplande torens de windvang die noodzakelijk is om zijn molen draaiende te houden. Proper vraagt de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak om het bestemmingsplan te schorsen totdat einduitspraak in deze zaak is gedaan
Bestemmingsplan voor 580 woningen
De Leidse gemeenteraad stelde op 17 december 2024 het bestemmingsplan Schipholweg 66-128 vast. Het plan maakt de bouw mogelijk van maximaal 580 woningen, aangevuld met kantoren, maatschappelijke voorzieningen, winkels en horeca. Voor Leiden is het een van de grootste binnenstedelijke woningbouwprojecten van de komende jaren.
De ontwikkelaars VORM en Oudendal Groep, de eigenaren van Schipholweg 66 tot en met 128, gaan de bestaande kantoorgebouwen slopen en op deze plek een combinatie van woningen en kantoren bouwen. Dit project heeft de naam De Lakenpoort gekregen.
‘Toren fungeert als windscherm’
Proper stelt dat de geplande bebouwing fungeert als een windscherm dat de windstromen richting zijn molen belemmert. “Als de wind wordt weggenomen, kan ik de molen niet meer gebruiken,” aldus de moleneigenaar.
In Nederland bestaat er specifieke wetgeving ter bescherming van historische molens: de zogenoemde molenbiotoop. Deze regeling moet voorkomen dat hoge bebouwing de windvang van molens belemmert, tot een straal van 400 meter rond de molen. De dichtstbijzijnde toren uit het Leidse plan ligt echter op circa 450 meter afstand van De Herder.
Molen draait nauwelijks
Tijdens de zitting bij de Raad van State op dinsdag 9 september wees de advocaat van de ontwikkelaar erop dat de zaagmolen nauwelijks nog in bedrijf is. Uit onderzoek blijkt dat De Herder hooguit tien keer per jaar draait. Bovendien zou er helemaal niet gezaagd worden wanneer de omliggende bomen in blad staan.
Die conclusie wordt ondersteund door het officiële molenbiotooprapport uit 2021, waarin Proper zelf aangaf dat de molen nog maar tien keer per jaar draait. Een belangrijke reden is het tekort aan molenaars die de specifieke kennis hebben om een historische zaagmolen te bedienen.
Link naar rapport (Provincie Zuid-Holland)
Lange juridische procedure
De Raad van State moet nu beoordelen of de Leidse torenplannen in strijd zijn met de beschermende regels rond molens. Een uitspraak kan maanden op zich laten wachten. Pas als de hoogste bestuursrechter een definitief oordeel heeft geveld, wordt duidelijk of de bouw doorgang kan vinden.
Voorlopig zit er bijna een jaar tussen de vaststelling van het bestemmingsplan en het moment dat dit onherroepelijk kan worden. Tot die tijd blijft de toekomst van de Leidse woontorens én de historische zaagmolen in onzekerheid.
Op 1 oktober deed de Raad van State uitspraak in een zaak waarin de eigenaar van de molen vroeg om een voorlopige voorziening. Dit verzoek werd afgewezen.
