KLM verstrekte onjuiste gegevens aan minister over B777 vluchten

KLM gaf minister Madlener verkeerde cijfers over het aantal vluchten met de Boeing 777 dat zou worden verminderd om geluidsoverlast te beperken. Dat blijkt uit onderzoek van deze website. Daardoor is het onmogelijk dat per 1 november 2025 het aantal ernstig gehinderden met 15% afneemt.

Dit is de eerste van een serie van drie artikelen waar de beloftes van KLM worden gecontroleerd. De andere twee gaan over de reductie van Boeing 737 en Embraer 190 vluchten.

De afspraken die KLM en IenW hebben gemaakt moeten nog juridisch worden vastgelegd in een convenant. Dat zou in september 2025 moeten worden ondertekend.

Om de krimp van het maximaal aantal vliegtuigbewegingen voor Schiphol zoveel mogelijk te beperken deed KLM een aantal voorstellen aan de ambtenaren van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Een ervan was dat KLM het aantal vluchten met de Boeing B777-200 fors zou gaan verminderen.

De maatregelen zouden uiterlijk per 1 november 2025 effectief moeten zijn. Vanaf dat moment zouden er dan namelijk op jaarbasis 2.880 minder vluchten met de Boeing 777-200 worden uitgevoerd. Dat zijn er per week rond de 55 vluchten.

Feit is dat KLM niet heeft aangekondigd dat de B777-200 al vanaf de start van het winterseizoen 2025 deels zal worden uitgefaseerd. Om verschillende redenen kan dat ook helemaal niet. Ten eerste omdat er recent maar een beperkt aantal nieuwe langeafstandtoestellen aan de vloot van KLM zijn toegevoegd. Het gaat om 5 nieuwe Boeing 787-10 toestellen die de B777-200 gaan vervangen. Voor december 2025 moeten er nog 3 daarvan in de vloot komen. De eerste Airbus A350-900 wordt pas verwacht in april 2026. De A350 wordt dus veel te laat afgeleverd om per november 2025 de maatregel effectief te laten zijn.
Een andere reden voor het feit dat de B777-200 niet gemist kan worden is onderhoud. KLM heeft te weinig technisch personeel. Samen met langere wachttijden om onderdelen te krijgen zorgt dit ervoor dat toestellen die onderhoud nodig hebben langer aan de grond staan. KLM heeft daarom relatief veel toestellen nodig als reserve.

Het onderzoek

Allereerst is het ministerie van IenW gevraagd op basis van welke gegevens men heeft gerekend in de Balanced Approach procedure.

Voor de Balanced Approach berekeningen heeft men gebruik gemaakt van de referentiesituatie. Dat is de situatie die zou bestaan als er geen maatregelen worden genomen om de geluidsoverlast te beperken. Deze situatie kan worden vergeleken met een nul meting. Deze referentiesituatie is nodig om het effect van de maatregelen te kunnen meten. Het doel van de toemalige minister Madlener (PVV) was een reductie van het aantal ernstig gehinderden met 20%.

De cijfers in de rechterkolom van bovenstaande tabel zijn gebaseerd op de referentiesituatie. De referentiesituatie is de toen verwachte situatie op november 2024. Dit is gemodelleerd op basis van de Gebruiksprognose 2023, opgehoogd naar 500.000 vliegtuigbewegingen, waarvan 32.000 in de nacht, en gecorrigeerd voor de autonome ontwikkelingen tussen 2023 en november 2024.

KLM stelde dus dat bij 500.000 vliegtuigbewegingen over de periode november 2023 tot november 2024 zij 2.880 vluchten met de B777-200 zou gaan schrappen.

Om te beoordelen of dat kan kloppen moeten we weten hoeveel vluchten KLM met de B777-200 heeft gepland in een jaar. Dat zijn er ongeveer 7.300 geweest in kalenderjaar 2024.

Dat betekent dus dat ongeveer 39% van alle vluchten met het type B777-200 uitgevoerd in kalenderjaar 2024 vanaf 1 november 2025 niet meer gevlogen gaan worden.

De vlootsamenstelling

Om te kunnen achterhalen met welke aantallen het ministerie heeft gerekend is gevraagd naar data.
Het ministerie geeft aan dat de Gebruiksprognose 2023 van Schiphol de basis is geweest voor de modellering van de referentie situatie. Daarin staat dat de types Boeing 777-200, Boeing
787-900, -10 een aandeel hebben in de vlootsamenstelling van 9%. Bij 500.000 vliegtuigbewegingen zijn dat dus 45.000 vliegtuigbewegingen. Daar zit echter ook minimaal het type B777-300ER en B787-8 bij. Met deze cijfers kunnen we niets omdat nauwelijks is na te gaan hoeveel B777-200 vluchten er waren ingeschat.

Dan de aanvraag van de natuurvergunning door Schiphol. Voor de voorgenomen activiteit is de (destijds) verwachte vlootsamenstelling in 2020 bij 500.000 vliegtuigbewegingen opgesteld. Daaruit blijkt dat men uitging van 12.792 B777-200 vluchten. In 2020 waren er vanwege corona een stuk minder vliegtuigbewegingen. Dat jaar is dus lastig te gebruiken voor een verificatie.

In 2019 had Schiphol 496.826 vliegtuigbewegingen. Dat is dus bijna de 500.000 waarmee Schiphol in haar aanvraag voor de natuurvergunning rekende. In dat jaar waren er ongeveer 16.000 vluchten met de B777-200. KLM had er daarvan 8.800. Dat is 55%.

De daling die Schiphol voorzag van aantal B777-200 vluchten in 2020 tov van 2019 is 20%. Dat is best veel en nogal twijfelachtig. Zeer waarschijnlijk is Schiphol niet eerlijk geweest in haar cijfers over de vlootsamenstelling bij de aanvraag natuurvergunning. Dat is iets voor een later artikel!

In 2024 waren er ongeveer 15.800 vluchten met de B777-200. KLM heeft daarvan ongeveer 7.200 vluchten uitgevoerd. Dat is ongeveer 45%. Dat het aantal is gezakt tov 2019 komt vooral doordat KLM minder vloog met de B777 en doordat vrachtmaatschappijen sinds 2020 meer de B777 Freighter hebben ingezet.

Het vliegschema voor de winter 25/26
Het vliegschema voor het winterseizoen 25/26 is door KLM al in diverse systemen geplaatst. Daardoor kan een goede inschatting worden gemaakt van de inzet van de Boeing 777-200ER door KLM. En deze inzet kan worden vergeleken met de inzet in dezelfde periode 2024.

Met behulp van de site flightmapper.net is onderzocht op welke KLM vluchten in de week van 1 tot en met 7 december 2025 de Boeing 777-200 wordt ingezet. Het gaat om in totaal 115 vluchten. Ook de periode van 16 tot en met 22 februari 2026 geeft een inzet van de Boeing 777-200 op 115 vluchten. Het is daarmee zeer waarschijnlijk dat KLM gedurende het gehele winterseizoen 25/26 115 vluchten per week uitvoert met de B777-200.

Hoeveel minder gaat KLM vliegen met de B777-200?
Om te beoordelen of KLM inderdaad flink minder gaat vliegen vergelijken we het aantal vluchten in de eerste zeven dagen van december 2025 met dezelfde periode in december 2024. In de periode 1 tot en met 7 december 2024 voerde KLM 145 vluchten uit met de Boeing 777-200.

Dat komt dus neer op een vermindering van 30 vluchten per week. Dat is ruim minder dan de 55 vluchten per week dat gemiddeld zou worden verminderd volgens de belofte die KLM deed.

Kortom, het is onmogelijk om per 1 november 2025 de 15% daling van aantal ernstig gehinderden te halen!

Het winterseizoen 25/25 loopt van 26 oktober 2025 tot/met 28 maart 2026. Daarna gaat het zomerseizoen 2026 van start. KLM maakt altijd aanpassingen aan het schema met wisselen van de dienstregeling. Tussen 28 maart 2026 en 1 november 2026 zitten 31 weken.
Stel dat KLM dan met ingang van het zomerseizoen 2026 de B777 nog een stuk minder inzet omdat het de B787-10 meer inzet. Kan dan alsnog het beloofde aantal van minder vluchten worden gehaald? Weliswaar met een vertraging van 1 jaar!

Tussen 1 november 2025 en 28 maart zitten 22 weken (afgerond naar boven). KLM heeft dus in deze periode 22 weken x 30 vluchten is 660 vluchten minder met de B777-200 gevlogen.

De opgave was per 1 november 2025 2.880 vluchten minder. Dus in het zomerseizoen zouden er nog 2.880 – 660 = 2.220 vluchten minder moeten worden gevlogen. Als KLM in de zomer 2026 ook 30 B777-200 vluchten per week schrapt is dat 30 x 31 weken = 930 vluchten.

De rest van de besparing (1.290 vluchten) moet dan van de B787-10 komen. Een B787-10 kan per week ongeveer 14 vluchten maken. In de 31 weken van het zomerseizoen is dat 434 vluchten. Maal 3 B787-10 toestellen die aan de vloot zijn toegevoegd maakt dat 1.302 vluchten.
Daarmee zou per 1 november 2026 KLM inderdaad de 2.880 minder vluchten met de B777-200 kunnen worden behaald.

Conclusies:

1. KLM gaat haar belofte om per 1 november 2025 2.880 vluchten minder te maken met de B777-200 niet waarmaken
2. De belofte wordt waarschijnlijk pas 1 jaar later waargemaakt, rond november 2026
3. Daarmee wordt de 15% reductie van het aantal ernstig gehinderden zeer waarschijnlijk niet gehaald per 1 november 2025. Mede doordat andere maatregelen niet effectief zijn.

Bijlage:
In de bijlage hieronder staan alle vluchtnummers die in december 2025 tot einde winterseizoen 25/26 door de Boeing 777-200 worden uitgevoerd.

KL589, 590, 595, 596,597,598,605,606,611,612,615,616,617,618,661,662,677,678,705,706,713,714,743,744,751,755,807,808,855,856,861,862,873,874,887,888,895,896