Opening van Lelystad Airport zorgt niet voor minder geluidshinder rond Schiphol

Wanneer Lelystad Airport ondanks alle discussies en bezwaren toch in 2025 zal worden geopend zal dat niet voor minder geluidsoverlast voor de omwonenden van Schiphol zorgen. Dit beweren een aantal politici waaronder die van de VVD en journalisten echter wel.

Het vliegveld bij Lelystad is geschikt gemaakt voor handelsverkeer met maar 1 reden namelijk het faciliteren van vluchten op Schiphol die belangrijk zijn voor de mainport functie van Schiphol. De exploitant van Schiphol, de Royal Schiphol Group, en haar grootste klant KLM hebben er belang bij dat Schiphol een ideale luchthaven is voor overstappers. De vakantievliegers zoals Transavia houden kostbare slots bezet.

Harbers zei in 2022 in dit gesprek dat maatschappijen in de toekomst naar Lelystad Airport kunnen worden doorverwezen als ze ruimte op Schiphol achterlaten voor een intercontinentale vlucht, of een vlucht die echt iets toevoegd voor de bestemming die Schiphol wil bedienen.

De algemeen directeur van Lelystad Airport , Jan Eerkens, legt het in deze video uit:

” het is puur om Schiphol te ontlasten in de nacht en dat je de hub Schiphol gaat gebruiken voor overstapverkeer”.

Wat wordt bedoeld is dat bij een nachtsluiting van Schiphol de vluchten worden verplaatst naar de dag. Echter Schiphol zit al vol gedurende de dag. De vakantievluchten zouden dan verhuizen naar Lelystad. Lelystad Airport is in de nacht geheel gesloten. Transavia geeft aan dat zij drie retourvluchten per dag moet maken met 1 toestel. Kan dat niet door nachtsluiting dan worden de tickets duurder. Door Lelystad Airport te openen is het niet opeens mogelijk om en toestel driemaal per dag een vlucht te laten uitvoeren.

Lelystad Airport is dus puur alleen bedoeld als overloop luchthaven voor Schiphol. De bedoeling was dat er geen autonome groei van vliegverkeer zou zijn op Lelystad. Hiermee wordt bedoeld dat er geen airlines op Lelystad mogen vliegen die geen slots op Schiphol achterlaten. Echter deze airlines tegenhouden is verboden vanwege Europese regels.

De overloop betekent *niet* dat vluchten die worden verplaatst van Schiphol naar Lelystad niet worden vervangen door andere vluchten.

Zie ook deze uitleg van SATL , de actiegroep tegen Lelystad Airport.

De reden om Lelystad Airport te ontwikkelen is te lezen in dit advies van Hans Alders uit 2008 gericht aan de minster van Verkeer en Waterstaat. Daarin is te lezen:

Bij een groeiverwachting van gemiddeld 2-3 % per jaar van de luchtvaartmarkt groeit het totaal van het verkeer op Schiphol naar circa 600.000 vliegtuigbewegingen rond 2020. Op basis van recente ontwikkelingen in de markt en de economie is deze groeiverwachting door de sectorpartijen bijgesteld tot 575.000-580.000 in 2020. Deze groei kan op Schiphol niet worden afgehandeld binnen de geactualiseerde criteria van gelijkwaardigheid, uitgedrukt in termen van het aantal geluidsbelaste woningen en het aantal ernstig gehinderden. Schiphol zal derhalve niet aan de volledige marktvraag kunnen voldoen en zich daarom specialiseren door in te zetten op het accommoderen van hub- en mainportgebonden verkeer. Bij toenemende schaarste begint het selectiviteitsbeleid bij categorie 5 conform de prioriteitstelling van de netwerkvisie (zie onder Netwerkvisie en Selectiviteit);

Vanwege de wet die stelt dat bij ieder nieuw besluit over Schiphol de bescherming van de omgeving gelijkwaardig of beter is dan het oorspronkelijke besluit is er een limiet aan het maximale aantal vliegtuigbewegingen per jaar. Als er meer vraag is dan het aantal beschikbare slots, en Schiphol wil haar mainport functie ontwikkelen, zal minder lucratief verkeer (de vakantievluchten) dus ergens anders moeten gaan vliegen. Transavia heeft daarom al toestellen gebaseerd op Rotterdam Airport en Eindhoven Airport.

Toen de minister in 2018 besloot om de opening van Lelystad Airport uit te stellen reageerde KLM teleurgesteld. De reactie van KLM was:

“Nu capaciteit op Lelystad Airport niet beschikbaar is, moet groei op Schiphol mogelijk gemaakt worden conform het Aldersakkoord. Schiphol de komende jaren op slot zetten heeft zeer nadelige gevolgen voor de groei van mainport Schiphol en home-carrier KLM en daarbij behorende bereikbaarheid, vestigingsklimaat en werkgelegenheid.”

Wat gaat er gebeuren als Lelystad Airport wordt geopend?

Zodra Lelystad Airport is geopend zal Transavia een aantal vluchten per dag uitvoeren vanaf de luchthaven. In de eerste fase na de start kan Lelystad per jaar 10.000 vluchten faciliteren. Dat zijn ongeveer 30 vluchten per dag (15 starts en 15 landingen). De slots die Transavia nu op Schiphol heeft worden teruggeven voor de vluchten die naar Lelystad verhuizen. Het is dan natuurlijk niet dat deze slots niet meer worden uitgegeven. Het beperken van het aantal vluchten terwijl er wel capaciteit op de luchthaven is is verboden door de Europese Commissie. Ook handelsovereenkomsten met oa de Verenigde Staten maken een krimp van het maximale aantal vliegtuigbewegingen onmogelijk.

Die slots komen dus gewoon weer beschikbaar. En luchtvaartmaatschappijen die beschikbare slots vragen krijgen deze dan ook. Schiphol zal zonder tussenkomst van de rechter gewoon tegen de 500.000 vliegbewegingen per jaar faciliteren, ook nadat Lelystad Airport is geopend.

Wat schrijft het Parool

Journalist Herman Stil van het Parool schrijft op 3 februari 2024:

Daarmee zou het Flevovliegveld een forse bijdrage leveren aan het verminderen van hinder in de omgeving van Schiphol, met als keerzijde meer vliegtuigen boven boven Flevoland en Overijssel op plekken waar nu zelden overlast wordt ervaren.

Dat is dus onzin. Het aantal vluchten op Schiphol zal niet afnemen. Er zal geen nachtsluiting komen wanneer Lelystad Airport is geopend.

Hoe denkt de politiek over Lelystad Airport

Op 9 oktober 2024 publiceerde de NOS een artikel over de luchthaven. Minister Madlener (PVV) hoopt dat in 2025 de luchthaven opengaat. Hij vindt het zonde van het geld dat in de luchthaven is geinvesteerd om het ongebruikt te laten verstoffen.

De VVD denkt dat Lelystad Airport de overlast voor omwonenden van Schiphol kan verminderen, aldus de NOS. Dat staat letterlijk ook zo in de standpunten van de VVD Flevoland.

Peter de Groot, Kamerlid voor de VVD schreef op X op 9 oktober het volgende:

“De ⁦VVD⁩ vond en vindt dat Lelystad Airport open moet. Er ligt een prachtig vliegveld dat als overloop gaat dienen voor Schiphol. Goed voor vakantiegangers, voor omgeving Schiphol, voor ons vestigingsklimaat en voor de economie!”

De VVD heeft in het debat met Matlener op 10 oktober aangegeven dat de opening van Lelystad Airport een bijdrage kan leveren aan de laatste 3% hinderreductie. Matlener heeft maatregelen aangekondigd bij de Europese Commissie die gaan tot 17% reductie van het aantal ernstig gehinderden.

Wat denkt de ANVR

Ook de voorzitter van de ANVR begrijpt niet waarom Lelystad Airport is ontwikkeld. Bij BNR zegt Oostdam: ‘Lelystad Airport zou gebruikt worden als overloop, daarmee zouden omwonenden van Schiphol worden ontlast.’ Daardoor vindt Oostdam dat er een ‘foute beslissing’ is genomen, die ook de discussie rondom verduurzaming van de sector overhoop haalt.