Actiegroep tegen luchthaven Rotterdam toont al jarenlang onjuiste cijfers over werkgelegenheid
De actiegroep Vereniging Bewoners tegen Vliegtuigoverlast Rotterdam Airport (BTV-Rotterdam Airport) verspreidt onjuiste cijfers over de werkgelegenheid die de luchthaven Rotterdam-the Hague Airport (RTHA) biedt. Ondanks vele betrouwbare informatie die online is te raadplegen en die zelfs in rapporten staan die BTV zelf liet opstellen, beweert de actiegroep in diverse van haar uitingen al jarenlang dat de luchthaven maar ongeveer 150 banen biedt.
Update: 15 oktober cijfers van Transavia ontvangen over de werkgelegenheid
Uit onderzoek blijkt dat dit genoemde cijfer ver onder het daadwerkelijk aantal directe banen ligt. Het is haast onmogelijk dat BTV niet weet dat het daadwerkelijk aantal banen veel hoger is dan wat zij zelf beweert.
Factcheck: Hoeveel directe banen biedt de luchthaven?
Om de werkgelegenheid die de luchthaven biedt bij benadering te kunnen bepalen is het belangrijk om te weten hoe groot de afhankelijkheid van een baan is van het vliegveld.
Daarvoor wordt de term ‘ directe baan’ gebruikt. Simpel gezegd raakt een directe baan verloren als het vliegveld verdwijnt. Voorbeelden van directe banen is iedereen die werkt voor de exploitant van het vliegveld RTHA bv en de mensen die in terminal werken. Later in dit artkel gaan we dieper in op welke werkgevers op RTHA directe banen bieden. De exploitant van RTHA noemt dit ‘partner medewerkers’. Deze term wordt door door de exploitant van Eindhoven Airport gebruikt op haar website.
Er zijn ook indirecte banen die te maken hebben met de luchthaven. Deze worden geboden door werkgevers waar de omzet slechts gedeeltelijk van de luchthaven activiteit komt. Denk aan toeleveranciers zoals een catering bedrijf dat wekelijks een catering verzorgd voor een vergadering. In dit artikel worden indirecte banen niet onderzocht.
Tenslotte zijn er banen bij organisaties die een kantoor of gebouw op het luchthaventerrein hebben. Deze zijn geheel onafhankelijk van de luchthaven activiteiten. Denk aan het hoofdkantoor van Dura Vermeer en de gevangenis. Ook deze aantallen worden in dit artikel niet onderzocht. Deze banen worden in het geheel niet geraakt wanneer de luchthaven verdwijnt.
Om te bepalen hoeveel directe banen bij benadering worden geboden zijn er in de literatuur twee methodes toegepast.
In de ene studie wordt een vuistregel gebruikt waarbij het aantal banen wordt berekend op basis van het aantal jaarlijkse passagiers.
De andere methode is op basis van de postcode en de registratie van de bedrijven bij de KvK. Deze methode geeft wel wat ruis. LISA, een databestand met gegevens over alle vestigingen in Nederland waar betaald werk wordt verricht, wordt vaak gebruikt voor schatting van werkgelegenheid in een gebied. In tabel 7.3 van een MKBA over RTHA worden een aantal bedrijven genoemd zoals ICT en advocaten waarbij er geen directe relatie is met de luchthaven. Justion Advocaten heeft een kantoor op het luchthaven terrein maar biedt geen werkgelegenheid vanwege de luchthaven.
Bepaling werkgelegenheid lastig
Het is voor onderzoekers zeer tijdrovend om exact te kunnen bepalen hoeveel banen afhankelijk zijn van de luchthaven. Zo is het aantal medewerkers niet gedurende het gehele jaar hetzelfde. De zomerperiode is het drukst op de luchthaven. Er zijn dan logischerwijs meer mensen aan het werk dan in de winterperiode.
Nevenvestigingen van bedrijven die werkgelegenheid bieden zijn lang niet altijd geregistreerd met de postcode van de luchthaven RTHA. Soms werken mensen in een vestiging op het terrein niet allemaal op de luchthaven. Zo heeft de Kmar een kazerne voor een brigade op het terrein van de luchthaven. Maar deze is er niet uitsluitend vanwege de luchthaven. LVNL heeft het hoofdkantoor op Schiphol. Hoe bepaal je hoeveel mensen in de toren van Rotterdam werken?
Tenslotte is informatie over het aantal medewerkers vrijwel niet te achterhalen via internet. Ook willen veel bedrijven geen cijfers geven over het aantal medewerkers.
De schattingen van werkgelegenheid door economen
In deze MKBA opgesteld in 2015 in opdracht van de luchthaven staat : “ Samen wordt de directe werkgelegenheid in het basisjaar (2013 red.) 1196 fte. Dit betekent 752 fte per 1 miljoen passagiers”.
In deze MKBA staat ook een tabel met overzicht van een tweetal studies die schrijven over het aantal FTE per 1 miljoen passagiers.
Op RuimbaanvoorRotterdam.nl vinden we de MKBA die in opdracht van BTV is opgesteld. Deze MKBA is in augustus 2024 gepubliceerd.
Op pagina 66 van deze MKBA staat een uitleg over de werkgelegenheid. De MKBA is opgesteld door twee economen. Deze schrijven dat er een vuistregel is. Die stelt dat voor de eerste miljoen passagiers er 1200 werkzame personen nodig zijn en voor de volgende miljoen steeds 950. In totaal zijn er dus in 2022 , althans volgens de vuistregel, op de luchthaven ongeveer 2245 werkzame peronen (of directe banen) . In 2023 had de luchthaven 2.2 miljoen passagiers. Dat brengt het aantal nog 100 omhoog naar ruim 2300 banen.
Deze vuistregel lijkt de oorsprong hebben in een onderzoek uitgevoerd door de Rebel Groep (2009) genaamd ‘ Economische perspectieven voor Rotterdam The Hague Airport’ .
Op verzoek van BTV deden de economen Manshanden en Bus een second opinion op de MKBA van 2015. Het resultaat is dit document met de title ‘ Second Opinion maatschappelijke kostenbatenanalyse ontwikkeling Rotterdam The Hague Airport‘
De economen zijn het wat betreft werkgelegenheid eens met wat in de MKBA staat.
Ook in dit document geschreven door Alexander Otgaar, RHV Erasmus Universiteit Rotterdam wordt de vuistregel genoemd . Het geeft een voorspelling dat in 2020 er 2040 directe banen zijn vanwege 2,4 miljoen passagiers.
Alle experts zijn het er over eens; het aantal directe banen ligt met ruim boven de 2 miljoen passagiers op rond de 2000.
Aantal directe banen volgens Rotterdam-the Hague airport
De redactie van Feitoffake vroeg de woordvoerder van RTHA bv naar het aantal luchtvaartgebonden directe banen die de luchthaven biedt. De woordvoerder gaf aan dat het om ongeveer 2.500 arbeidsplaatsen gaat.
Aantal banen op Eindhoven Airport
Om een beeld te krijgen of 2000-2500 directe banen voor Rotterdam kan kloppen kijken we naar het aantal medewerkers van Eindhoven Airport. Deze luchthaven verwerkte in 2023 6,8 miljoen passagier. Driemaal meer dan het aantal passagiers dat RTHA in dat zelfde jaar verwerkte. Als je vuistregel klopt zou de luchthaven dus ongeveer 6000 directe banen bieden. Is dat ook zo?
In deze studie van Ecorys genaamd ‘ Eindhoven Airport 2020-2030 Economische impact Krimpscenario’ wordt beschreven dat Eindhoven Airport in 2017 naar schatting 1620 personen een baan gaf. Per abuis zijn er 95 FTE meegeteld voor de verkeersleiding. Het grootste deel van deze verkeersleiders zijn daar ook vanwege de militaire functie van de vliegbasis.
In 2017 waren er 4,7 miljoen passagiers op Eindhoven Airport.
In dit document van 2021 staat te lezen ‘ Bij Eindhoven Airport werken ongeveer 400 mensen. In totaal genereert de luchthaven ongeveer 1.500 fte’s aan directe werkgelegenheid’ . In 2021 verwerkte de luchthaven ongeveer 2,7 miljoen passagier. Dat cijfer is een stuk lager dan in eerdere jaren vanwege de covidpandemie.
Verder lezen we dat de exploitaint Eindhoven Airport NV 80 in 2024 medewerkers heeft. Daarbij komen dan de banen die afhandelaar Viggo biedt, de horecabedrijven, grondpersoneel van airlines als Transavia, de Douane, Kmar, security etc.
Eindhoven Airport schrijft in 2024 op haar eigen website dat er ongeveer 1700 mensen op de luchthaven werken. https://www.eindhovenairport.nl/nl/weetjes-over-eindhoven-airport
Dat lijkt een aantal dat klopt met andere cijfers over Eindhoven Airport.
Daarmee wordt aangetoond dat de vuistregel die is gebruikt voor de MKBA’s van Rotterdam-the Hague airport dat voor iedere miljoen passagiers ongeveer 1000 banen nodig zijn niet te kloppen. Het zijn er aanzienlijk minder. Aangetekend dient te worden dat Eindhoven Airport gebruik maakt van de infrastructuur zoals landingbaan en taxibanen van de militaire basis. Ook de verkeersleiding, volgelwacht etc wordt uitgevoerd door Defensie. Was Eindhoven Airport een volledig burgervliegveld dan was het aantal indirecte banen ongeveer 200 hoger.
In vergelijking met Rotterdam zou Eindhoven ongeveer 2000 banen bieden met 6,6 miljoen passagiers.
Het is dus heel onwaarschijnlijk dat de luchthaven Rotterdam 2500 directe banen biedt met 2,2 miljoen passagiers.
Een eigen inschatting van het aantal directe banen.
De redactie deed zelf een inschatting van het aantal banen. Daarbij is zo goed mogelijk het aantal bedrijven dat directe banen biedt in kaart gebracht. Vervolgens is een ruwe schatting gemaakt van het aantal medewerkers.
Hotels zijn waarschijnlijk voor de omzet niet geheel afhankelijk van de luchthaven. De busmaatschappij en taxichauffers in het geheel niet.
De inschatting is dat er bijna 1300 directe banen worden geboden. Het cijfer van 365 is na navraag door Transavia aan de redactie verstrekt. Het gaat dan om 248 cabin crew ,106 cockpit crew en 11 F&TS medewerkers (technische dienst) . De medewerkers van Transavia die op het hoofdkantoor werken maar vooral met de operatie op Rotterdam werken zijn hier nog weggelaten.
Een andere inschatting van het aantal banen kan worden gedaan door het vloeroppervlak van de terminal te bepalen. Volgens Perplexity.ai is het vloeroppervlak van Eindhoven Airport 40.000 vierkante meter. Dat lijkt wat veel als de afmetingen op Google Maps wordt bekeken.
De oppervlakte van de terminal van RTHA is in ieder geval significant kleiner. Een hele grove schatting is dat de oppervlakte van de terminal van Eindhoven 2 x groter is dan die van Rotterdam. Dat is nog een indictie dat de opgave van de exploitant RTHA bv waarschijnlijk veel te hoog is.
De uitingen van BTV
Dan naar de uitingen van BTV over het aantal directe banen.
De voorzitter van BTV is de heer Alfred Blokhuizen. Blokhuizen heeft in het verleden diverse uitspraken gedaan over de luchtvaart die feitelijk onjuist zijn. Blokhuizen is tevens penningmeester van de stichting SchipholWatch. Een ook de uitingen op de diverse media kanalen van SchipholWatch zijn diverse keren aangetoond als onjuist.
Het lijkt er dus sterk op dat de activisten van BTV niet altijd de feiten noemen.
Bijvoorbeeld op de website van een plan om een woonwijk te ontwikkelen genaamd Central park. Daar is deze onjuiste informatie te lezen : “ RTHA heeft slechts 120 arbeidsplaatsen voor haarzelf, waarvan 20% stagiaires. Dat komt neer op ongeveer 80 fte.”
In deze video op het Youtube kanaal van BTV is het volgende te lezen: ” De directe arbeidsplaatsen op de luchthaven zou 2.000 stuks zijn. Wie de jaarcijfers van de luchthaven bekijkt, leest dat het er niet meer dan 108 zijn.”
BTV doet haar bewering op vele online uitingen. In deze video die rond juni 2024 is geplaatst op het Youtube kanaal wordt de bewering dat de luchthaven 10.000 banen biedt onderuit gehaald. De claim dat de luchthaven 10.000 banen biedt komt van VVD-politica Dieke van Groningen. Deze claim is inderdaad veel te hoog, zelfs als indirecte banen worden meegeteld.
BTV geeft in haar video de suggestie dat uitsluitend de medewerkers van de exploitant, 131 banen, directe banen zijn.
Of in dit artikel op de website van BTV met de claim dat 2500 medewerkers onjuist is en het er veel minder zouden zijn. In de brief uit 2014 lijkt BTV haar leden voor te doen alsof de luchthaven maar slechts 132 medewerkers heeft. Een gelijk aantal duikt in 2024 ook weer op in het in opdracht van BTV geschreven plan ‘ Ruim baan voor Rotterdam’.
BTV wil niet begrijpen dat er meer mensen op de luchthaven werken dan alleen voor de exploitant. Maar het is niet uitgesloten dat bewust een zeer laag aantal directe banen wordt genoemd.
In dit artikel op de website van BTV staat “ Een oude MKBA uit 2015 waarin diverse groeivarianten naast elkaar werden gelegd, repte van 978 fte als direct werkgelegenheidseffect. “
In 2015 verwerkte de luchthaven 1,7 miljoen passagiers.
BTV is dus aantoonbaar op de hoogte van veel hogere cijfers over het aantal directe banen.
Conclusies:
De Stichting BTV geeft in diverse van haar uitingen al jarenlang een veel te laag aantal directe banen die de luchthaven Rotterdam-the Hague Airport biedt. Uit onderzoek en second-opinion die zij in haar opdracht liet uitvoeren wordt geschreven dat de luchthaven veel meer werkgelegenheid biedt. Het is onverklaarbaar waarom BTV blijft volhouden dat de luchthaven rond de 150 directe banen biedt. Waarschijnlijk is dat BTV niet wil begrijpen dat op een luchthaven meer mensen werken dan het aantal dat voor de exploitant werkt. Mogelijk wordt er ook bewust gelogen. Het helpt om de buitenwereld het beeld te geven dat de luchthaven nauwelijks werkgelegenheid biedt.
Volgens de luchthaven Rotterdam zou deze 2500 directe banen bieden. Dan kan ook niet kloppen want Eindhoven Airport verwerkte 3 x meer passagiers met rond de 1700 directe banen.
De vuistregel die in MKBA’s over RTHA wordt genoemd die luidt dat er voor iedere miljoen passagiers ongeveer 1000 directe banen nodig zijn is niet correct.
Wederhoor
Vanwege onderzoek voor een ander artikel heeft de redactie van Feitoffake diverse keren aan de voorzitter van BTV gevraagd naar een onderbouwing van de bewering dat er minder dan 500 banen op de luchthaven zijn. De reactie van Blokhuizen op vragen over de bewering in het plan ‘ Ruim baan voor Rotterdam’ waarin wordt gesteld dat de luchthaven 150 banen biedt was “ Er wordt dus gerekend met de cijfers van het vliegveld zelf. Als er verschillen zijn, komt dat door het vliegveld.”
