#WOBstructie Status Wob-verzoeken door Nederlandse media

Dooradmin

De Nederlandse overheid is niet zo goed in transparantie. De wet biedt media en burgers de mogelijkheid om te achterhalen hoe besluiten tot stand zijn gekomen. Daarvoor is de Wet Openbaarheid van bestuur (Wob). Middels een simpele email of brief kan de overheid worden verzocht om bepaalde stukken te overleggen.

Echter de overheid doet er vaak alles aan om de openbaring van stukken te frustreren. Als stukken openbaar worden gemaakt, zijn deze deels zwart gemaakt. Het kan jaren duren en vele juridische procedures voordat stukken deels worden vrijgegeven. En soms lukt het gewoon niet omdat de rechter of Raad van State in het voordeel van de overheid beslist.

Ook gaf minister Ollongren pas 7 maanden na vragen van de Kamer over de Wob nog steeds geen antwoord.

Ik wachtte zelf 11 maanden op een besluit op het door mij ingediende Wob-verzoek.

In deze blogpost zal ik een overzicht plaatsen van Wob-verzoeken en de afhandeling daarvan. Lang niet alle WOB-verzoeken die vertraagd worden door overheden komen hier aan bod.

Januari 2021 Ministerie van IenW. Dossier granuliet. 

Roelof Bosma wacht al 11 maanden op een besluit op zijn wob-verzoek.

December 2020: ministerie van IenW. De rechtbank oordeelt dat IenW ten onrechte 135 documenten niet openbaar heeft gemaakt omdat er persoonlijke beleidsopvattingen in zouden staan. Dit ging om een WOB van RTL Nieuws over de Stint. 

December 2020 Kamer krijgt onjuiste informatie en Rutte geeft toe dat politieke redenen een reden kan zijn om de wettelijke termijn waarin een besluit op een Wob-verzoek moet worden genomen te overschrijden met een boete tot gevolg.  Lees verder.  

 

December 2020 Kamer krijgt stukken niet 

Lid van de Tweede Kamer Suzanne Kroger krijgt van het ministerie geen stukken over stikstofberekeningenwant er ligt een WOB-verzoek en daar mogen belanghebbenden eerst een zienswijze op geven. Echter dat is helemaal geen reden om stukken waar de Kamer om vraagt achter te houden. Lees deze Tweets. 

December 2020 Ministerie van IenW 

Een bekende pleger van wobstructie is het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en dan vooral op het dossier luchtvaart. In deze thread op Twitter schrijft journalist Jan Salden over zijn ervaringen met een review van een berekening van stikstofdepositie bij Lelystad Airport. Adecs had in de aanvankelijke stikstofberekening een hoge depositie berekend die opliep tot 30 mol op de Veluwe. In de 2e berekening, ná de review, kwam Adecs op nog slechts een fractie uit: 0,4 mol. Eind vorig jaar verzocht Salden het ministerie  de review te verstrekken. In de tussentijd vroeg ook de Tweede Kamer deze op. Het antwoord van minister van Nieuwenhuizen
op 31 maart: “Het ministerie beschikt niet over deze second opinion in de vorm van een document.”

Toch bereikte Salden onlangs informatie dat er wel degelijk een document bestaat. Een memo van 11 blz, gedateerd 16 mei 2014 (6 dagen vóór de brief van Huyser aan Schiphol).

Het memo is volgens het ministerie een concept en nooit gefinaliseerd. Waarom er nooit een definitieve versie is gemaakt is onduidelijk. Niet gefinaliseerd en niet aanwezig bij  het ministerie – feit is dat het memo daarmee buiten reikwijdte van de #Wob viel.

Een bekende truc bij wobstructie is om stukken geen definitieve versie te geven.

Arcadis, de opsteller van de review, mag deze niet aan de journalist verstrekken.

 

April 2020 opschorten van de WOB vanwege corona 

Wob verzoeken van oa AD, NRC en RTL Nieuws worden door het ministerie van VWS opgeschort tot 1 juni. Volgens minister De Jonge zijn de ambtenaren te druk met de corona crisis en is er daardoor geen tijd voor afhandeling van WOB-verzoeken. AD publiceerde hierover in april 2020.

GroenLinks en D66 stelden nav opschorten Kamervragen.  Hoogleraar staatsrecht Wim Voermans gaf op Radio 1 kritiek op opschorten van de WOB.

Op 2 juni laat journalist Jan Salden op Twitter weten dat er nog uitstel is van besluit.

Of we nóg ietsje meer geduld willen hebben bij de afhandeling van #Wob-verzoeken bij

@MinVWS  want “documenten scannen en printen gebeurt alleen op het secretariaat van het Wob-loket en die beste mensen zijn maar één keer per week op het ministerie, maar dat begrijpt u vast wel.”

April 2020 NRC en AT5 over WOB verzoek vertrekregeleling brandweercommandant Schaap Amsterdam 

Rond juli 2019 deden onafhankelijk van elkaar AT5 en NRC een WOb-verzoek bij de Veiligsheidsregio. Tot april 2020 was er nog geen besluit genomen. Het verzoek betreft alle interne communicatie over het vertrek en de vertrekregeling van de in oktober 2019 scheidende brandweercommandant.

De afhandeling van de WOB-verzoeken is een duidelijk geval van frustreren van de WOB. De Veiligheidsregio besloot eerst het WOB-verzoek af te wijzen. Na bezwaar werd een hoorzitting gepland. Die werd een paar dagen ervoor plots afgezegd. Toen kwam er een nieuw besluit met stukken waar door de aanvragers nooit om was gevraagd. Vervolgens moest een nieuw bezwaar worden ingediend. En in april 2020 gaf het advocatenkantoor aan dat er e-mails waren gevonden dat een zienswijze moest worden gevraagd.  (bron)

April 2020  Ministerie van Financien problemen met verwerking post 

Ik deed in december 2019 een WOB-verzoek bij het Ministerie van Financien. Beloftes over een datum waarop een besluit zou komen werden niet nagekomen. Op vragen via de email kwam geen reactie van de juristen die met de WOB bezig zijn. Uiteindelijk kwam het besluit op 28 april. Ruim twee maanden later dan wettelijk is toegestaan.

 

December 2019 Mobilisation for the Environment (MOB) 

Op 8 juli 2019 deed MOB een verzoek aan het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat om  Aerius-berekeningen openbaar te maken. In eerste instantie gaf het ministerie aan pas op 11 november jongstleden een besluit te nemen over het verzoek. Precies op die datum gaf ‘omgevingsmanager’ Liesbeth Verhage van I&W in een eenregelig mailtje aan dat “het niet haalbaar is gebleken” om tussen 8 juli en 11 november tot een beslissing te komen. Ze belooft dan dat het besluit in de derde week van december wordt genomen en dat de gevraagde stukken daarna openbaar zullen worden gemaakt. MOB heeft nu gesteld de documenten uiterlijk 7 januari aanstaande te willen ontvangen.  (bron Schipholwatch)

November 2019 EenVandaag Lelystad Airport WOB 

de minister van nam pas na 4,5 maand een besluit op Wob-verzoek van EenVandaag.

Onder het besluit vallen 163 documenten. Daarvan zijn er 144 (!!) geweigerd. Dertien documenten waren al openbaar. Blijven 7 (!!) documenten over (korte mails) die ook nog goeddeels zijn gelakt. Daar had men dus 4,5 maand (wettelijke termijn = 8 weken) voor nodig

 

oktober 2019. RTL Nieuws verzoek aan Min JenV over evaluatie incidentenoverzicht zoals opgenomen in de Rapportage Vreemdelingenketen 2018 (RVK)

RTL Nieuws vroeg Ministerie van JenV om 1 document. Uiteindelijk moet RTL Nieuws naar de rechter om een besluit op WOB-verzoek af te dwingen. De rechter oordeelde dat op 24 oktober Minister moet besluiten. Maar dat wil Grapperhaus niet.

Vugts schrijft op Twitter het volgende:

Even een kort draadje over het ministerie van Justitie en Veiligheid. Het ministerie dat naar eigen zeggen “werkt aan een rechtvaardiger samenleving”. Bij dat ministerie heb ik namens RTL Nieuws in mei van dit jaar 1 document opgevraagd onder de Wob. Dat document is de reconstructie waar voormalig staatssecretaris Mark Harbers naar verwees in zijn laatste debat in die functie, over de totstandkoming van een rapport over criminaliteit onder asielzoekers. Bij het ministerie kwamen meerdere Wob-verzoeken binnen. De meeste media vroegen om circa 1.700 documenten. RTL Nieuws vroeg om 1 document. Maar de nieuwe staatssecretaris Ankie Broekers-Knol wil alle verzoeken tegelijkertijd afdoen. RTL moet maar wachten, vinden ze bij JenV. Daarop stapten we naar de rechter. Die stelt RTL in het gelijk. ‘Het gaat om maar 1 document’. (vonnis: docdroid.net/ZN8G3PZ/hvsps0…) Vorige week moest het ministerie van de rechter een besluit nemen op ons Wob-verzoek, op straffe van een dwangsom. Het ministerie nam geen besluit. De staatssecretaris blijft erbij dat alle verzoeken tegelijkertijd de deur uit gaan. Het ministerie walst over de rechterlijke macht heen. Recht is recht, behalve wanneer het je politiek even niet uitkomt.

Een kopie van de uitspraak van de rechtbank staat hier.

Op 6 november geeft het ministerie aan dat “het is niet mogelijk gebleken om binnen in de uitspraak van de rechtbank een besluit te nemen”. De dwangsom is intussen opgelopen tot Euro 1400,– (stand 6 november)

oktober 2019 De Onderzoeksredactie WOB-verzoek aan Gemeente Zevenaar 

De Onderzoeksredactie deed onderzoek naar de burgermeester van Zevenaar en zijn handelen richting een tabaksfabrikant. Het besluit op het WOB-verzoek werd gerekt en emails van de burgermeester bleken te zijn verwijderd. In oktober 2019 bericht FTM hier over.

oktober 2019 RTL Nieuws ingebrekestelling Ministerie van Financien in zaak kinderopvangtoeslag 

De Belastingdienst stopte zonder enige bewijs voor fraude de kinderopvangtoeslag van tientallen ouders. Die moesten vervolgens met allerlei documenten komen om te bewijzen dat ze geen fraude hadden gepleegd. Sommige ouders moesten twee jaar lang wachten en vechten tot de Raad van State om hun gelijk te krijgen.

RTL Nieuws en Trouw deden uitgebreid onderzoek en dienen WOB-verzoeken in. Het Ministerie heeft echter na verstrijken van de wettelijke termijn nog steeds geen besluit genomen.

Op 4 november geeft RTL Nieuws aan dat het in beroep gaat tegen het uitblijven van een besluit op WOB-verzoek. Dit beroep volgt op de ingebrekestelling die op 9 oktober werd gedaan.

 

september 2019 RTL Nieuws WOB verzoek bij de Politie Den Haag over vreugdevuren tijdens Oud en Nieuw

De politie Den Haag heeft meerdere documenten achtergehouden in de Wob-procedure van RTL Nieuws. Het bestaan van documenten werd ontkend, juristen werkten RTL Nieuws tegen en berichten werden verwijderd. Aldus journalist Yoeri Vugts.

september 2019 NRC WOB over IND 

NRC journalist Mark Lievisse Adriaanse moest 9 maanden wachten op een besluit op zijn WOB-verzoek. Het verzoek ging over een een rapport dat PWC voor de IND. Het document is vooral wit.

september 2019; Ministeries steevast laat bij verzoek om openbaarheid: termijn vaker wel dan niet overschreden

Volkskrant deed onderzoek naar de beslistermijn van ministeries op WOB-verzoeken. Het blijkt dat bij tweederde van de verzoeken  de ministeries de termijn overschrijden.

Eerder gaf minister Ollongren geen antwoord op kamervragen van Pieter Omtzigt over hoeveel Wob-verzoeken niet binnen de wettelijke termijn worden beantwoord.

september 2019: NRC WOB over kosten onderhoud inventaris van paleizen. 

Het NRC kwam er achter dat de koning een vergoeding krijgt voor onderhoud aan de inventaris van paleizen terwijl dit onderhoud al door de overheid wordt betaald. Een tijd geleden kocht de overheid alle inventaris van de paleizen van het Koninklijk Huis. In een soort lease back constructie kan het Koninklijk Huis gebruik maken van de inventatis.

NRC moest naar de rechter om via de WOB stukken boven tafel te krijgen.

 

NRC Wob verzoek Ministerie van VWS 

NRC deed een Wob-verzoek bij het Ministerie van VWS. Bij voorbaat geeft het Ministerie vervolgens al aan dat de wettelijke termijn niet gehaald gaat worden.

NRC

NRC journalist Jorg Leijten postte op Twitter een overzichtje van Wob-verzoeken van de afgelopen 12 maanden ingediend door NRC met de langste besluittijd. Tijd is in dagen.

Follow the Money Shell papers

Follow the Money deed een groot aantal Wob-verzoeken samen met Het Platform Authentieke Journalistiek (PAJ). Bij zeventien overheidsorganen werd een WOB-verzoek ingediend. PAJ onderzoekt de verstrengeling tussen Shell en de overheid. Het project is Shell papers genoemd.

EenVandaag Wob bij Ministerie LNV 

Journalist Jan Salden van EenVandaag geeft op 17 juli 2019 in een Tweet aan dat het Ministerie van LNV 5 maanden extra tijd bedingt voor het nemen van een besluit over een Wob-verzoek.

RTL Nieuws WOB Stint Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat 

RTL deed in het najaar van 2018 een WOB-verzoek bij Ministerie van IenW over de Stint. Dat leidde uiteindelijk tot een besluit echter veel documenten waren niet geleverd of onleesbaar gemaakt. RTL Nieuws stapte naar de rechter

 

RTL Nieuws WOB vervolging Wilders 

RTL Nieuws doet onderzoek naar de inmenging van de regering bij het Openbaar Ministerie met als doel om Geert Wilders te laten vervolgen voor zijn minder minder uitspraak.

De regering heeft altijd ontkent dat er sprake was van inmenging maar beetje bij beetje wordt duidelijk dat er is gelogen. Besluiten over WOB-verzoeken worden beperkt door het ministerie. RTL Nieuws zond op 2 september een brief naar de rechtbank.

Telegraaf berichtgeving over de WOB

In oktober 2018 schrijft de Telegraaf hoe de overheid wobverzoek frustreert.

Telegraaf over WOB Gemeente Amsterdam crisis bij de dienst Openbare Orde en Veiligheid 

Op 27 maart  2018 diende de Telegraaf een WOB-verzoek in vanwege de crisis bij de dienst Openbare Orde en Veiligheid.

Burgermeester Halsema gaf in oktober 2018 excuses voor de afhandeling van dat verzoek. Een ambtenaar werd ontslagen omdat hij weigerde Telegraaf de gevraagde documenten te verstrekken.

 

2014 RTL Nieuws onderzoek naar toezicht DNS op de DSB Bank

RTL Nieuws deed veel onderzoek naar de DSB en haar toezicht op de DSB bank. Veel documenten opgevraagd door een WOB-verzoek werden geweigerd door Ministerie van Financien.

EenVandaag overzicht Wob problemen 

In 2015 had EenVandaag een item over problemen met de Wob.

 

Pointer publiceerde op 17 juli 2019 een interessant artikel over de Wob onder de titel ‘Nederlandse overheid heeft minder pottenkijkers dan andere landen‘

2014 Gemeente Leudal 

Kopieerkosten

2011 WOB door EenVandaag

EenVandaag schreef over de toespraak van Donner waarin hij klaagde over de WOB. De Wet Openbaarheid van Bestuur, ook wel WOB genoemd, ligt onder vuur. Deze wet is ooit gekomen om burgers toegang te geven tot documenten over besluitvorming of wetgeving. Vandaag de dag is het steeds moeilijker om nog documenten boven water te krijgen. En als het aan minister Donner ligt bijna onmogelijk.

 

 

Gerelateerde berichten:

  1. Na WOB-verzoek verstrekt Ministerie van IenW na lang wachten zeer weinig documenten
  2. Tweede Kamer stelt minister Ollongren nieuwe vragen over de WOB
  3. Ministerie hield 135 documenten over de Stint in de doofpot
  4. In plaats van onzinnige dwangsommen van 1 euro kan een rechtbank zelf voorzien bij niet besluiten op WOO-verzoeken

Vergelijkbare berichten

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *