Openbaar ministerie maakte afspraken met fiscus over afdoening via straf- of bestuursrecht
Staatssecretaris Van Huffelen laat de Kamer weten als antwoord op vragen van Pieter Omtzigt dat het Openbaar Ministerie niet was betrokken bij de CAF zaken maar wel in het maken van afspraken over vervolging van verdachten van het frauderen met de kinderopvangtoeslag.
Begin oktober 2020 zei Pieter Omtzigt het volgende bij 1 op 1 op NPO Radio 1:
“Aan het begin van het traject is er afstemming geweest tussen het OM en de Belastingdienst. Daarin zijn afspraken gemaakt over de wijze waarop het beste omgegaan kan worden met deze zaak. Er is toen voor het bestuursrecht en niet het strafrecht gekozen.” Het OM is dus partij in deze? “Ja. En ik ben benieuwd naar hoe het OM gaat borgen dat het met een open blik naar deze zaak gaat kijken.”
De verdenking is dat het Openbaar Ministerie afspraken maakte met de Belastingdienst en de Belastingdienst door het OM werd toegestaan of werd geadviseerd om ouders via het bestuursrecht te vervolgen en niet via het strafrecht. Dit zou zijn omdat het strafrecht meer waarborgen heeft voor de rechten van burgers. Naar nu blijkt zijn er inderdaad afspraken gemaakt. Die werden gemaakt in het tripartiete overleg (tpo) waarbij het AAFD-protocol (Aanmelding en Afhandeling Fiscale Delicten) van belang is. Dit protocol beschrijft in welke gevallen fiscale misstanden strafrechtelijk kunnen worden afgehandeld.
Het belangrijkste criterium voor de strafrechtelijke aanmelding en afhandeling van fiscale delicten vormt het fiscale nadeel. Bij een nadeelbedrag van € 100.000 of meer, kan een zaak bij een vermoeden van opzet worden aangemeld voor mogelijke strafrechtelijke afhandeling. Als het nadeelbedrag minder is dan € 100.000 maar meer dan €20.000, wordt de zaak slechts voor strafrechtelijke afdoening aangemeld als sprake is van een vermoeden van opzet én een of meerdere aanvullende wegingscriteria daartoe aanleiding geven.
Dit protocol is wettelijk vastgelegd in juli 2015.
In vele gevallen lijkt de keuze om strafrechtelijk te gaan vervolgen in geval van verdenking van fraude met kinderopvangtoeslag logisch . Toch gebeurde dit wel in enkele gevallen waarbij er sprake was van fraude met grote bedragen. In 2015 publiceerde het OM dit bericht waarin het schrijft dat een aantal vraagouders voor de rechter moeten verschijnen vanwege de verdenking van fraude met toeslagen.
De brief met antwoord van Van Huffelen is hier te lezen en is hieronder integraal weergegeven.
Geachte voorzitter,
Tijdens het AO Hersteloperatie kinderopvangtoeslagen van 15 oktober jl. heeft het Kamerlid Omtzigt gevraagd om een brief met een toelichting over de rol van het Openbaar Ministerie (OM) aan het begin van de CAF-aanpak. Zoals ik tijdens het overleg heb aangegeven, beschik ik niet over informatie van het OM en hecht ik er grote waarde aan dat het OM zijn werk onafhankelijk kan doen. Ik heb de minister van Justitie en Veiligheid daarom verzocht om informatie ter beantwoording van deze vraag. De minister van Justitie en Veiligheid heeft mij de inhoud van het volgende ambtsbericht van het Parket‑Generaal van het OM doorgeleid:
“CAF
De aanpak van het Combinatieteam Aanpak Facilitatoren (hierna: CAF) betrof een interne aangelegenheid van de Belastingdienst waarbij het Openbaar Ministerie (hierna: OM) niet betrokken was. Het OM verwijst hiervoor tevens naar de Antwoorden op schriftelijke vragen over de brief van 18 september 2020 over de politieke besluitvorming van het CAF (Kamerstukken II, vergaderjaar 2020/21, 31066, nr. 701) waarin dit reeds wordt opgemerkt. Het overleg tussen OM (het Functioneel Parket), FIOD en Belastingdienst Toeslagen zoals dat in de eerdergenoemde Antwoorden wordt benoemd, betreft het toenmalige tripartiete overleg (thans: weegploeg Toeslagen). Dit is een regulier overleg waarin specifieke signalen van mogelijke fiscale delicten worden besproken en waarin per zaak de una via-beslissing (afdoening via straf- of bestuursrecht) wordt genomen.
Ik vertrouw erop dat ik hiermee de vraag van het lid Omtzigt heb beantwoord.
Hoogachtend,
De staatssecretaris van Financiën – Toeslagen en Douane
Alexandra C. van Huffelen