Sylvana Simons “in de wiskunde valt nog genoeg te dekoloniseren”
Sylvana Simons, de partijleider van de Amsterdamse politieke partij BIJ1, deed een nogal opmerkelijk uitspraak tijdens een debat van de Amsterdamse gemeenteraad op 19 september 2019. Niemand op social media begreep de opmerking en maakte Simons belachelijk zonder zelf onderzoek te doen naar de achtergrond opmerking. De bedoeling van de opmerking van Simons lijkt te zijn dat men in onderdrukte landen als India vaak verder was dan in het Westen in kennis over wiskunde maar dat de geschiedenis ons heeft geleerd dat het Western juist superieur in kennis was. De wetenschapper uit India blijkt echter nogal een twijfelachtige reputatie te hebben.
Ze sprak over diversiteit en inclusie van het Amsterdamse onderwijs en prees de inspanningen van de wethouder. Ze vroeg de wethouder om ook de inhoud van het onderwijs aan te passen. Bijvoorbeeld door aandacht te geven aan de slavernijgeschiedenis. Simons vraagt de wethouder of zij bekend is met het platform Curriculum.nu dat haar krachten inzet “om het gehele onderwijs te dekoloniseren”.
Simons zegt dan ” ook in de wiskunde, de exacte vakken valt nog genoeg te dekoloniseren”.
Helaas geeft Simons geen toelichting wat zij bedoeld. Mag de discriminant soms niet meer worden gebruikt? Bij het zoeken naar meer informatie kom je al snel uit in Zuid Afrika waar veel over dit onderwerp wordt gesproken en bij de Indiaase wetenschapper Chandra Kant Raju.
Sommigen bedoelen met decolonisatie van wiskunde dat meer vrouwen en zwarten zouden moeten kiezen voor een studie op gebied van wiskunde. Een Amerikaanse studie wijst uit dat wanneer bij een studie talent belangrijker is voor succes dan inzet, zwarten en vrouwen minder actief zijn in die studie.
Ik vermoed echter dat Simons zich haar uitspraak baseerde op de Indiaase wetenschapper Chandra Kant Raju. Zijn ideeen van ondersdrukking en minachting lijken sterk overeen te komen met de ideeen van BIJ1.
Raju is geen onnozel iemand. Hij is een wiskundige die aan de wieg stond van de eerste Indiase supercomputer PARAM waarmee India onafhankelijk werd van Amerikaanse technologie. In 2010 kreeg hij de Telesio Galilei Academy Award ondermeer vanwege het ontdekken van een fout van Albert Einstein. Maar of dat nu echt een erkenning van zijn kennis was. Zo omschrijft de site kloptdatwel.nl de Telesio Galilei Academy of Science als ‘als een club wat aparte wetenschappers die er plezier aan beleven om elkaar bij toerbeurt mooie medailles uit te reiken’.
Deze blog, een van de zeer weinige in de Nederlandse taal over dekolonisatie van wiskunde, geeft een indruk van wat dekolonisatie van de wiskunde zou zijn. Raju vraagt zich af waarom 2 x 2 geen 4 is maar 5.
Als je 2 grote vissen en 2 kleine vissen hebt, hoeveel vissen heb je dan? Vier vissen? Nee, want de vissen zijn niet gelijk. Als je hun gewicht als kenmerk neemt, zou je op vijf kilo kunnen uitkomen.”
Raju gaf in maart 2017 een lezing op de Universiteit van Amsterdam over het onderwerp dekolonisatie van wiskunde. Mogelijk dat Simons daar haar uitspraak op heeft gebaseerd.
Het lijkt dat Simons er op doelt dat de Westerse wetenschap de ideeen over bijvoorbeeld wiskunde in India en India heeft onderdrukt.
Dat het in deze richting moet worden gezocht blijkt ook uit een Tweet van Rebekka Timmer. Zij is bestuurdslid van BIJ1. In haar Tweet verwijst zij naar een interview met Raju.
https://twitter.com/RebekkaTimmer/status/1175169657491378177
Op zijn persoonlijke blog heeft Raju veel geschreven over de dekolonisatie van wiskunde. Bijvoorbeeld hier waar hij schrijft over de formele wiskunde waar in het Westen over wordt lesgegeven en de religieus neutrale benadering van wiskunde zoals het in India gebruikte ganita. In deze presentatie geet Raju een uitleg. Dit is alleen te begrijpen voor mensen met verstand van wiskunde en filosofie. Hij geeft voorbeeld van blunders door ontdekkingsreizigers Columbus en Vasco da Gama.
