SchipholWatch slaat opnieuw de plank mis: artikel over mandaat LVNL staat vol met onzin

Actiegroep SchipholWatch ligt opnieuw onder vuur vanwege een artikel dat bol staat van onjuiste aannames en misleidende conclusies. Dit keer richt de organisatie haar pijlen op Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL), met de stellige bewering dat een nieuw bestuursbesluit zou leiden tot minder democratische controle en zelfs “dictatoriale” machtsconcentratie.

In het op 4 mei gepubliceerde artikel met de titel “LVNL trekt macht naar zich toe: nieuw besluit vergroot afstand tot democratie” stelt SchipholWatch dat sprake zou zijn van een “ingrijpende herschikking van bevoegdheden die de democratische controle verder uitholt”. Als bewijs verwijst de actiegroep naar het document Besluit mandaat, volmacht en machtiging Luchtverkeersleiding Nederland 2026 gepubliceerd via de Staatscourant.

Volgens juridische analyse is die conclusie echter volledig onjuist.

Dit artikel is er een in een lange serie waarin de onjuistheden die SchipholWatch schrijft worden aangetoond.

Administratief standaarddocument, geen machtsgreep

Het bewuste besluit heeft namelijk een veel praktischer en alledaagser doel: vastleggen welke bestuursleden en medewerkers van LVNL namens de organisatie bevoegd zijn om besluiten te nemen, contracten te sluiten en juridische handelingen uit te voeren.

Op grond van de Wet luchtvaart is in principe alleen het voltallige bestuur bevoegd om LVNL te vertegenwoordigen. Om te voorkomen dat het volledige bestuur zich met iedere personeelskwestie, contractwijziging of juridische handeling moet bezighouden, worden bepaalde bevoegdheden via mandaat, volmacht en machtiging gedelegeerd aan individuele functionarissen, zoals managers van HR, Finance of Legal.

Dat is geen uitzonderlijke constructie, maar standaard bestuurspraktijk binnen de publieke sector.

Vergelijkbare besluiten bestaan bijvoorbeeld ook bij de Autoriteit Persoonsgegevens en het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI). Zo publiceerde de Autoriteit Persoonsgegevens eveneens een vergelijkbaar mandaat-, volmacht- en machtigingsbesluit.

Nauwelijks verschil met eerdere versie

Opvallend is bovendien dat het besluit uit 2026 nauwelijks afwijkt van de vorige versie uit 2023, eveneens openbaar gepubliceerd via de Staatscourant.

Van een plotselinge machtsverschuiving of “uitholling van democratische controle” is dus geen sprake. Het gaat vooral om een periodieke actualisatie van bestaande bevoegdheidsverdelingen.

Ook kritiek op Woo-behandeling mist feitelijke basis

Een ander voorbeeld uit het SchipholWatch-artikel betreft de behandeling van Woo-verzoeken (Wet open overheid). Daar schrijft de actiegroep:

“Woo-verzoeken worden niet door het bestuur beoordeeld, maar door een manager binnen Performance & Development Business Support.”

Daaruit concludeert SchipholWatch dat transparantie zou verdwijnen en dat de organisatie zelf bepaalt welke informatie verborgen blijft.

Ook dat argument houdt geen stand.

Bij vrijwel iedere Nederlandse overheidsorganisatie worden Woo-verzoeken niet persoonlijk door het volledige bestuur afgehandeld, maar door daarvoor aangewezen medewerkers of afdelingen. Dat is normale bestuurspraktijk en geen bewijs van machtsmisbruik. De juridische verantwoordelijkheid blijft bovendien altijd bij het bestuursorgaan zelf liggen.

“Dictatoriaal” is juridisch onhoudbaar

In reacties onder het artikel wordt zelfs gesproken van “dictatoriaal optreden” en het “losmaken van elke vorm van tegenmacht”.

Die kwalificaties zijn niet alleen zwaar aangezet, maar juridisch moeilijk verdedigbaar.

Het besluit is expliciet gebaseerd op artikel 5.27, tweede lid, van de Wet luchtvaart en op Afdeling 10.1.1 van de Algemene wet bestuursrecht. Juist die wetgeving maakt mandatering mogelijk om een publieke organisatie doelmatig te laten functioneren.
Gemandateerde functionarissen blijven bovendien altijd gebonden aan instructies van het bestuur, dat de eindverantwoordelijkheid behoudt. Van een zelfstandig opererende bestuurslaag zonder toezicht is dus geen sprake.

Angst zaaien als strategie?

Critici zien in dit soort publicaties een bredere strategie van SchipholWatch: het creëren van onrust door complexe bestuurlijke documenten te framen als bewijs van misstanden, terwijl de juridische werkelijkheid veel minder spectaculair is.

Volgens hen vertoont die aanpak trekken van eerdere actiegroepen die tijdens de coronaperiode via selectieve interpretaties wantrouwen richting instituties aanwakkerden.

In plaats van feitelijke analyse ontstaat zo een narratief waarin normale bestuursvoering wordt gepresenteerd als machtsmisbruik — met alle publieke onrust van dien.