Hoeveel procent van de beschikbare sociale huurwoningen gaat naar starter

In de discussie hoeveel druk statushouders op de woningmarkt leggen is het belangrijk te weten hoeveel sociale huurwoningen aan starters worden toegewezen. Het antwoord op die vraag is echter niet zo makkelijk te geven. Zeg maar heel moeilijk. Vrijwel geen enkel woningcorporatie specificeert het aantal woningen dat per jaar naar starters ging.

Laten we beginnen met de definitie van een starter. Volgens de huisvestigingsverordening is dat een woningzoekende die op de dag dat een koopwoningaanbod wordt gepubliceerd geen zelfstandige woonruimte bewoont die hij of zij achterlaat voor verkoop of verhuur.

Kortom, iemand die als starter staat geregistreerd laat geen lege woning achter.

In alle jaarrapportages van woningcorporaties worden starters en statushouders apart genoemd als het om aantal toewijzingen gaat. De uitkomst van het onderzoek in dit artikel gaat dus om de reguliere starter, exclusief de statushouders.

Een starter is niet iemand met urgentie. Een huishouden dat afkomstig is uit de koopsector, uit een particuliere huurwoning of uit een andere regio wordt dus door sommige woningcorporaties als starter gezien, net als iemand die geen woning achterlaat (een jongere die het ouderlijk huis verlaat, een vergunninghouder, etc.). De typische starter is een zoon of dochter die nog bij zijn/haar ouders woont en al jaren staat ingeschreven voor een sociale huurwoning.

De gemiddelde leeftijd van de starter die een woning krijgt toegewezen is slechts bij benadering te bepalen. Per regio en per plaats zijn er verschillen. In een grote stad waar veel studenten wonen zal er een grotere behoefte zijn aan woningen door mensen onder de 30 dan op het platteland. Daar zal juist het aantal toewijzingen vanwege mantelzorg urgentie, sociale of medische noodzaak wat hoger liggen.

Harde cijfers ontbreken voor Nederland

De Autoriteit woningcorporaties (Aw) ziet er op toe dat de woningcorporaties hun kerntaak goed (blijven) vervullen: zorgen dat mensen met een laag inkomen goed en betaalbaar kunnen wonen. De Autoriteit woningcorporaties (Aw) is onderdeel van de ILT, maar werkt zelfstandig binnen die inspectie en heeft als wettelijke taak toezicht te houden op woningcorporaties.
De ILT ondersteunt de Aw organisatorisch, maar bemoeit zich niet met de inhoud van haar toezicht. Vandaar dat gegevens van de Autoriteit woningcorporaties te vinden zijn op de website van de ILT.

Het dashboard van de Autoriteit woningcorporaties bevat een aantal cijfers over toewijzingen maar niet hoeveel woningen aan starters worden toegewezen.

Omdat er geen cijfers over heel Nederland te vinden zijn kijken we naar regio’s.

Van alle woningen die via advertenties (aanbod- of lotingmodel) zijn verhuurd in de regio Amsterdam is in 2024 is 50% verhuurd aan woningzoekenden tot 35 jaar. Dat is meer dan in 2023 (46%). Het gaat dan om het totaal aantal toewijzingen voor inwoners uit de gemeenten Aalsmeer, Amstelveen, Amsterdam, Diemen, Edam-Volendam, Haarlemmermeer, Landsmeer, Oostzaan, Ouder-Amstel, Purmerend, Uithoorn, Waterland, Wormerland en Zaanstad

In 2022 ging bij het Regioplatform Woningcorporaties Utrecht ( RWU) 55% van de toegewezen woningen naar starters. Gegevens over de leeftijdscategorie ontbreken. In 2021 was dat 61%. In 2020 was dat 69%. . Bij het Platform waren begin 2024 14 corporaties aangesloten. Er zijn geen cijfers over 2023 en 2024 gerapporteerd.

In het jaarbericht van Regioplatform Woningcorporaties Utrecht staan geen cijfers over starters en doorstromers. Het AEDES datacentrum heeft geen gegevens over toewijzingen aan starters. Er is ook geen selectie te maken op een bepaalde leeftijdscategorie.

Als er al in jaaropgaven cijfers staan over het aantal toewijzingen aan starters dan ontbreekt vaak de leeftijdscategorieen. En als deze er wel bijstaan zijn deze ruim.

Sociale Verhuurders Haaglanden (SVH) is een samenwerkingsverband van 18 woningcorporaties die gezamenlijk werken aan de volkshuisvestelijke opgaven in de regio Haaglanden. In de cijfers over 2024 lezen we dit. Er zijn 8089 woningen verhuurd in de regio Haaglanden.

Van de gehele groep woningen toegewezen in 2024 viel 59% (4823) in de groep starter. Daar vallen dus de mensen die als regulier, voorrang, lokaal maatwerk en regionaal maatwerk onder.

Uit de cijfers van de Rijksoverheid is te halen dat er in 2024 in de 8 gemeenten totaal 1505 statushouders een woning kregen. Dat zijn ongeveer 885 woningen. Die 885 is 10,9 % van het totaal aantal verhuringen. Dat komt redelijk overeen met de landelijke cijfers (7% in 2023).

Als we kijken hoeveel procent van de huurwoningen naar statushouders gingen (885) ten opzichte van het totaal aantal woningen toegewezen aan starters (4823) is dat 18,3 %.

Arcade dat actief is in het Westland en Den Haag geeft deze data. Veruit het grootste deel van de verhuringen gaat naar 1 persoonshuishoudens in de leeftijdscategorie 18 tot 54 jaar. Zeer waarschijnlijk ligt het grootste deel van de toewijzingen naar personen tussen de 23 en begin 30.

Een woningcorporatie in Oldenzaal schrijft dat ruim 32% is verhuurd aan jongeren tot en met 30 jaar.

De Volkskrant had in 2023 een interessant artikel over de woningmarkt. Met daarin hoe lastig het is om voor woningzoekers op de wachtlijst, die geen urgentie hebben, een woning te vinden.

Veel meer dan een schatting van het aantal starters tot de leeftijd van 30 jaar dat een sociale huurwoning kreeg aangeboden komen we niet. De schatting is dat landelijk in 2023 rond de 35% van het totaal aantal beschikbare sociale huurwoningen is toegewezen aan starters tot 30 jaar.