Factcheck kort geding krimp Schiphol. Oorlog in Oekraine is niet oorzaak van minder aantal gevlogen nachtvluchten

In het kort geding dat de luchtvaartmaatschappijen hebben aangespannen tegen de staat en Schiphol zijn vele onjuistheden gezegd door de advocaten. In een lange serie van factchecks worden de onjuistheden aangetoond.

In dit artikel wordt aangetoond dat wat de advocaat van de airlines zegt over nachtslots onzin is. KLM vraagt veel nachtslots aan terwijl deze maar beperkt worden gevlogen. De aanvraag van nachtslots is vooral bedoeld om te voorkomen dat KLM-vluchten die tussen 22:40 en 23:00 vertrekken naar het Verenigd Koninkrijk bij vertraging geen boete krijgen van ILT.

KLM vraagt slots in de nacht aan vanwege bescheming van haar hub model. Later in de artikel wordt dit uitgelegd.

De huidige limiet van nachtvluchten is 32.000. Er zijn er in W23-S24 maar 24966 vluchten utgevoerd. De advocaat van de airlines zegt als verklaring hiervoor op een gegeven moment dat daling van 32.000 naar 25.000 vluchten in de nacht deels verklaarbaar is door de oorlog in Oekraine.

Dan, naar aanleiding van het staatje ook nog wel aardig, is er ook gezegd dat er in de nacht 25.000 slots zijn gebruikt. Dat is goed om te realiseren dat dat te maken heeft met de oorlog in Ukraine, met Rusland. Met name KLM vliegt heel veel op Azië. Zoals u weet moeten we nu omvliegen, want we mogen niet over Rusland heen. Dat betekent dat vluchten anders gepland moeten worden. Op het moment dat meneer Trump doet wat hij ons belooft, namelijk de oorlog oplossen, en we daar ook weer kunnen gaan vliegen, gaat dat dus veranderen. Ik kan niet voorspellen hoe snel meneer Trump dat regelt of niet, maar het geeft wel aan het perspectief waarin ook dat getal geplaatst moet worden.

en tevens werd gesteld

Dus Rusland is een van de oorzaken waardoor we echt die nachtslots moeten behouden en ook niet de historie ook niks voor de toekomst zegt.

Het punt dat de advocaat hier maakt is niet helemaal duidelijk. Waarschijnlijk bedoelt hij dat het aantal gevlogen slots in de nacht vanwege de oorlog lager is dan voordat de oorlog begon. Dit omdat op Schiphol aankomende toestellen vanwege de oorlog moeten omvliegen en daardoor niet in de nacht maar in de dag periode aankomen. Niet om half zeven in de ochtend landen maar om 07:15 maakt van een nachtslot een dagslot.
De advocaat beweert dat KLM wanneer de oorlog tussen Rusland en Oekraine is afgelopen KLM de nachtslots weer hard nodig heeft.

Factcheck

Om de claim van de advocaat te onderzoeken kijken we eerst naar de nachtvluchten. Onderstaande tabel is verstrekt door de onafhankelijke slotcoordinator.

Daarin zien we het volgende: het aantal nachtvluchten in Winter23+Zomer 24 is met 5.148 vluchten afgenomen tov van Winter2028_Zomer2019. Dit was het laatste representatieve jaar voor de covidpandemie. Dat is een afname van 17%

We zien tevens een toename van het aantal ‘ unplanned daytime movements’. Dat zijn vluchten met een nachtslot die in de dagperiode zijn uitgevoerd. In W23+S24 ging het om 9079 vluchten. Er zijn een beperkt aantal vluchten in de nacht uitgevoerd terwijl deze vlucht een dagslot had. In totaal zijn er 7.548 bewegingen niet in de nacht uitgevoerd. Dat is precies het verschil tussen de daadwerkelijk uitgevoerde vluchten in de nacht en het aantal toegewezen slots voor de nacht.

Waar komen deze ongebruikte slots vandaan?
Uit de data van de slotcoordinator blijkt dat er tegenwoordig veel meer vluchten in de schouderperiode (tussen 22:40 en 22:55) dan voor de covidperiode. En dan vooral in de zomerperiode. Waar KLM in 2019 nog 90 slots had voor de periode tussen 22:40 en 22:55, had KLM er in de zomer van 2024 1339. Dit forse aantal is te verklaren door vertrekken in deze periode vanaf Schiphol naar het Verenigd Koninkrijk. Waar KLM in deze tijdsperiode in 2022 slechts 12 vluchten uitvoerde, was dit in 2023 gestegen naar maar liefst 1.574 vluchten. Alle vluchten hebben bestemmingen in de VK waaronder Glasgow, Aberdeen en Newcastle. De toestellen die deze vluchten uitvoeren maken nachtstops op deze bestemmingen en vertrekken de volgende ochtend weer vroeg naar Schiphol.
Met dit schema kunnen reizigers uit de VK op Schiphol overstappen op Europese vluchten of intercontintale vluchten.

Ook in de vroege ochtend, feitelijk de nachtperiode, heeft KLM veel slots voor vertrekken vanaf Schiphol. In kalenderjaar 2024 ging het om deze aantallen. Ter vergelijking: in 2024 had KLM over de gehele dagperiode 127.837 in het schema staan.

Vloog KLM voor de oorlog meer in de nachtperiode?

De bewering van de advocaat

Om te kijken of het klopt wat de advocaat van de airlines stelde kijken we naar de vluchten van KLM die vroeger over Rusland vlogen en in de nachtperiode of in de zogenaamde schouderperiode vlogen. KLM is op 26 februari 2022 gestopt met het vliegen over Rusland.

Uit onderzoek blijkt dat het om een zeer beperkt aantal vluchten per jaar gaat. Het gaat uitsluitend om landingen. De passagiersvluchten van KLM die het hier betreft komen uit Hong Kong en Seoel. In het kalenderjaar betrof het 432 vluchten.

In de winter van 2020 kwam vlucht KL856 uit Seoul om 04:30 aan op schema. In het winterseizoen 2024/2025 was de aankomsttijd van vlucht KL856 05:20.

Conclusie

De bewering van de advocaat van de airlines dat wanneer de oorlog stopt KLM weer meer zal vliegen in de nacht is onjuist. De reden dat veel aangevraagde nachtslots niet worden gevlogen in de nacht maar in de dag is dat KLM deze aanvraagt ter bescherming van haar hub.