Kamervragen over lakken van persoonlijke dossiers gedupeerde ouders kinderopvangtoeslag

De leden van de commissie Financien  hebben op 12 december een serie Kamervragen gesteld aan staatssecretaris Menno Snel. De aanleiding voor deze vragen zijn de vele zwartgelakte pagina’s in persoonlijke dossiers die een groep ouders begin deze week toegestuurd kreeg van het Ministerie van Financien. 

Een groep ouders wordt door de fiscus verdacht van fraude. Maar de ouders worden door de fiscus niet geinformeerd over wat ze fout deden. Door hun persoonlijke dossier op te vragen hoopten ze daarin inzicht te krijgen. Dat is niet gelukt doordat veel tekst is weggelakt met zwarte stift.

Volgende week debateert de Tweede Kamer met Menno Snel over deze affaire.

De kamervragen zijn hier in te zien en worden integraal hieronder getoond.

De antwoorden van Staatssecretaris Menno Snel werden op 17 december gegeven. Deze zijn hier te vinden.

Vragen en opmerkingen van de VVD-fractie
1. Wat is de precieze regelgeving omtrent het vrijgeven van stukken in dit soort gevallen?
2. Klopt het dat de regelgeving voor het geven van informatie aan en/over ‘eersten’ een stuk
ruimer is dan aan ‘derden’? Waarom was dat niet van toepassing op deze specifieke
stukken? Kunt u dit toelichten?
3. Heeft een derde, onafhankelijke instantie, meegekeken of het weglakken conform de
geldige regelgeving is gebeurd? Zo nee, waarom niet?
4. Bent u bereid om het lakken in deze casus (drie voorbeeldbrieven en een bijbehorend
dossier) te laten toetsen door de AP? Zo nee, waarom niet?
5. Hoeveel dossiers zijn er nu gedeeld? Wanneer worden de andere dossiers gedeeld hoe ziet
planning eruit? Krijgen alle ouders nu te horen waarom zij destijds als verdacht zijn
aangemeld? Zo nee, waarom niet?
6. Vindt u, met de kennis van nu, dat de documenten foutloos zijn gelakt? Hoe komt het dat
er in bepaalde dossiers toch gegevens van derden openbaar lijken te zijn, zoals
paspoorten?
7. Kunt u een toelichting geven op het hoger beroep over het lakken in privacy gevoelige
informatie zoals aangegeven in uw brief van 23 augustus 2019 (Kamernummer 31 066, nr.
518)? Heeft de Raad van State al een uitspraak gedaan in deze casus? Zo ja, kunt u deze
met de Kamer delen? Zo nee, wanneer verwacht u van de uitspraak?

Vragen en opmerkingen van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie waren verrast door de vele zwarte pagina’s in de dossiers van de
ouders. De leden van de CDA-fractie hebben zelf inzage gehad in enkele van de door de ouders
ontvangen dossiers en hebben met verbazing de mappen doorgelezen. Ze vinden het gebruik van
het woord ophef in uw brief van 11 december 2019 en in een bericht van uw woordvoerder in deze
context ongepast, omdat er een dieper liggend probleem onder ligt, dat in de brief niet onderkend
lijkt te worden.
De CAF 11-zaak is de enige zaak die op dit moment wat meer is uitgezocht binnen alle zaken die
spelen met het onterecht stopzetten en terugvorderen van toeslagen. In deze zaak is de
kinderopvangtoeslag van honderden ouders niet stopgezet omdat de Belastingdienst dacht dat de
ouders iets verkeerd gedaan hadden. De stopzetting vond plaats naar aanleiding van een
verouderd GGD-signaal over het gastouderbureau en een aantal huisbezoeken bij gastouders die
de ouders zelf niet kunnen verifiëren.
Er is dus bij de meeste ouders waarvan de kinderopvangtoeslag is stopgezet niet gehandeld naar
aanleiding van een signaal dat betrekking heeft op de ouders zelf, maar van het bureau waar de
gastouder waar zij opvang van afnamen bij was aangesloten. Dus als ouders hun dossier willen
inzien om erachter te komen waarom hun kinderopvangtoeslag is stopgezet, hebben ze daarvoor
documenten nodig die niet over henzelf gaan, maar over de gastouder waar ze een contract mee
hadden of het bureau waarbij de gastouder was aangesloten. Zonder die informatie komen ouders
nog steeds niet te weten waarom zij zijn stopgezet en dat was nu net de reden om het dossier op
te vragen. Daarom waren al die zwartgelakte pagina’s zo’n grote teleurstelling voor ouders, die al
jarenlang in het duister tasten wat ze verkeerd gedaan hebben.
De leden van de CDA-fractie merken ook op dat zij in deze opvatting niet alleen staan. De
rechtbank Rotterdam heeft in een uitspraak van 12 juli 20191
in een CAF-zaak expliciet het
volgende bepaald:
De rechtbank:
– verklaart het beroep tegen bestreden besluit I gegrond en vernietigt dat besluit;
– verklaart het beroep tegen bestreden besluit II gegrond voor zover daarin aan eiseres
geen bedrag is toegekend wegens het overschrijden van de redelijke termijn en voor de
gemaakte kosten over de maand april 2016;
– bepaalt dat verweerder aan eiseres een schadevergoeding van € 1500,- toekent wegens
het overschrijden van de redelijke termijn en als voorschot op de nog nader te bepalen

1 https://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:RBROT:2019:5532&showbutton=true

schade een bedrag van € 959,20 en bepaalt dat deze uitspraak in de plaats treedt van het
vernietigde gedeelte van bestreden besluit II;
– bepaalt dat verweerder overeenkomstig de ter zitting gedane toezegging de invordering
van de schuld over het jaar 2015 opschort en aan eiseres daadwerkelijk het nog te
ontvangen bedrag aan kinderopvangtoeslag over 2016 uitkeert;
– bepaalt dat verweerder aan eiseres het volledige dossier over het onderzoek bij
gastouderbureau [naam gastouderbureau] verstrekt;
– bepaalt dat verweerder aan eiseres het griffierecht van € 46,- vergoedt;
– veroordeelt verweerder in de proceskosten van eiseres tot een bedrag van € 1536,-.
De rechtbank heeft dus expliciet geoordeeld dat de Belastingdienst aan de ouder het volledige
dossier over het onderzoek bij gastouderbureau moet verstrekken.
Het is dus heel duidelijk dat dit niet zwart gelakt wordt en daar zal de rechtbank van Rotterdam
dus zeker op toezien. U heeft tegen dit deel van de uitspraak hoger beroep ingesteld bij de Raad
van State (Kamerstuk 31066, 518) en u levert aan de ouder vooralsnog alleen het gelakte dossier.
Net als bij veel CAF- en toeslagzaken stelt de Belastingdienst dus gewoon hoger beroep in tegen
ouders die totaal aan de grond zitten en genoodzaakt worden om keer op keer tot aan de hoogste
rechter tegen de overheid te procederen.
De leden van de CDA-fractie hebben daarom, mede naar aanleiding van de inzage in enkele van de
aan de ouders toegezonden dossiers, de volgende vragen:
1. Hoe kunnen de ouders inzage krijgen in de reden van stopzetting van de
kinderopvangtoeslag als zij het dossier van hun kinderopvanginstelling niet mogen zien?
2. Waarom zijn de volledige dossiers van de instellingen zwart gelakt? Kon er geen informatie
over fraudesignalen gegeven worden?
3. Bent u bereid om de uitspraak van de rechtbank Rotterdam toe te passen op alle ouders en
ze inzage geven in hun dossiers?
4. Waarom kunnen niet grote delen (de delen zonder persoonsgegevens) van het dossier van
de kinderopvanginstelling onder de huidige regels gewoon aan de ouders gegeven worden?
Kunt u heel precies aangeven welke wet- en regelgeving zich daartegen verzet?
5. Kunt u aangeven waarom, in enkele van aan de ouders toegezonden dossiers die de leden
van de CDA-fractie hebben ingezien, een inhoudsopgave ontbreekt waarop staat welke
documenten in de map zitten (inclusief volledig zwart gemaakte documenten).
6. Kunt u aangeven waarom overzichten ontbreken van de schuldpositie van de gedupeerden
op enig moment in de tijd? Heeft de Belastingdienst überhaupt wel een overzicht van
hoeveel toeslag- en belastingschuld ieder had en hoeveel boetes en verhogingen daar
bovenop zijn gelegd?
De leden van de CDA-fractie nemen de gelegenheid te baat ook de volgende vragen te stellen:
7. Hoeveel ouders in de CAF 11-groep hebben een aanbod gehad tot schadevergoeding en op
welke dag hebben zij het ontvangen? Wanneer ontvangen de overige ouders de brief?
8. Indien een ouder, die als fraudeur is aangemerkt en constant dwangbevelen krijgt, nu met
de Belastingtelefoon belt, en er doorheen komt en iemand kan spraken, is er dan een
methode om snel na te gaan of de fraudestempel onterecht is, kan het label fraudeur dan
verwijderd worden en kan er een betalingsregeling tot stand komen?
9. Kunt u aangeven hoe u de aangenomen moties over meldingen misstanden en mediation
worden uitgevoerd? Vooral die meldingen moeten snel gedaan kunnen worden, dus
wanneer komt u met een voorstel (reglement, namen)?
10. Waar kunnen gewone burgers hun toeslagendossier, waar ze volgens de AVG gewoon recht
hebben, opvragen? Waarom geeft de regering aan dat ouders twaalf weken moeten
wachten op hun dossier, terwijl de AVG hiervoor een termijn stelt van vier weken?

Vragen en opmerkingen van de D66-fractie
1. Op welke wijze heeft de Belastingdienst gecommuniceerd met de ouders die hun dossier
kregen? Wordt gecheckt of de wijze waarop de ouders deze dossiers nu ontvangen
tegemoet komt aan de kern van hun vraag of dat een andere wijze beter aan hun
zoektocht tegemoet komt? Op welke wijze doet u dit?
2. Deelt u de mening dat het verstandig is om een externe partij zoals de Autoriteit
Persoonsgegevens en/of de Nationale ombudsman te laten valideren dat zaken die zijn
weggelaten in het dossier met betrekking tot bijvoorbeeld de onderzoeken naar de
kinderopvangorganisatie inderdaad niet mochten worden verstrekt conform de huidige
wettelijke kaders en dus terecht zijn weggelakt?

3. Kunt u ingaan op de berichtgeving dat er kopieën van paspoorten en persoonsgegevens
van andere personen dan de desbetreffende ouders, zoals die van personeelsleden van
kinderopvangcentra, in de dossiers van ouders zijn meegestuurd?
4. Heeft u, naar aanleiding van de brief die u op 23 augustus 2019 naar de Kamer stuurde,
zicht op het oordeel van de Raad van State en of dit oordeel alsnog de ruimte en zekerheid
geeft om het volledige dossier over het onderzoek bij een gastouderbureau aan
vraagouders te verstrekken?
5. Hoeveel capaciteit wordt er op dit moment ingezet om te voldoen aan de inzageverzoeken?
In hoeverre is deze capaciteit voldoende om de 150 inzageverzoeken binnen de
streeftermijn van twaalf weken, en het liefst sneller, op te leveren? In hoeverre is deze
capaciteit voldoende in het geval dat het aantal inzageverzoeken verder toeneemt? Bent u
voornemens om deze capaciteit uit te breiden?

Vragen en opmerkingen van de GroenLinks-fractie
1. Hoe is de informatie die gelakt is in de dossiers juridisch gecheckt? Op basis van welke
wetgeving is dat gebeurd? Is dat onafhankelijk gebeurd? Waren daar ook andere keuzes in
te maken?
2. Is het mogelijk dat de Kamer zelf een dossier als voorbeeld kan inzien?
3. Krijgen de betrokken ouders ondanks de gelakte delen toch de informatie over de
achtergrond voor het feit dat zij als potentiële fraudeurs werden gezien?
4. Is het voor de ouders mogelijk dat als zij een afspraak maken met de belastingdienst extra
informatie en verduidelijking krijgen over de achtergrond van het feit dat zij als potentiële
fraudeurs werden gezien?

Vragen en opmerkingen van de SP-fractie
1. Welke criteria worden binnen de Rijksoverheid c.q. de Belastingdienst gehanteerd voor het
lakken van dossiers en in welke mate verschillen die met de richtlijnen die voor de Wet
Openbaarheid van Bestuur worden gebruikt?
2. Waarom krijgen ouders in aan hen gezonden dossiers stukken van anderen te zien, te
weten: naam, adres, geboortedatum, nationaliteiten enz.? Is dit naar uw oordeel AVGproof?
3. Waarom wordt een klokkenluider van een kinderopvang met naam genoemd in één van de
dossiers?
4. Waarom is het rapport over Tonga-onderzoek helemaal zwart gemaakt? Wetende dat het
onderwerp van onderzoek – ’t Voortvarend Scheepje – inmiddels failliet is?
5. Erkent u dat het vreemd is om een heel rapport te lakken, terwijl de naam van de
eigenaresse meermaals gewoon ongelakt in de stukken te vinden is?
6. Is het de bedoeling om de aandacht af te leiden van de handelswijze van de dienst, of de
conclusies van de dienst en het oog te richten op de klokkenluider en de eigenaresse?
7. Waarom is er nooit een strafrechtelijke procedure tegen de eigenaresse van het
Voortvarend Scheepje gestart?
8. Is u bekend dat dezelfde eigenaresse na het faillissement van het Voortvarend Scheepje
nieuwe kinderopvanginstellingen is gestart?
9. Vindt u het terecht dat ouders categoriaal gestraft zijn voor aantoonbare fraude van de
eigenaresse?
10. Waarom is in de dossiers geen ‘bevindingendocument’ te vinden, waarop helder
omschreven wordt per persoon waar iemand van wordt verdacht en welke acties zijn
ondernomen?
11. Hoeveel dossiers zijn er nog onderweg naar de ouders?
12. Hoeveel manuren zitten in het uitzoeken van de dossiers en welk deel hiervan is
ingehuurd?
13. Hoe verhouden de kosten van de tot nu toe samengestelde dossiers zich tot het totaal aan
teruggevorderde toeslagen bij de ouders in kwestie?
14. Is conform de meldplicht datalekken melding gedaan van een datalek bij het versturen van
de dossiers?
15. Kunt u de toegezegde overzichten over het aantal CAF zaken en over situaties buiten de
CAF-casus (toegezegd 4 december) per ommegaande naar de Kamer sturen? Kunt u ook
toelichten hoe de lijsten tot stand zijn gekomen en wanneer die ter beschikking zijn gesteld
aan de Adviescommissie uitvoering Toeslagen (commissie Donner) en de ADR voor hun
onderzoek?
16. Welke kosten zijn gemoeid met de commissie Donner?
17. Wat zijn de totaal kosten van deze zaak geweest bij de Landsadvocaat?
18. Klopt het dat het hoger beroep tegen de Rotterdamse zaak – waarin vooral het openbaar
maken van het dossier van aangevochten wordt? Kunt u dat per ommegaande intrekken?
19. Hoe lang is er met dubbele nationaliteit gewerkt als aandachtspunt? Wanneer is dat
gestopt?

Vragen en opmerkingen van de PvdA-fractie
1. Hoeveel dossiers zijn er opgestuurd, klopt het dat dit er negentien zijn?
2. Klopt het dat de dossiers per aangetekende post zijn verstuurd? Waarom is voor deze wijze
gekozen? Waarom zijn de dossiers niet in persoon overhandigd?
3. Wat was de inhoud van het pakket dat werd opgestuurd? Zaten er naast het dossier en de
begeleidende brief die u op 11 december jl. naar de Kamer heeft verstuurd nog andere
documenten in het pakket, zoals een leeswijzer?
4. Door wie is de beoordeling gedaan welke gedeelten weggelakt werden? Is dit vervolgens
gecontroleerd door een ander?
5. Klopt het dat in de dossiers gegevens van andere personen en van organisaties stonden
terwijl dat nou juist het doel van de weglakoperatie was?
6. In wiens belang is ervoor gekozen zoveel weg te lakken? Is dit gedaan om de
Belastingdienst te beschermen? Is er voldoende gekeken naar het belang van de ouders bij
die beoordeling?
7. Kunnen ouders op basis van de hun toegezonden dossiers eindelijk inzien waarom zij als
fraudeur zijn aangemerkt, en volgen welke stappen er in dat proces zijn genomen?
8. Klopt het dat uzelf de dossiers niet hebt beoordeeld en niet gecheckt of er niet minder
gelakt had kunnen worden? Zo ja, waarom heeft u hiervoor gekozen?
9. Bent u het ermee eens dat het geen behoefte hebben aan het niet persoonlijk inzien van de
slechts 19 dossiers niet het beeld geeft dat u erbovenop zit en de ernst van situatie inziet?
10. Heeft u het gevoel alles op alles gezet te hebben om de ouders te helpen bij hun zoektocht
naar de waarheid?
11. Snapt u dat dit geheel niet bijdraagt aan het vertrouwen van de ouders in de
Belastingdienst en van mensen in de overheid in het algemeen?

Vragen en opmerkingen van de PvdD-fractie
1. Welk privacybelangen zijn gediend met het weglakken van de pagina’s? Die van de
getroffen slachtoffers, die van de belastingdienst, die van u, of die van anderen?
2. Kunt u aangeven op basis van welke wet- en regelgeving de privacyoverwegingen zijn
gemaakt?
3. Sommige categorieën van weggelakte informatie zou wel inzichtelijk gemaakt kunnen
worden gemaakt, bijvoorbeeld die waar het de eigen gegevens betreft? Is dat mogelijk?
4. Zijn de pagina’s ongelakt vertrouwelijk in te zien door slachtoffers of door Kamerleden?
5. Realiseert u zich dat dergelijk zwartgelakte pagina’s eerder in het nadeel dan in het
voordeel werken om het vertrouwen in u terug te krijgen?
6. Hebben de verantwoordelijke ambtenaren in overweging genomen dat het toesturen van
dossiers waarvan grote delen zwartgelakt zijn, zou kunnen worden opgevat als een
treiterij? Kunt u garanderen dat het opsturen van zwartgelakte dossiers niet met de
intentie is gedaan om te treiteren?

Vragen en opmerkingen van de SGP-fractie
1. In uw brief wordt gesteld dat er ‘begrijpelijk ophef’ is ontstaan over de informatie die
gelakt is in de opgevraagde dossiers. Is er alles aan gedaan om deze ‘begrijpelijke ophef’
te voorkomen? Wat had volgens u beter gekund?
2. In dossiers is, terecht, informatie over anderen dan de betrokken ouder(s) gelakt. Toch
bereiken ons signalen dat dit niet altijd op de juiste wijze is gebeurd. Dat bijvoorbeeld wel
een BSN-nummer is weggelakt, maar de naam die precies daarvoor genoemd is, niet is
weggelakt. Kunt u hier een verklaring voor geven?
3. Klopt het dat in dossiers privacygevoelige staat van andere ouders, dan de ouders
waarvoor een dossier bedoeld is? Wat heeft dit voor gevolgen voor de privacy van
betrokkenen?

4. Klopt het dat u de gelakte dossiers vooraf niet ingezien heeft? Zo ja, zou het, het gezien
ernst van de zaak, niet beter zijn geweest als u vooraf de gelakte dossiers gezien zou
hebben?
5. Klopt het dat niet te zien is wat het onderwerp is van volledig gelakte documenten? Zo ja,
waarom is geen toelichting gegeven als stukken volledig gelakt zijn?
6. Klopt het dat er geen duidelijk overzicht bij de dossiers zit, waaruit volgt welke stukken er
in het dossier zitten en hoe het dossier is opgebouwd? Zo ja, waarom is een dergelijk
overzicht niet toegevoegd?
7. In uw brief staat dat er een maand hard gewerkt is om de dossiers voor negentien burgers
samenstellen. Gezien de veelheid aan informatie kost dat begrijpelijk veel tijd. Inmiddels
zijn echter al 150 verzoeken om dossierinzage ontvangen. Hoe wordt gewaarborgd dat
dossiers binnen twaalf weken opgeleverd worden? Wordt hier extra capaciteit voor
vrijgemaakt?
8. Documenten die zien op de controle van de kinderopvangorganisatie zijn niet opgeleverd,
terwijl een rapport over een belastingcontrole bij een kinderopvanginstelling wel is
opgeleverd (volledig gelakt). Wat is de verklaring voor deze verschillende handelswijzen?
9. Het doel van de inzage in de persoonlijke dossiers is dat ouders kunnen zien op basis
waarvan zij zijn beschuldigd van fraude en op basis waarvan de toeslagen zijn stopgezet.
Bent u van mening dat ouders uit de toegestuurde dossiers hierover voldoende informatie
kunnen halen?
10. Sommige dossiers zijn gelinkt aan een bepaalde CAF-zaak. Uit de brief aan de ouders
wordt gemeld dat indien dit het geval is, en als er een evaluatie van deze specifieke CAFzaak voorhanden is, deze evaluatie ook onderdeel is het van het dossier. In het debat van
4 december jl. stelde u dat deze rapporten geen formele evaluatierapporten zijn, en dat het
nauwelijks evaluatierapporten genoemd kunnen worden. Waarom maken ze wel deel uit
van een formeel dossier?
11. Klopt het dat er in de dossiers ook inspectierapporten van kinderopvanginstellingen zijn
opgenomen? Zo ja, hoe strookt dat met de opmerking in de brief dat documenten die zien
op de controle van de kinderopvangorganisatie niet zijn opgeleverd?