Politieauto op Elsfest voedt complottheorieën. Toeval maar wappies denken aan bewuste uitlokking

Tijdens de demonstratie Elsfest op het Malieveld in Den Haag is onder complotdenkers een nieuwe theorie ontstaan. Volgens berichten die op sociale media rondgaan, zou de politie bewust een auto hebben geparkeerd om onrust uit te lokken. Het voertuig, een opvallend herkenbare dienstwagen, zou volgens hen “strategisch” zijn neergezet om demonstranten uit te dagen.

De aanleiding

Meerdere bezoekers merkten op dat de politieauto niet van het Haagse korps was, maar van een eenheid uit Nijmegen. Op foto’s die online circuleren is te zien dat de wagen een tijdlang aan de rand van het Malieveld stond, niet ver van het protestterrein. Voor sommigen was dit genoeg aanleiding om te suggereren dat de aanwezigheid geen toeval was.

De theorie kreeg extra voeding toen bekend werd dat dezelfde auto eerder betrokken was bij een verkeersongeval. In februari 2025 verschijnt in de Gelderlander een bericht over een ongeval met de Mercedes van de politie Nijmegen. Het kenteken van de wagen is P-195-TD. Dat feit wordt door sceptici aangehaald als bewijs dat de politie het voertuig had moeten vervangen, en dat het dus “bewust” op het Malieveld werd geplaatst. De foto van de Mercedes die in brand staat bij het Malieveld verschijnt in diverse media.

Wat zegt de politie?

De politie ontkent dat er sprake is van uitlokking. Een woordvoerder benadrukt dat het om een reguliere inzet van beschikbare voertuigen gaat:

“Wagens uit verschillende regio’s worden landelijk ingezet bij grote evenementen of demonstraties. Dat gebeurt vaker en heeft niets te maken met bewuste keuzes om demonstranten te prikkelen.”

Over de betrokkenheid van de auto bij een eerder ongeval stelt de politie dat dit “niet relevant” is voor de inzet:

“Het voertuig is technisch goedgekeurd en inzetbaar. Eerdere incidenten hebben daar geen invloed op.”

Online speculaties

Op sociale media doen de geruchten intussen hun ronde. Beelden van de auto worden gedeeld in groepen die vaker kritisch staan tegenover de overheid. Daar wordt gesproken over een “tactiek om escalatie uit te lokken” en een “psychologisch spel om demonstranten in diskrediet te brengen”. Ene joel Dirks schrijft op X: “Staged 100%. Alles is ook perfect gefilmd’.

Dimf Ghijsels-Kerkhoff, statenlid namens de BBB in de provincie Utrecht deed een retweet van een post van iemand die beweerde dat de politie een ‘sloopauto ter beschikking’ stelde die voor framing in de fik mocht.

Jan Bennink, iemand die veelvuldig allerlei complottheorieën  verspreidt, vindt het opvallend dat er geen politiemensen te zien zijn bij de brandende politieauto. Gezien de zeer dreigende situatie waar hooligans stenen gooiden naar ME-busjes en waar diverse journalisten gewond zijn geraakt is het heel verklaarbaar dat agenten niet in de buurt stonden.

Bennink maakt diverse posts over de brandstichting en retweet deze post.

Beelden laten zien dat een groep hooligans de politiewagen optillen en op de kant zetten. Maar Jan Bennink vindt het magisch dat de wagen op de kop is gerold.

Volgens onderzoekers van desinformatie is dit een bekend patroon:

• een opvallend detail wordt uitvergroot;
• een verleden gebeurtenis (het eerdere ongeluk) wordt erbij gehaald;
• en er ontstaat een verhaal van opzet, vaak zonder hard bewijs.

Context

Het is niet voor het eerst dat de politie tijdens demonstraties onderwerp is van complottheorieën. Ook bij eerdere protesten – van boeren tot anti-coronamaatregelen – werd beweerd dat de inzet van voertuigen, paarden of agenten in burger bedoeld zou zijn om “chaos te creëren”.

Conclusie

Er geen bewijs dat de politieauto op Elsfest opzettelijk als “lokaas” is geplaatst. Toch laat de controverse zien hoe snel alledaagse omstandigheden tijdens demonstraties kunnen uitgroeien tot complottheorieën.