Jaren vertraging voor woningbouw in Nijkerk door bezwaren ABZ Diervoeders

De Nijkerkse woningbouw rond de Havenkom — met projecten als Stadshaven (fase 1a, bij het oude stadhuis) en Bentinck (meubel- en tapijthal) — is jarenlang geremd door bezwaren van diervoederbedrijf ABZ Diervoeders. Het bedrijf vreest dat nieuwe woningen te dicht op de fabriek komen en dat klachten over geur, stof en geluid hun bedrijfsvoering zullen beperken. Die lijn trekt ABZ al jaren consequent door bij planprocedures, zienswijzen en beroepszaken. Nijkerkstadnijkerk.nl

Langlopend conflict

Bezwaren van omwonenden en bedrijven komen nogal eens voort uit een conflict met de gemeente. ABZ heeft al sinds 2010 een verschil van mening over de aankoop van een stok grond. ABZ stelt dat de gemeente afspraken heeft geschonden. In mei 2025 gaf de hoogste rechte ABZ ongelijk in dit geschil.

Wat voert ABZ aan?

ABZ stelt dat in de geplande woongebieden geen “goede leefomgeving” te garanderen is vanwege geur- en stofbelasting en wijst op richt- en grenswaarden uit sectorale documenten. Ook wijst het bedrijf op de afstand tussen fabriek en toekomstige woningen en op cumulatie met andere plannen in de Havenkom. Die argumenten keren terug in de beroepszaak over Bentinck en in het aangekondigde hoger beroep tegen Stadshaven fase 1a. Raad van Statenijkerkerveen.org

De overlast door stank afkomstig van de fabriek is een zorg. Dat blijkt uit dit artikel dat gaat over de uitbreiding van de productiecapaciteit van de fabriek van ABZ in Markelo.

Bentinck: 44 woningen, twee jaar pas op de plaats

Voor Bentinck (herontwikkeling Meubel- en Tapijthal) stelde de gemeenteraad op 22 juni 2023 het bestemmingsplan vast: 44 woningen. ABZ ging in beroep en vroeg om schorsing van het planonderdeel waarmee de eerste 9 woningen vergund waren (omgevingsvergunning 30 januari 2025). De voorzieningenrechter van de Raad van State wees dat verzoek op 9 april 2025 af: de berekende geurbelasting (1,5–1,8 ouE/m³) ligt boven de richtwaarde, maar ruim onder de grenswaarde en is ruimtelijk aanvaardbaar; extra locatie-specifiek stofonderzoek vond de rechter niet nodig gelet op de afstand en bestaande woningen. Daarmee kwam de weg vrij voor start bouw van de eerste fase; in juli 2025 meldden lokale media dat de bezwaren zijn afgewezen en de bouw kan beginnen. Netto betekende dit ruim twee jaar procedurele vertraging tussen planvaststelling (06-2023) en start bouwsignaal (07-2025). Raad van State vrmg.nlNijkerk

Stadshaven fase 1a (oude stadhuis): circa 30 woningen, beroep loopt nog

Voor Stadshaven fase 1a (locatie huidige stadhuis/“Havenpoort”) gaat het om circa 30 woningen (door de raad vastgesteld in december 2022). Tegen dit plan zijn twee beroepen ingesteld, waaronder dat van ABZ. Een zittingsdatum bij de Raad van State liet lang op zich wachten; in november 2024 gaf de gemeente aan dat er “nog geen zicht” was op behandeling. Pas in juli 2025 werd bekend dat de zitting op 8 september 2025 staat ingepland. Het uitblijven van een uitspraak houdt feitelijk de schop uit de grond en zorgt inmiddels voor ruim 2,5 tot 3 jaar vertraging sinds de planvorming en vaststelling. Intussen liet de raad begin 2025 wél het bestemmingsplan voor fase 2 (570 woningen) doorgaan. Nijkerkstadnijkerk.nl nijkerkerveen.org

Extra wrijving en aanpassingen

De bezwaar- en beroepsgolven leidden ook tot planbijstellingen en randvoorwaardelijke ingrepen (zoals parkeeraanpassingen Bentinck na zienswijzen) en tot discussies over openbaarheid van stukken. Het beeld: een dossier waarin de gemeente inzet op “samen laten gaan” van industrie en wonen, terwijl ABZ structureel de milieuruimte van het bedrijf verdedigt. stadnijkerk.nlNijkerk

Tussenstand in cijfers

• Bentinck: 44 woningen (plan), eerste 9 vergund; voorlopige voorziening ABZ afgewezen (9-4-2025); start bouw aangekondigd juli 2025 ⇒ ~25 maanden vertraging t.o.v. planvaststelling. Raad van State en vrmg.nl
• Stadshaven fase 1a: ~30 woningen; beroep ABZ nog in behandeling; zitting 8-9-2025 ⇒ >2,5 jaar tussen raadsbesluit (12-2022) en inhoudelijke behandeling bij RvS. Nijkerknijkerkerveen.org
• Stadshaven fase 2: 570 woningen; bestemmingsplan kreeg brede steun van de raad (31-1-2025). (Dit staat los van het ABZ-beroep, maar illustreert de schaal van de gebiedsontwikkeling.) stadnijkerk.nl

Conclusie

De bezwaren van ABZ — gestoeld op geur, stof en vrees voor beperkingen van bedrijfsvoering — hebben de woningproductie in het centrumgebied van Nijkerk significant vertraagd. Bij Bentinck is de juridische mist inmiddels opgetrokken en kan de bouw van de eerste woningen beginnen. Stadshaven fase 1a wacht nog op een rechterlijk oordeel; de uitkomst van de zitting op 8 september 2025 wordt daarmee bepalend voor de volgende schop in de grond aan de Havenkom. Raad van State nijkerkerveen.org

Bronnen (selectie): Raad van State-uitspraak Bentinck (ECLI:NL:RVS:2025:1561); gemeentelijke en lokale berichtgeving over Stadshaven en Bentinck; aankondiging RvS-zitting 8-9-2025; besluitvorming raad over fase 2