NordStream sabotage: De misverstanden over kracht van de explosie en de massa van explosieven

In de media en vooral social media wordt nogal eens verwezen naar de kracht van de explosies en het benodigde gewicht van de explosieven die vermeend zijn gebruikt om de pijpleidingen van NordStream op te blazen. Veelal wordt daarbij de fout gemaakt dat de gemeten kracht van de explosie moet overeenkomen met de massa van de explosieven.

Hoe zit het nu?

Een seismologisch instituut heeft de explosies na opblazen van de pijpleidingen gemeten. De door de seismologen gemeten kracht zou rond de 500 kg TNT zijn.

Dat leidde tot allerlei meningen van mensen die stelden dat duikers onmogelijk dit gewicht aan explosieven in een duik naar de pijpleidingen hadden kunnen brengen. Er zou een kraan aan boord nodig zijn geweest.

Later berekende de Zweedse seismoloog Björn Lund dat de kracht van de explosieven zelf tussen de 20 en 50 kg TNT zijn geweest. De rest van de gemeten kracht van de ontploffing wordt verklaard door de enorme druk die in de pijpleiding zat.

Het type gebruikte explosief was overigens niet TNT maar HMX. Om een explosiekracht te bereiken die gelijkstaat aan 50 kilogram TNT, heb je ongeveer 36,6 kilogram HMX nodig. Dit komt door de hogere energiedichtheid van HMX vergeleken met TNT. Stel dat HMX is gebruikt met een explosiekracht gelijk aan 20 KG TNT dan heb je ongeveer 14,6 kilogram HMX nodig.

Stel nu dat er 36,6 kg massa aan HMX is gebruikt. Door de opwaarste druk onder water is het gewicht onder water minder.

Om het gewicht van een voorwerp onder water te berekenen, moeten we rekening houden met de opwaartse kracht van het water, bekend als het Archimedisch principe. Deze kracht is gelijk aan het gewicht van het verplaatste water. Het gewicht van een voorwerp onder water, ook wel het schijnbare gewicht genoemd, is dus het werkelijke gewicht minus het gewicht van het verplaatste water.

Het specifieke volume (de omgekeerde van de dichtheid) van HMX is ongeveer 1,801,801,80 g/cm³ of 180018001800 kg/m³. Dus, het volume van 36,6 kg HMX is:

Laten we nu het volume berekenen en daarmee het schijnbare gewicht van HMX onder water.

Het volume van 36,6 kg HMX is ongeveer 0.0203 kubieke meter. Hierdoor verplaatst de HMX ongeveer 20,3 kg water wanneer volledig ondergedompeld.

Het schijnbare gewicht van 36,6 kg HMX onder water is daarom ongeveer 16,3 kg. Dit betekent dat de HMX onder water aanzienlijk lichter “voelt” vanwege de opwaartse kracht van het water.

Het volume van 0,0203 kubieke meter vergeleken met een fles water van 1 liter ziet er als volgt uit.

Kortom, het gewicht van de explosieven en de omvang kan door 1 duiker worden meegenomen.